Pretinha gade nan kamera a epi li fè konfyans ke li pa gen plan pou retounen lakay li nan Brezil. Li te jwenn endepandans nan min yo lò nan Sirinam epi li renmen otonomi ak kamaradri. Pretinha te kite Brezil an 2006 pou chèche yon lavi miyò nan Sirinam. Apre li te travay nan travay salè pou konstwi kèk ekonomi, li te vin yon antreprenè min. Pou li, k ap viv kòm yon migran nan jaden an lò nan Sirinam se pi bon pase k ap viv nan pè vyolans minè yo fè fas nan peyi li. Li di kounye a, min nan pa pwodui lò, men li gen konfyans ke fòtin li yo pral chanje, epi l ap jwenn lò ki pakab ki te atire l ak 30,000 lòt moun nan min Sirinam yo.
Pretinha t ap pale ak Marjo de Theije, yon antwopològ nan Vrije Universiteit Amsterdam. Marjo ak Pretinha te rankontre pou premye fwa an 2006 e kolaborasyon alontèm yo te mennen nan pwodiksyon yon fim kote Pretinha te rakonte istwa a sou fason li negosye prekarite nan min lò, yon 'way' ki asosye ak chans, libète, mobilite, ak opòtinite. pou fè lajan. Fim nan, Gold Surprises Us, ki fèt ak Júlia Morim, montre kijan minè tankou Pretinha ap viv ak espwa ke min lò pral transfòme lavi yo.
Foto: Júlia Morim
Dè milyon de moun tankou Pretinha nan plis pase 80 peyi nan Sid Global depann sou min lò atizanal ak ti-echèl (ASGM) pou mwayen poul viv yo. Men, ASGM jenere enpak negatif sou anviwònman, sosyal, travay ak sante. Enpak sa yo ranfòse pa dinamik politik ki aji kont pi gwo dirab nan ti min, ak povrete ak inegalite minè yo fè eksperyans nan lavi chak jou yo, tout moun ki kreye gwo baryè nan dirabilite.
'Gouvènman ak piblik la souvan trete minè sa yo kòm kriminèl ki responsab pou destriksyon anviwònman an,' te di Marjo.
"Si ASGM ta janm rive jwenn nenpòt nivo dirabilite, nou dwe aprann kijan minè lò, tankou Pretinha, angaje yo, konprann, epi transfòme relasyon yo nan monn natirèl, sosyal, politik ak ekonomik."
Yon pwojè ki rele Exploring Transformations to Sustainability in Artisanal and Small-Scale Gold Mining: Trans-regional and Multi-Actor Perspectives, or Matters, te egzamine si e kijan transfòmasyon sosyete a nan direksyon pou avni min dirab yo posib nan min lò atizanal ak ti-echèl. Nan kad pwogram Transformations to Sustainability (T2S) Fowòm Belmont, rezo NORFACE ak Konsèy Syans Entènasyonal la, pwojè a te rasanble yon ekip transdisiplinè pou fè rechèch nan Brezil, Sirinam, Gana, Burkina Faso, Gine ak Uganda.
Pwojè a te mande ki jan nou ka pi byen konprann sa avni minè yo prevwa ak swete. Li te bay vwa, ajans ak konesans minè yo rekonesans avèk espwa pou yo devlope fason pi demokratik pou adrese defi dirabilite. Ekip pwojè a te itilize kolaborasyon atistik pou pèmèt moun ki te enplike yo kominike sou eksperyans yo te viv nan min yo epi pou ede obsèvatè ekstèn yo jwenn plis insight sou lavi yo.
Eleanor Fisher, lidè pwojè a ak antwopològ nan Enstiti Lafrik nòdik ki baze nan Sweden, te di: 'Nou te deside kreye fason inovatè pou vizyalize mond min yo ki dekri nan fason negatif, estereyotip ak omojèn. 'Depi minè yo travay anba tè nan twou ki twò danjere pou jwenn aksè oswa paske yo opere nan kote ki lwen oswa nan lonbraj la nan lwa a, anpil nan travay yo se fènwa. Vizyalizasyon pa mwayen fotografi, videyo ak atizay ede mete nan limyè divèsite tèren min yo ak koneksyon sere ki genyen ant minè yo ak tèren sa yo.'
Yon apwòch vizyèl ede ouvri posiblite pou minè yo prezante tèt yo ak diyite ak bati opòtinite pou pote moun ki gen enterè min yo ansanm pou adrese pwoblèm dirabilite.
Foto: Nii Obodai
Ekip Gold Matters la te bati travay yo sou konsèp ko-travay, sètadi travay ansanm ak minè yo ak lòt moun ki gen enterè yo pou konprann epi montre mond min lò yo.
