Nan ane 2000, Bank Mondyal te antreprann yon etid nan 50 peyi devlope yo. Konklizyon yo te pibliye nan yon rapò ki rele "Vwa pòv yo", ki te fè pwen ke "gen 2.8 milya ekspè povrete, pòv yo tèt yo. Poutan, diskou devlopman sou povrete a te domine pa pèspektiv ak ekspètiz moun ki pa pòv yo.” Se konsa, li entérésan ke, jodi a, gen yon nouvo volonte bati konesans nan yon fason ki pi enklizif ak konbine diferan kalite konesans yon fason inovatif. Rapò Global sou Devlopman Dirab 2019 la, ki gen tit 'The Future is Now – Syans pou Achieving Sustainable Development', reflete volonte sa a. Rapò an jeneral ak chapit sou syans dirab, espesyalman, eksplore ki jan yo re-konseptyalize devlopman dirab imen.
Rapò a ensiste ke syantis yo, moun ki fè politik yo, lidè biznis yo ak sosyete sivil yo dwe radikalman repanse patenarya yo epi kreye espas eksperimantal pou kolaborasyon ki ta ka mennen sosyete a sou yon chemen transfòmasyon. Syans sitwayen se yon zouti kle pou kolaborasyon. Anpil sous konesans rete inexploité ak pi bon rechèch la rive lè syantis yo kolabore ak kominote yo ki ta dwe benefis imedyat rechèch la. Rapò a tou mete aksan sou bezwen pou konbine konesans akademik ak konesans pratik ak endijèn. Pou asire siksè, patenarya rechèch yo ta dwe baze sou prensip ki gen ladan yo fikse ajanda ansanm; bati konfyans; aprantisaj mityèl; pwopriyetè pataje; ak responsabilite bay benefisyè yo.
Rekòmandasyon rapò a konsènan syans pou devlopman dirab yo te aplike nan yon rechèch sou The Hidden Dimensions of Poverty ki te fèt pa Mouvman Entènasyonal ATD (All Together for Dignity) Fourth World ak Oxford University, apre lansman Objektif Devlopman Dirab yo. Pwojè a te chèche konbine twa diferan kalite konesans: 1) konesans akeri nan eksperyans lavi moun ki bloke nan povrete; 2) konesans pwofesyonèl k ap sèvi moun ki pi defavorize yo genyen - sa vle di pwofesè, travayè swen sante, travayè sosyal ak lòt moun; ak 3) konesans akademik, ki endispansab men yon pati nan.
Rechèch sa a te aplike nan sis peyi: twa nan Nò mondyal la (Lafrans, UK a ak Etazini) ak twa nan Sid mondyal la (Bangladèch, Bolivi ak Tanzani). Yon ekip kowòdinasyon entènasyonal te dirije pa ATD Katriyèm Mondyal ak chèchè nan Inivèsite Oxford, ak ekip rechèch nasyonal yo te mete kanpe nan sis peyi yo. Chak nan dènye yo te gen 9–15 manm: 4–6 moun ki gen eksperyans dirèk nan povrete ak 2–4 akademik ak pratik ki te bay sèvis oswa defans pou moun ki nan povrete. Travayè prensipal ki gen eksperyans nan ATD Fourth World te sipòte moun k ap viv nan povrete nan fason ki te pèmèt patisipasyon total yo sou egalite ak akademik ak pratikan yo atravè “Fizyon Konesans” apwòch. Apwòch sa a baze sou yon chanjman nan paradigm ak nan pratik: olye pou yo objè pou rechèch ak politik lòt moun ki fèt, moun ki nan povrete vin ko-chèchè ki gen entèlijans kontribye nan yon efò komen.
Kesyon rechèch yo te: 1) Ki sa ki povrete? epi 2) Ki karakteristik li yo? Diferan kalite konesans ki soti nan eksperyans lavi, aksyon ak rechèch akademik yo te premye bati nan yon fason endepandan atravè reyinyon ak gwoup kanmarad. Pèsepsyon subjectif moun yo, lè yo diskite ak konbine nan anpil gwoup kanmarad ki answit fizyone, rezilta nan nouvo konesans kolektif ak "objektivite pozisyon", jan Amartya Sen defini l. nan pratik ak sa yo ki nan akademik, li rezilta nan yon konesans pi konplè ak "objektivite trans-pozisyonèl", jan Sen sa a defini.
