Enskri

Pa ka gen yon sèl konsepsyon de devlopman imen

Marc Fleurbaey pwopoze pou defini devlopman imen ak yon divèsite valè nan tèt ou.

Dapre ou, ki sa devlopman imen gen ladan l?

Trase yon lis konpozan devlopman imen (ki mwen panse se synonym ak epandans imen) se fasil e difisil an menm tan. Moun yo jeneralman ezite sou pi piti aspè materyèl yo, tankou kalite relasyon sosyal, estati ak rekonesans, devlopman entelektyèl ak espirityèl, ak sante mantal.

Ki apèsi travay ou ka bay konsèp devlopman imen an?

Mwen te trè entrige pa kesyon an nan pran an kont pèspektiv pwòp moun yo sou lavi yo. Kesyon an nan fè yon lis nan eleman yo nan devlopman imen an se pre relasyon ak sa yo ki nan pondere eleman yo divès kalite. Yon eleman ki eskli nan lis la se youn ki resevwa yon pwa nil. Mwen pa senpatik ak opinyon ke preferans imen yo twò frajil ak pèrmeabl pou sèvi kòm yon gid nan evalyasyon kalite lavi a. Byensir, preferans yo trè enpafè, men san yo pa konte sou valè imen pa gen okenn fason yo konnen si sante oswa enklizyon sosyal oswa libète panse pi enpòtan.

Nan apwòch Sen pou pran kont valè imen yo, gen lide ke sa a dwe yon deliberasyon kolektif ki fèt nan nivo kominote a, epi ke deliberasyon sa a sou valè a nan kapasite diferan dwe mennen nan yon konsansis nan kominote a. Mwen pa panse yon konsansis konsa nesesè. Kapab genyen plizyè sistèm valè rezonab, epi moun ki anbrase diferan sistèm valè sa yo ka viv anpè ansanm. Moun materyalis yo ka viv ansanm ak moun ki gen plis oryante espirityèl, pa egzanp. Pa gen okenn nesesite pou enpoze lide ke sante oswa edikasyon ta dwe gen menm pwa pou tout moun.

Donk, nan travay mwen sou jistis, ko-otè mwen yo ak mwen te montre ke li posib pou defini mezi devlopman imen ak devlopman sosyete a ki pran kont divèsite valè anndan kominote a.

Ki dimansyon kle devlopman imen yo souvan inyore nan rechèch akademik ak fè politik ak planifikasyon?

Mwen panse ke bon jan kalite a nan relasyon sosyal jeneralman inyore, ki se enpè paske èt imen yo ultra-sosyal ak konplètman depann sou sipò lòt moun nan plizyè fason. Moun yo fòme pa anviwònman sosyal yo, e ankò nou gen tandans konsantre sou reyalizasyon plis endividyalis nan pwodiksyon, siksè mache, sante ak edikasyon. Si nou mezire epandansman ak kraze relasyon sosyal yo nan divès nivo avèk presizyon e an tan reyèl, anpil kriz (tankou 'lanmò dezespwa' Ozetazini) ta ka evite.

Nan ki pwen endis ki egziste deja tankou Endis Devlopman Imen, Endis Povrete Miltidimansyon oswa Endis Kontantman ak Byennèt bay yon mezi egzat nan devlopman imen? 

Yo tout bay enfòmasyon itil men sèlman enfòmasyon pasyèl. Li enpòtan pou w konnen limit yo epi kontinye chèche enfòmasyon adisyonèl. Nan lis ou bay la, ou envoke endis ki nan de bout ekstrèm nan spectre objektif-subjektif la. Men, sa ki enteresan, yo tout karakteristikman pa anrejistre sa ki vrèman enpòtan pou moun, epi yo pa atribiye pwa apwopriye a divès aspè nan lavi moun. Kritik sa a ka sanble enjis pou endikatè yo byennèt subjectif, paske sipoze pèspektiv moun yo entegre nan endikatè sa yo. Men, an reyalite, endikatè sa yo melanje fason moun evalye sitiyasyon yo ak fason yo vini ak yon nimewo lè yo reponn yon kesyon kontantman. Ansyen an trè enpòtan, men lèt la se esansyèlman bri. Bri sa a fè done subjectif sa yo difisil pou konpare tout moun.

Nan limyè de apwòch ou a nan devlopman imen, ki gwo defi aktyèl ak émergentes devlopman fè fas a?