'Nou te chache ko-travay konpreyansyon sou avni yo enspire pa lò,' te di Eleanor. 'Gold Matters pa t 'gen entansyon medyatè tradiksyon konesans ak pratik min lokal nan yon lang inivèsèl nan dirab, ni dikte ki jan chanjman ta dwe rive nan min lò. Nou te vle aprann sou fason minè yo anvizaje defi dirabilite ak avni yo andedan ak deyò nan min. Avèk atis, nou kolabore ak minè yo pou reprezante travay yo, lavi yo ak avni yo pou lòt moun ka konprann pi byen.'
Ekip Gold Matters la te gen de atis, Nii Obodai, yon fotograf ak direktè estidyo NUKU nan Gana, ak Christophe Sawadogo, yon pent nan Burkina Faso. Gen lòt ki te rantre nan ekip la pou diferan travay: Gideon Vink, yon sineast nan Burkina Faso; Júlia Morim, yon fim nan Brezil; Mabel Seena, yon etidyan fotografi nan Gana; ak Achom Agatha, yon pent nan Uganda.
Foto: Nii Obodai
Materyèl vizyèl la enkli foto, penti, eskilti piblik, ak fim. Travay atistik sa yo te pwodwi in situ, kote min lò ap fèt, ak pwodiksyon enkòpore yon dimansyon patisipatif.
Pou mete aksan sou potansyèl ko-travay ak jwenn plis lide, Gold Matters te òganize yon atelye nan Kejetia, nan nò Gana. Atelye a te konsantre sou kolaborasyon transdisiplinè. Li te enplike moun ki abite nan kominote min Kejetia ak ki soti nan lòt pati nan Gana (ki gen ladan minè lò gason, fanm ki enplike nan pwosesis minrè ak timoun lekòl). Manm ekip ak atis Christophe Sawadogo te travay ansanm ak fanm nan Kejetia pou kreye yon eskilti piblik. Yo te itilize yon echafodaj an bwa pou reprezante yon arbr min ki te kouvri nan sache ki te sèvi pou pote minrè min, ansanm ak penti ki te fè espre melanje ak tè lokal yo.
Travay atistik la te vin tounen yon sit pou komemore minè lò ki te mouri nan de aksidan trajik min anba tè nan Kejetia. "Li te enpòtan pou mete enèji ak motivasyon ansanm," Christophe te di. 'Atis se yon pati nan lavi sosyal. Li eksprime bote ak doulè moun, epi li adrese enkyetid sosyete yo nan nouvo fason.'
Yon objektif kle nan pwojè Gold Matters se te ke materyèl vizyèl ko-kreye ak manm nan kominote min yo ta dwe sikile ant kominote sa yo. Ekip la te anvizaje òganize ekspozisyon 'pop-up', ki ta vwayaje soti nan Afrik Lwès, nan Uganda, ak Amazon an, epi ajoute nouvo travay pandan y ap sou wout la. COVID-19 te bloke plan sa yo, kidonk ekip la te devlope yon egzibisyon vityèl. La Egzibisyon pran odyans lan nan yon vwayaj k ap deplase nan rezilta vizyèl soti nan Amazon, Uganda ak Afrik Lwès.
"Avèk Gold Matters nou devlope yon platfòm pou bay pèspektiv plis nuans sou lavi minè lò yo, tankou Pretinha, ki gen eksperyans viv konfwonte anpil inegalite ak enjistis, pandan y ap tou louvri opòtinite pou konvèsasyon sou dirab," te di Eleanor.
Pou Marjo, Eleanor ak ekip Gold Matter la, k ap travay ansanm ak minè lò yo te souliye kijan minè sa yo patisipe nan lit debaz pou dwa ak bezwen materyèl yo. Pou yo, reyalize sekirite nan isit la ak kounye a se priyorite yo. "Nou te aprann ke konsantre sou ti-echèl min lò kòm yon pwoblèm disrè se ensifizan si nou vle fè pwogrè nan direksyon pou transfòmasyon dirab," te di Eleanor. 'Okontrè, nou dwe adrese pwoblèm dirabilite nan min lò nan limyè de transfòmasyon sosyete pi laj ki bay travay, opòtinite ak jistis sosyal pou travayè enfòmèl atravè lemond.'
Travay atistik tèt pa Christophe Sawadogo
Li plis sou negosyasyon trete polisyon plastik la nan yon moman enpòtan. Li plis bagay sou Pri Frontiers Planet, Senkyèm edisyon an – Aplikasyon yo louvri jiska 1ye novanm 2026. Li plis sou Apèl pou kontribisyon: Trete Mondyal sou Polisyon Plastik | dat limit: 23 oktòb 