Ki sa ou panse ki nan nwayo a nan konsèp devlopman imen an?
Mwen panse ke devlopman imen se sou moun yo kapab satisfè aspirasyon yo. Aspirasyon yo kontèks. Yo fòme atravè entèraksyon ak anviwònman imedya yon moun epi tou nan sa yo wè k ap pase nan rès mond lan. Moun yo vle fè menm jan ak moun yo wè bò kote yo ak moun yo wè pi lwen, nan yon varyete fason, pa sèlman materyèl. Pou rezime, mwen ta di sa vle di satisfè aspirasyon yo, kote aspirasyon sa yo enfòme pa sa yo wè se posib pou lòt moun.
Rechèch ou a konsantre sou byennèt. Mwenn ki fason li anfòm nan konsèp devlopman imen an?
Rechèch mwen an lye fòtman ak konsèp sa a nan de fason. Youn nan se ke byennèt – entèprete kòm satisfaksyon moun ak pwòp lavi yo – baze sou sa yo ap reyalize ak tou sou sa yo wè lòt moun reyalize. Pakonsekan byennèt se anpil yon konsèp relatif. Kit se relativite sante oswa relativite materyèl, jijman moun yo sou pwòp byennèt yo depann anpil de pèsepsyon yo sou kòman lòt moun ap fè parapò ak tèt yo. Lòt zòn ki gen rapò, menm si sa a se youn sou ki mwen pa te travay kòm anpil, se konsèp nan vo. Lide a ke moun ap viv yon lavi entérésan, moun gen aspirasyon sou sa tou.
Èske diferan sektè nan gouvènman New Zeland la kolabore sou pwoblèm sa yo?
Nan New Zeland yo fè. Nou gen yon politik trè fò konsantre sou byennèt, ki se toujou nan premye jou li yo. Moun yo ap gade byennèt atravè yon anpil nan domèn diferan. Apwòch Gouvènman Nouvèl Zeland lan te trè an liy ak apwòch Òganizasyon pou Koperasyon Ekonomik ak Devlopman Better Life Index, mete aksan sou sante, edikasyon, kontak sosyal, elatriye, men ak ensifizan anfaz (nan wè mwen) sou alontèm moun yo. satisfaksyon ak lavi yo. Nou wè kèk diferans kiltirèl nan byennèt jeneral moun yo ki pa ka konplètman eksplike pa faktè estanda tankou edikasyon, sante oswa byennèt materyèl. Dwe gen yon lòt bagay k ap pase nan sosyete sa yo, ki pwobableman gen rapò ak kapital sosyal, ak nan panse ke sa yo ap fè oswa kwè se entérésan.
Ou se la inogirasyon Prezidan Byennèt ak Politik Piblik nan Victoria University of Wellington. Èske ou ta ka eksplike ou wòl?
Te gen moun atravè peyi a k ap fè travay sou byennèt nan diferan ang, tou de travay akademik ak nan tèren politik la. Nou mete tèt nou ansanm e nou etabli yon nouvo Prezidan nan inivèsite a. Nouvo gouvènman an te fè kanpay sou yon apwòch byennèt nan politik. Li te sanble yon moman ideyal pou mete yon pozisyon pou rasanble seksyon akademik ak politik ki gen rapò ak sijè a.
Soti nan eksperyans ou nan wòl sa a, ki defi kle yo nan atikile rechèch akademik sou byennèt ak politik-fè?
Gouvènman nan yon kantite peyi yo te eseye pou kèk ane kounye a atikile yon apwòch byennèt nan politik piblik, men yo pa rive nan yon fason pratik pou konsantre politik sou byennèt: egzanp yo enkli Lafrans, UK a, Ostrali. Pi gwo travay la kounye a se 'ki jan ou aktyèlman fè konsèp sa yo pratikman enpòtan pou politik?'