Pouswiv yon liy deja mansyone, mwen sanble ke nou pa jere kwasans moun nan yon fason apwopriye paske nou konsantre twòp sou byen pèsonèl yo epi inyore vilnerabilite yo ak depandans yo sou sipò lòt moun (pa sèlman nan relasyon entèpèsonèl, men tou nan anviwònman òganizasyonèl, tankou espas travay la). An patikilye, nou konte twòp sou sistèm seleksyon ki trete moun yo kòm yon lòt dou, sistèm ki eseye asire pi bon an parèt pou yo ka rekòlte rekonpans yo. Sa afebli ak detwi anpil moun. Nou bezwen envestir dan bann sistenm ki profite le pli gran potansyel tou dimoun, atraver bann mekanizm kot bann ki pli byen ekipe i partaz zot konnesans e zot bann byen avek bann ki pa ti benefisye, pour ki tou dimoun i kapab atenn tou son potansyel e kontribye dan sikse kolektif. Nan yon bref, enstitisyon aktyèl nou yo ak fason pou nou panse an tèm de seleksyon ap jenere yon gwo fatra nan potansyèl imen.

Ki jan ou ta evalye konesans aktyèl sou lyen ki genyen ant defi devlopman ak lòt pwoblèm tankou inegalite, povrete oswa chanjman nan klima? Ki nivo entegrasyon ant diferan domèn rechèch, ak ant sektè politik yo?

Rechèch la ap vin pi entegre pase politik, sanble. Pou egzanp, mwen te swiv kwasans rechèch sou politik klima an relasyon ak inegalite ak povrete, e sa a ap vin tounen yon sijè vibran. Kontrèman, moun k ap fè politik yo bezwen mouvman tankou 'vès jòn yo' an Frans pou konprann ke yon moun pa ka pouswiv alèjman chanjman klimatik nan yon fason anbisye san yo pa gade konsekans distribitè yo epi san yo pa prepare yon pake politik kote pwoblèm anviwonmantal ak sosyal yo adrese ansanm. .

Ki gwo defi ki genyen nan bati yon konsèp devlopman imen ki itil pou moun k ap pran desizyon ak moun ki gen enterè yo?

Nou ta dwe abandone anbisyon pou konstwi yon konsepsyon inik ki pral konvenk tout moun. Nou dwe viv ak yon divèsite valè ak konsepsyon jistis ak bon lavi nan sosyete nou yo, epi konstwi done ak endikatè sentetik ki reponn a divès pèspektiv sa yo. Rekonèt ke devlopman imen vle di diferan bagay pou diferan lekòl nan panse, ak pou diferan moun (pa sèlman diferan jenerasyon, oswa gwoup sosyal, men desann nan nivo endividyèl la), li enpòtan pou pèmèt deba piblik ak pwosesis pou fè politik yo enklizif. Li kapab disenfranchising pou eseye enpoze yon pwen de vi patikilye sou devlopman imen. Nou ta dwe kenbe li pliryèl.

Dapre ou, èske konsèp devlopman imen an ka bay akademik, mizisyen politik ak aktivis yon kad pataje pou panse estratejik nan direksyon pou devlopman dirab?

Nan yon sans, li vrèman enpòtan. Panse ak deba sou dekwasans, ki soti nan enkyetid sou destriksyon inevitab planèt la si nou kontinye sou sistèm kwasans aktyèl la. Devlopman imen se sa nou ta dwe fè efò pou, kòm opoze ak devlopman materyèl, devlopman pwodiksyon oswa devlopman ekonomik. Dekoupman devlopman imen ak destriksyon materyèl ka difisil, men pa gen okenn rezon ki fè yo abandone objektif la ki pèmèt moun (e nou pa ta dwe bliye lòt espès) pwospere otank posib. Rekonsantre efò nou yo ak politik yo sou lavi (devlopman imen ak devlopman ki pa imen), lwen konsantre tradisyonèl la sou 'bagay' - objè ak konsomasyon destriktif - se sèl espwa nou pou kenbe avanti kaptivan nan lavi sou planèt sa a.


Marc Fleurbaey se yon chèchè CNRS ak Pwofesè nan Paris School of Economics ak Ecole Normale Supérieure. Li se yon ansyen Robert E. Kuenne Pwofesè nan Ekonomi ak Etid Imanistik, Pwofesè nan Afè Piblik nan University Center for Human Values, Princeton University. Li te okipe plizyè pozisyon ansèyman ak rechèch an Frans, ak pozisyon vizite nan London School of Economics, Sant pou Rechèch Operasyon ak Ekonometrik ak University of Oxford. Li se yon ansyen editè nan jounal la Ekonomi ak Filozofi epi li se editè kowòdone nan Chwa sosyal ak byennèt.

Imaj kouvèti: pa Franck V. on Unsplash