Evantyèlman, 71 dimansyon povrete ki soti nan sis peyi yo te fizyone pandan yon sesyon entènasyonal "Fizyone nan Konesans". Pwosesis sa a te mennen nan idantifikasyon nèf dimansyon kle nan povrete ki, malgre diferans nan lavi chak jou nan moun ki nan povrete atravè peyi yo, se etonanman menm jan an.
'Pou premye fwa, rechèch ATD-Oxford University mete yon pon atravè Gòlf la nan apwòch mezi povrete nan peyi rich ak pòv yo... sa ki pèmèt nou wè povrete atravè yon sèl pèspektiv'
Angel Gurria, Sekretè Jeneral OECD [https://www.spi.ox.ac.uk/article/unveiling-the-hidden-dimensions-of-poverty]
Sis nan dimansyon sa yo te deja kache oswa raman konsidere nan diskisyon politik yo. Ki egziste ansanm ak privasyon yo ki pi abitye (polièd vèt nan dyagram nan) ki gen rapò ak mank travay desan, revni ensifizan ak ensekirite ak privasyon materyèl ak sosyal, twa dimansyon yo se relasyon (polièd ble). Sa yo atire atansyon sou fason moun ki pa konfwonte povrete afekte lavi moun ki: maltretman sosyal; move tretman enstitisyonèl ak kontribisyon yo pa rekonèt. Twa dimansyon ki konstitye eksperyans debaz la nan povrete (sèk wouj ak demi-sèk) mete kè sere ak ajans moun nan sant konseptyalizasyon povrete a: soufrans nan kò, lespri ak kè, depouvwa, ak lit ak rezistans. Dimansyon sa yo raple nou poukisa yo dwe elimine povrete. Yo menm tou yo kondwi lakay yo ke tout moun, k ap viv nan povrete oswa ou pa, se dezumanize pa egzistans la kontinye nan povrete. Tout nèf dimansyon povrete yo sere depandans e tipikman, nan diferan degre, eksperyans ansanm, kimilatif.
Pandan ke chak dimansyon evidan nan tout peyi ak pifò kontèks, chak varye nan fòm ak degre selon: idantite ak diskriminasyon sou baz tankou etnisite, sèks ak oryantasyon seksyèl ajoute sa ki asosye ak povrete; lokasyon, iben, peri-iben, riral; tan ak dire, òneman kout diferan de peryòd long, povrete ki gen eksperyans nan anfans oswa nan vyeyès ki diferan de sa ki gen eksperyans nan laj travay; kwayans kiltirèl yo, konsènan pou egzanp, si wi ou non povrete jeneralman yo te koze pa faktè estriktirèl oswa pa echèk pèsonèl; epi anviwònman ak politik anviwònman an, soti nan chanjman nan klima, degradasyon tè, polisyon ak politik ki asosye yo, nan privasyon iben ak enfrastrikti piblik ki pa apwopriye.
Poukisa sis nan dimansyon povrete sa yo souvan envizib nan diskou devlopman an? Arlette Farge, yon istoryen fransè, te revele kijan, nan lòt syèk, sosyete yo te fè tout efò pou nye soufrans moun ki bloke nan povrete paske li twouble ak defi tout moun ki pwofite lòd ki te etabli a. Ekonomis yo te demontre tou refi sa a: John Kenneth Galbraith te dekri plizyè fason yo inyore pi move-off nan yon atik ki gen tit "Ki jan yo fè pòv yo soti nan je". Gen anpil liv sou kapasite otonòm yo, men pwosesis aktif dis-otonòm yo raman parèt vizib. Lè gouvènman yo deside pa envesti nan edikasyon pou yo ka kontinye domine ak manipile pèp yo, sa a se yon kalite depouvwa.
Rezilta yo nan Rechèch ATD Fourth World/Oxford University te pibliye nan yon chapit nan yon liv Springer ak nan yon atik nan la Jounal Devlopman Mondyal la [Nòt editè a: lyen sa a gen aksè gratis pou 50 jou]. Dimansyon kache povrete ki soti nan rechèch sa a montre nesesite pou nouvo endikatè ak nouvo rekòmandasyon politik ki ta dwe enkli nan Rapò Devlopman Imen ki pral vini an pou ogmante enfliyans li.
Foto: UN Photo / Jean-Marc Ferré via Flickr.
Xavier Godinot se Direktè Rechèch nan Joseph Wresinski Sant pou Rechèch ak Istwa Povrete, Mouvman Entènasyonal ATD Katriyèm Monn, Lafrans.
Imaj pa GPE/Stephan Bachenheimer