Mwen panse ke gouvènman yo ta dwe reflechi sou ki aksyon ki gen pi gwo efè sou byennèt jeneral moun nan tèm satisfaksyon yo ak lavi yo. Enpak yo ka sou byennèt momantane ak/oswa satisfaksyon lavi alontèm. Analiz pri-utilite oswa analiz pri-byennèt se yon apwòch itil konseptyèlman. Pou egzanp, nou konnen ke amelyore sante mantal gen yon pi gwo benefis pase amelyore sante fizik lè li rive byennèt. Poutan, pifò peyi yo anpil anba finansman sèvis sante mantal yo ak twòp finansman sèvis sante fizik yo, relativman pale. Ame ak kalite konesans sa a ou ka endike, an tèm pratik, ke nou ta dwe redireksyon depans piblik lwen sante fizik nan direksyon sante mantal. Politikman, li pi difisil. Ki sa ki kle se pote nan pote rechèch ke nou genyen sou sijè sa yo, reyèlman mete aksan sou kèk nan desizyon sa yo priyorite politik pratik.
Èske w panse konpwomi sa a ant diferan dimansyon ka aplike nan lòt domèn, tankou Objektif Devlopman Dirab yo?
Mwen dwe di mwen pa fanatik SDG yo. Mwen te yon bon fanatik Objektif Devlopman Milenè yo paske te gen sèlman kèk. Mwen te toujou kwè ke pou rezon politik, ou bezwen konsantre sou kèk aspè kle. Par egzanp, ler mon ti dan Reserve Bank, nou ti konsey Labank Santral pour konsantre lo en keksoz: met lenflasyon anba kontrol. Mwen te toujou kwè ke si politik eseye konsantre sou anpil bagay li fondamantalman reyalize anyen. Nan ka SDG yo, ou ka toujou di w ap reyalize kèk objektif men answit ou inyore lòt; gen anpil nan yo, nan kiyès ou ta mete resous yo?
Konsènan kriz sante aktyèl la, kisa w ta di premye obsèvasyon w yo? Ki jan li afekte apwòch nou an nan byennèt ak devlopman imen?
Youn nan gwo bagay nan literati byennèt la se enpòtans fanmi ak zanmi ak kontak sosyal ak kominote a. Mwen te mansyone anvan ki jan nou genyen kèk gwoup nan Nouvèl Zeland ki gen yon byennèt ki pi wo pase espere nan sikonstans materyèl yo, ki ta ka eksplike pa kapital sosyal; Mwen panse ke sa pral youn nan pi gwo bagay ki fè oswa kraze reyaksyon moun nan sitiyasyon aktyèl la: sa li fè nan kominote yo. Nou te wè pa egzanp nan peyi sa a kèk ranfòse kèk kominote an tèm de aksyon pou bat COVID-19; li te ini kominote yo, e konsa nan kèk sans, li ta ka byen fò yon rezilta devlopman kominote a. Men, mwen ka imajine si li vin soti nan kontwòl, Lè sa a, li ta ka tou mennen nan yon pann swa nan oswa ant kominote yo. Kidonk, mwen sanble youn nan gwo travay yo se mete aksan sou fason nou ka ranfòse kominote yo; ta ka gen peman alontèm ki ta ka mennen nan pi gwo fòs kominote a ki ka itilize pou lòt rezon yon fwa sa a simonte.
Èske ou panse gen yon bagay inivèsèl pataje nan konsèp nan devlopman imen? Malgre ke defi yo trè kontèkstualize, èske ou panse li enpòtan pou pale de li kòm yon kad konseptyèl pataje?
Mwen panse ke li fè sa. Sa endividi aspire a nan devlopman imen vrèman gen rapò ak nenpòt moun nan mond lan. Ogmante aspirasyon yo ak espere ke yo satisfè aspirasyon yo, sa se yon konsèp laj ki ka aplike byen nan moun atravè lemonn.
