Pwen enpòtan nan istwa a soti nan Jounen Syans 2025:
Nan mitan desepsyon jeneralize ke pwogrè sou Objektif Devlopman Dirab yo ap bloke, Jounen Syans 2025 te pran yon ton byen diferan. Reyini pandan Fowòm Politik Nivo Siperyè (HLPF) Nan dat 15 Jiyè nan Katye Jeneral Nasyonzini nan Nouyòk, evènman an te ofri yon espas pou refleksyon epi li te prezante yon kominote pratik mobilize – syantis, diplomat ak lidè panse ki t ap chèche aktivman nouvo fason pou kreye solisyon ansanm.
Organganize pa la Konsèy Syans Entènasyonal (ISC), An Stockholm Environment Institute (SEI), An Rezolisyon Devlopman Dirab Rezo (SDSN), An Pwogram Nasyonzini pou Devlopman (PNUD), ak nan Depatman Afè Ekonomik ak Sosyal Nasyonzini (UNDESA)Jounen Syans 2025 la te reyini plis pase yon douzèn oratè ak yon odyans laj ak divès pou yon dyalòg ouvè. Tèm ane sa a – Debloke Solisyon Demen yo, Jodi a – te rezone fòtman nan yon moman kote sèlman 35% nan objektif ODD yo sou bon chemen oswa montre pwogrè modere., epoutan demann pou aksyon transfòmasyon an pa janm te pi gwo.
Gade anrejistreman Nasyonzini sou entènèt la
Nan tout etid ka yo ak panèl yo, yon mesaj santral te parèt: apwòch transdisiplinè yo pa opsyonèl ankò - yo fondamantal. Men, yo kontinye fè fas ak kontrent estriktirèl nan fason syans finanse, rekonpanse, ak enstitisyonalize.
Doktè Babatunde Abidoye (PNUD) te fè premye remak yo, li te poze yon kesyon enpòtan pou konvèsasyon an: "Ki kalite syans ki nesesè pou navige nan yon mond ki make pa kriz ak tranzisyon?" Li te souliye ke syans pa ka rete sèlman teknik, li te ensiste pito ke "Nou konnen syans dwe plis pase teknik. Li dwe santre sou moun." Mesaj li a te prepare teren an pou diskisyon ki te vin apre yo, li te ankre yo nan rekonesans ke pratik syantifik la dwe evolye pou l fè fas ak konpleksite defi ki lye youn ak lòt jodi a.
Ouvèti sesyon etid ka a, James Waddell (ISC) te fè remake ke konesans syantifik la pa pwoblèm nan.Konvèsasyon sou Objektif Devlopman Dirab yo souvan ale nan yon sèl sans – pa paske pa gen ase konesans, men paske chanèl ant syans ak politik yo pa la oswa yo kase.," li te di. "Nou dwe konsantre sou bati interfaces, pa sèlman delivre prèv.".
Doktè Mary Blair (Mize Ameriken Istwa Natirèl) te fè yon prezantasyon kaptivan sou syans endijèn nan Aktik la, ki baze sou pwòp eritaj li kòm yon desandan gadò rèn Sami yo. Li te dekri yon modèl syans transdisiplinè ki ka tradui, ki entegre done satelit ak pratik tradisyonèl pou elve bèt.Sa pa vle di ajoute konesans endijèn kòm yon apendis.", li te mete aksan sou. "Li konsène reamenaje syans lan pou l reflete konesans ki deja la — epi ki deja ap fonksyone.".
Blair te prezante yon agiman solid pou rekonfigire sistèm ki aktyèlman anpeche entegrasyon sa a. Li te plede pou nouvo ankourajman ki ta sipòte rechèch transdisiplinè atravè enstitisyon akademik yo, li te souliye enpòtans pou etabli akò legalman obligatwa anvan yo fè rechèch nan teritwa endijèn yo, epi li te mande pou enklizyon konplè pèp endijèn yo kòm aktè santral nan efò mondyal yo tankou 5yèm ane kap vini an.th Ane Polè Entènasyonal 2032–33. Men, ansanm ak pwopozisyon sa yo, Blair te atire atansyon sou yon seri defi ki pèsiste – soti nan degradasyon tè ki kontinye ap fèt ak siveyans ki pa adekwa rive nan konsantrasyon byen anrasinen sou ekselans disiplinè nan enstitisyon syantifik yo, ki kontinye ap majinalize apwòch kwa-sektè ak kolaborasyon yo.
Pou fè eko sa a, Doktè Pamela McElwee (Inivèsite Rutgers) te prezante Evalyasyon IPBES Nexus la kòm yon efò pou chanje pèspektiv evalyasyon yo otou solisyon pratik.Nou pa t vle pwodui yon lòt rapò sou eta pwoblèm nan," li te di“Se konsa, nou te dedye mwatye rapò a a opsyon konkrè ak aplikab — soti nan pratik agroekolojik rive nan estrateji byodiversite iben yo.”"Evalyasyon an te elaji patisipasyon an tou, li te atire chèchè nan kòmansman karyè yo ak moun ki gen konesans endijèn yo."Pwen an pa t sèlman pou enklizif — se te pou fè syans lan pi bon, pi itil, epi pi jis.".
