Atik sa a fè pati ISC yo Transfòme 21 seri, ki prezante resous ki soti nan rezo syantifik nou yo ak moun k ap fè chanjman pou ede enfòme transfòmasyon ijan ki nesesè pou reyalize objektif klima ak divèsite biyolojik yo.
Semèn sa a Mary Robinson, ansyen Prezidan Iland, ansyen Komisyonè Nasyonzini pou Dwa Moun, aktyèl Prezidan The Elders ak ISC Patron te ekri yon op-ed pou Pwojè Syndicate. Atik sa a te pibliye ak pèmisyon.
COVID-19 te vire monn nan tèt anba nan 2020. Men, li te montre nou tou ke lè gen yon konsansis politik pou aksyon, entèlijans imen ak inovasyon ka deplwaye nan echèl ak vitès ki nesesè pou rankontre defi mondyal yo.
Avèk vitès san parèy, nou devlope, teste, epi kòmanse deplwaye plizyè vaksen efikas pou COVID-19. Koulye a, nou dwe pote menm rezolisyon an pote sou batay lòt gwo menas ekzistans limanite a: chanjman nan klima. Kòm Sekretè Jeneral Nasyonzini António Guterres mete li mwa pase a, "sekirite ak pwosperite alavni nou depann de aksyon klimatik fonse."
E poutan, menm nan dènye Somè anbisyon klima a ki te 12 desanm nan, angajman anpil lidè yo te toujou byen lwen nan sa ki nesesè pou rankontre defi kolektif sa a. Pou asire w, Inyon Ewopeyen an, Wayòm Ini a, e menm kèk nan pi piti peyi yo ki pi vilnerab a chanjman nan klima te siyifikativman ranfòse objektif 2030 rediksyon emisyon yo. Men, Lèzetazini, Japon, Lachin, ak lòt gwo emèt gaz lakòz efè tèmik toujou bezwen swiv sa, de preferans byen devan Konferans Klima Nasyonzini an (COP26) nan Glasgow nan Novanm k ap vini an. Etandone kriz nou fè fas a, pa gen plis eskiz pou reta oswa prevarikasyon.
Senk ane de sa, apre negosyasyon long ak rigoureux, mond lan te reyini ansanm pou konkli akò klima Pari a. Sa a se te youn nan pi gwo triyonf yo nan diplomasi miltilateral nan dènye ane yo, men li pa dwe pran pou yo akòde. San yon angajman menm pi gwo nan aksyon, eritaj Pari riske gaspiye tout ansanm.
Evènman yo nan entèvni mwatye deseni yo te kreye yon jaden flè jeopolitik ki ta dwe mekonesabl moun ki te rasanble nan Pari. Lè sa a, mo tankou "kowonaviris" oswa "Brexit" ta fè yon ti kras plis pase yon osman tèt chaje; kounye a yo kòmande atansyon lafyèv mizisyen politik yo ak chèf deta ak gouvènman atravè mond lan.
Men, nou pa ka pèmèt devlopman sa yo fènwa bezwen kontinyèl ak de pli zan pli grav pou aksyon klima, espesyalman finans klima. Plis pase yon dekad de sa, peyi ki pi rich nan mond lan angaje pou mobilize 100 milya dola pa ane pa 2020 pou ede peyi ki pi pòv yo ak efò adaptasyon ak alèjman klima. Dat limit sa a te pase kounye a, e peyi sa yo poko akonpli pwomès yo.
Toujou, gen espwa. Mwen kontan dèske Prezidan eli Ameriken an, Joe Biden, te reyafime angajman li pou l rejwenn akò Pari a imedyatman apre li fin pran biwo a. Lidèchip Ameriken yo bezwen anpil apre kat ane gaspiye destriksyon initil anba Donald Trump. Yon peman $2 milya dola bay Green Climate Fund pa Etazini pou ede satisfè pati li nan angajman $100 milya dola a ta dwe yon konpleman konkrè pou rejwenn akò Pari a. Lajan sa te deja angaje pandan prezidans Barack Obama a, donk pa gen okenn eskiz pou kenbe l chita nan kès Trezò Ameriken an.
Menm jan an tou, lòt peyi rich yo pa dwe itilize konsantre renouvle sou Etazini an kòm yon alibi pou fè bak sou pwòp angajman yo. Chanselye Alman an Angela Merkel dènye anons ke li pral kòmanse yon nouvo pwosesis entènasyonal sou finans klima ane pwochèn se yon deklarasyon entansyon akeyi. Men, eksperyans sot pase yo montre ke nou pa ka konte sou diskou wo.
Anplis, tout peyi nan 2021 dwe bay prèv klè ke y ap revize epi chèche ogmante anbisyon kontribisyon yo detèmine nasyonalman, enstriman volontè a atravè ki siyatè yo pral respekte angajman yo anba akò Pari a.
Solidarite ak jistis se nan kè akò Pari a ak Objektif Devlopman Dirab Nasyonzini yo, ki te adopte tou an 2015. Prensip sa yo, ak responsablite yo genyen yo, pi enpòtan pase tout tan pandan n ap trase yon rekiperasyon dirab apre chòk la. KOVID 19.
Verite a brid se ke nou te pèdi twòp tan nan senk ane yo depi Pari. Politik nou bezwen pou redwi emisyon yo - ki gen ladan yon fen nan sibvansyon pou gaz fosil, yon pri kabòn ki gen sans, ak envestisman nan enèji renouvlab - yo te anfòm, enkonsistan, ak san kowòdone. Men, kriz klimatik la, tankou COVID-19, pa obsève fwontyè epi li endiferan pou souverènte nasyonal la.
Pandan ke atansyon yo te byen konsantre sou viris la, mond lan te temwen tou fenomèn metewolojik ki pi ekstrèm, soti nan dife sovaj nan Ostrali ak Kalifòni rive nan tanpèt ki pi chè nan dosye a. Bay Bengal, ki te fòse de milyon moun evakye kay yo. Nou tout vin byen ak anpil konsyan de frajilite egzistans imen an ak nan ki pwen, atravè fwontyè ak jenerasyon, sò nou yo entèkonekte.
Kòm nou deplase soti nan Paris jiska 2030, lidè mondyal yo, biznis yo, ak sitwayen yo ta dwe atann pou yo jije pa aksyon yo (oswa yo pa) pran jodi a. Ni desandan nou yo, ni planèt la p ap tolere plis egoyis kout tèm.
Soti nan 2020
Nan "Abòde Chanjman Klima ak Ijans COVID-19," Robinson ak Daya Reddy mande gouvènman yo ak biznis yo pou yo trete 2020 kòm yon ane ki fè oswa yon kraze nan batay kont rechofman planèt la. Li piplis.