Men, aspirasyon endividyèl yo anrasinen nan kilti yo. Nan nivo a gwo foto, moun aspire a menm kalite bagay sa yo. Yo vle alèz materyèlman epi yo gen bon sante epi yo dwe nan bon relasyon sosyete, men Lè sa a, gen kèk nuans kiltirèl nan sa. Kilti diferan mete aksan sou diferan aspè plis pase lòt. Pou egzanp, mwen te fè kèk travay sou fason popilasyon endijèn Maori a valè bagay yo parapò ak popilasyon Ewopeyen an dominan nan New Zeland. Pa gen diferans gwo, men gen diferans nan nuans, pou egzanp ak konsiderasyon anviwònman an.
An relasyon ak tout sistèm mezi devlopman an, nan ki pwen ou panse Index Devlopman Imen, Endèks Povrete Miltidimansyonèl ak Endis byennèt bay yon bon mezi devlopman imen?
Tout mezi sa yo gen yon relasyon pozitif youn ak lòt, ak Endèks Better Life OECD a. Mwen panse ke yo itil men mwen pa ta pann chapo mwen sou okenn nan yo. Par egzanp, Human Development Index (HDI) i met bokou lanfaz lo ledikasyon, ki mon krwar i overstate son lenportans. Endis sa yo gen tandans reflete gou moun ki mete yo ansanm, ak moun ki byen edike mete bagay sa yo ansanm, kidonk edikasyon toujou figi byen trè. Nou panse li se gwo ke moun yo gen yon bon edikasyon ak anpil lekòl, men literati a sijere ke li pa tout sa ki enpòtan pou byennèt lòt pase pouvwa jenere revni li yo. Mwen pran chak endèks ak yon ti grenn sèl, men mwen toujou jwenn chak nan yo itil. Ki sa ki patikilyèman itil se chwazi yon endèks patikilye ak Lè sa a, egzamine li pou pwopriyete distribisyon li yo. Pa egzanp, ou ka aprann anpil bagay nan HDI espesifik pou sèks oswa, menm jan nou te fè nan Nouvèl Zeland, nan vèsyon nou an nan Better Life Index lè yo kalkile pou diferan pati nan popilasyon an swa pa etnisite, pa laj oswa pa. sèks. Nou pa sèten ki apwòch ki aktyèlman pi bon mezi byennèt men kèlkeswa mezi nou itilize nou ka obsève disparite ki ka adrese.
Diferan proxy sa yo ap di ou diferan bagay epi ou ta ka aprann yon bagay nan chak nan yo. Li se tou vo sonje itilite nan konsistans istorik. Youn nan bèl bagay sou HDI a se ke ou ka konpare li sou tan. Sondaj Valè Mondyal la, ki gen ladann yon mezi satisfaksyon nan lavi, te alantou pou 30 ane oswa konsa tou, ki vrèman itil.
Èske ou vle fè okenn pwen anplis?
Wi. Nou wè nan literati satisfaksyon lavi - omwen pou pifò peyi devlope yo - yon fòm U nan satisfaksyon lavi pa laj. Jèn granmoun yo trè kontan e menm jan an tou moun ki nan 60s yo ak pi wo yo trè kontan. Okontrè, moun ki nan mitan lavi yo gen mwens kè kontan, e pwoblèm sa a sanble vrèman underplayed nan literati devlopman imen an. Nou gen tandans panse a moun ki gen laj mwayen kòm moun ki gen resous ak anpil opòtinite, men gen yon paradoks isit la ke nou reyèlman dwe gade nan. Mwen panse ke li gen pou wè ak twòp travay ak estrès, paske anpil nan moun sa yo ap travay twòp. Petèt yo an reyalite relativman defavorize malgre estati byennèt materyèl yo.

Arthur Grimes se yon Pwofesè nan Lekòl Gouvènman, Lekòl Biznis ak Gouvènman Wellington, epi premye detantè Chèz Byennèt ak Politik Piblik. Li se tou yon Senior Fellow at Motu Rechèch Ekonomik ak Politik Piblik nan Wellington, Nouvèl Zeland.
Foto: Te Herenga Waka—Victoria University of Wellington
Imaj pa Viv Lynch sou Flickr