Malgre konesans lan anpil, vrè defi a se asire ke li ka itilize efektivman – sitou lè tan pou aksyon politik yo kout. Doktè Marianne Beisheim mete li: "Pou syans lan enpòtan, li dwe pare lè atansyon politik la wo."
Ansanm ak Doktè Annekathrin Ellersiek, li te dekri inisyativ Almay pou kowòdone 20 konsèy konsiltatif syantifik, anpil ladan yo pa t janm travay sou ODD yo anvan. Atravè yon dyalòg estriktire bianyèl, konsèy yo te ko-ekri pozisyon ansanm epi yo te kontribye nan pwosesis rapò nasyonal yo, tankou Rapò Vyèn Almay la sou transfòmasyon dirabilite.Li se sou kreye pwopriyetè," Elleriek te di, "menm lè volonte politik la pa bon. Nou bezwen platfòm kote moun ka bati – pa sèlman reponn a yo."
Senk ane pou korije chemen an – Syans ak enjenyè pou yon mond ki pa sou bon chemen an
Doi: 10.24948 / 2025.03
Dat piblikasyon: 30 jen 2025
Piblikatè: Konsèy Syans Entènasyonal
Yon lojik menm jan an te enfliyanse platfòm ODD milti-aktè Kolonbyen an, prezante pa Natalia Ortiz Diaz (SEI). Platfòm nan reyini syantis, aktè sektè prive, ak sosyete sivil la pou devlope estrateji dirabilite ansanm – sitou nan domèn tankou enèji, klima, ak konsomasyon dirab.Nou itilize metòd patisipatif, zouti aliyman, ak done aksè ouvè pou pran desizyon sou teren an."li te eksplike. Men Diaz te onèt sou twou vid ki genyen yo: "Evalyasyon kanmarad pran tan - politik pa tann. Gen yon dekoneksyon ant ritm syans lan ak ijans aplikasyon an.".
Li te ajoute ke "Nou bezwen kraze silo yo non sèlman ant sektè yo, men tou nan syans lan menm.", ki fè remake ke pifò syantis yo pa gen fòmasyon nan kominikasyon piblik."Konesans lan egziste, men souvan li pa kite chanm kote li te pwodui a," li te di.
Doktè Babatunde Abidoye mete aksan sou wòl PNUD nan itilizasyon syans ak entèlijans atifisyèl pou sipòte peyi yo ak planifikasyon ak angajman nasyonal yo. Li te atire atansyon sou PNUD a Zouti dyagnostik SDG Push la, "itilize entèlijans atifisyèl ak syans pou rasanble tout enfòmasyon sou politik ak planifikasyon pou analize yo pou jwenn twou vid ki genyen nan Objektif Devlopman Dirab yo (ODD)."; apèsi ki te fòme Rapò Entegre SDG yoBaze sou fondasyon sa a, dènye travay PNUD a eksplore entèseksyon anbisyon klima ak priyorite devlopman atravè Rapò NDC x SDG Insights, ede peyi yo elabore estrateji ki pi entegre ak pi oryante sou lavni pou yo NDC 3.0.
Youn nan karakteristik ki te defini Jounen Syans 2025 la se te vizibilite ak enfliyans jèn syantis ak etidyan yo. Pifò nan kesyon ak entèvansyon pandan sesyon kesyon-repons yo te soti nan patisipan ki poko gen 30 an – anpil ladan yo te afilye ak Gwo Gwoup Nasyonzini yo oswa rezo syans ki nan kòmansman karyè yo. Prezans sa a pa t yon bagay senbolik, men li te fòme ton ak trajektwa jounen an.
Doktè Yensi Flores-Bueso, Prezidan Global Young Academy la, te dekri disonans jèn syantis yo santi ant fòmasyon yo ak atant lemonn.Poukisa nou kontinye ap mande tèt nou poukisa syans pa itilize,"li te mande,"lè pi bon kesyon an se kisa nou te fè pou rann li itil?"
Li te denonse sistèm ankourajman akademik ki favorize klasman, sitasyon, ak faktè enpak olye de enpòtans nan mond reyèl la.Nou bezwen fè espas pou kominikatè, edikatè, tradiktè politik – pa sèlman pwofesè titularize yo," li te di. "Kounye a, sistèm nou yo pini moun k ap eseye konekte syans ak sosyete a."
Angajman odyans lan – soti nan soulve kesyon etik sou entèlijans atifisyèl, rive nan defye panèlis yo sou souverènte ak aksè done – konfime ke Jounen Syans lan ap vin rapidman yon espas preferansyèl pou dyalòg entèjenerasyonèl, espesyalman sou lavni politik syans ak koperasyon syantifik entènasyonal.
Malgre ke Objektif Devlopman Dirab yo (ODD) rete kad dominan an, anpil oratè te pwofite Jounen Syans lan pou pouse konvèsasyon an pi devan – nan direksyon modèl gouvènans ak achitekti politik ki ka jere yon reyalite apre 2030.
As Doktè Ed Carr (SEI) epi gen lòt moun ki te note, defi mondyal jodi a yo – rezistans klima, pèt byodiversite, povrete – pa devinèt lineyè men "pwoblèm mechan" ki mande repons konplèks, iteratif ak patisipatif.
Doktè Robbert Dijkgraaf, Prezidan eli ISC a, te diskite ke syans dwe evolye soti nan yon wòl konsiltatif pou vin tounen youn nan ko-konsepsyon ak ko-kreyasyon. “SSyans pa sèlman yon depo enfòmasyon – li se yon platfòm pou koperasyon," li te di. Men, li te avèti tou ke "Pandan ke syantis yo konekte globalman, interfaces ant syans ak politik rete fragmenté ak frajil."
Doktè Daniel Goroff (Fondasyon Sloan) te pwopoze yon inovasyon konkrè: “Ann kreye jounal pop-up – fowòm rapid, revize pa lòt chèchè, ki reponn dirèkteman a kesyon moun ki deside politik yo ap poze."Se pa pou pibliye plis, li te di, men pou pibliye avèk yon objektif byen presi."Konstwi ray tren an pou tren w ap eseye mete gaz ladan l."
Dènye sesyon jounen an te mete aksan tou sou faktè ki pèmèt sistèm yo. Doktè Astra Bonini (UN DESA) te souliye nesesite pou gen sinèji ant objektif yo.Nou pa kapab peye pou nou kouri dèyè 17 sib nan 17 direksyon," li te di. "Nou bezwen apwòch ki bay plizyè viktwa an menm tan – epi nou bezwen syans pou ede nou jwenn yo."
Jounen Syans 2025 la te plis pase yon evènman apa nan HLPF la. Li te demontre demann k ap grandi pou espas endepandan, ki travèse fwontyè, ki konekte konesans ak aksyon. Jan plizyè oratè te mete aksan sou li, espas sa yo ra - epi yo bezwen kiltive, pa sèlman òganize. Jounen Syans 2025 la te reyisi non pa paske li te delivre yon sèl seri rekòmandasyon, men paske li te mete aksan sou chanjman estriktirèl ak tansyon estratejik ki pral defini pwochen epòk angajman syans-politik la.
Nan dènye remak li yo, Anbasadè Lamin Dibba Gambia a te rele moman sa a yon "fenèt opòtinite kriz" - yon moman kote ekite, koperasyon ak inovasyon dwe konvèje. Doktè Marcia Barbosa, Vis-Prezidan pou Libète ak Responsablite nan Syans nan ISC a, te mande kominote syantifik la pou l egalize entansite ak kowòdinasyon moun k ap travay pou febli kredibilite syantifik la — men avèk zouti ki trè diferan.Moun ki kont syans fè sa pwofesyonèlman," li te di. "Nou dwe reyaji avèk imilite, avèk kouraj, epi avèk pi bon zouti."
Nan peryòd desizif sa a pou Ajanda 2030 an, Jounen Syans lan pare pou l vin tounen yon platfòm enpòtan pou repanse fason syans enfliyanse koperasyon mondyal pou devlopman dirab. Edisyon 2025 la pa sèlman bati sou apèsi ak relasyon ki te etabli nan ane anvan yo, men li te reponn tou a yon rekonesans pataje: reyalize Objektif Devlopman Dirab yo ap mande nouvo apwòch kolaborasyon, entèfas ki pi solid ant syans ak politik, ak yon angajman ki pi klè pou kondisyon ki pèmèt aksyon.
Nan lespri sa a, Jounen Syans 2025 la pa t sèlman yon moman refleksyon, men yon envitasyon – pou reyafime valè konesans syantifik kòm yon byen piblik, pou ranfòse mwayen li itilize pou enfòme moun k ap pran desizyon, epi pou kòmanse imajine sistèm ak patenarya ki nesesè pou deseni k ap vini yo. Se yon espas pou debloke solisyon, jodi a — epi yon platfòm pou kreye chemen pou demen ansanm.
Li plis sou pwosesis politik Nasyonzini ak mondyal yo 
Li plis sou libète syantifik ak konduit responsab syantis yo 
Li plis bagay sou Syans nan Nasyonzini an 2026: Make yon nòt nan kalandriye w la. 
Li plis bagay sou UNDRR ak Konsèy Syans Entènasyonal la ki renouvle patenarya a pou fè pwogrè nan devlopman dirab ki baze sou risk. 