Enskri

Zafè transdisciplinarite

Papye diskisyon Konsèy Syans Entènasyonal (ISC) te komisyone prezante karakteristik debaz transdisciplinarite. Li prezante diferans fondamantal ant rechèch entèdisiplinè ak transdisiplinè, epi li eksplike poukisa pwojè transdisiplinè yo enpòtan.[1] Sa a se yon kontribisyon nan espwa; espwa ki nesesè anpil nan yon mond ki gen risk konplèks ki emerge ak defi kominal ki pèsistan ki mande repons efikas sosyete a amelyore ak soutni abita nou yo ak lavi nou.[2] Sa a pa vle di nan kontèks mondyal, nasyonal ak lokal yo nan enkoni, ensètitid, ak enprevizib ki ansanm ak opinyon divèjan, entansyonalite konfli, ak valè enkomensurable.[3]

Transdisciplinarite - tou de non ak vèb - pa vin endikap nan rechèch akademik ak syantifik akòz rezon estriktirèl ki gen ladan faktè konseptyèl, ideolojik, ak enstitisyonèl prezante nan papye diskisyon an. Sepandan, anpil ka ansèyman ak fòmasyon inovatè, rechèch teyorik ak aplike, ak pwojè kominote dirije yo dokimante nan tout rejyon nan mond lan; kèk yo prezante nan la Manyèl Transdisciplinarite: Pèspektiv Global.[4] Dapre travay editoryal mwen pou nouvo piblikasyon sa a, kòmantè sa a prezante yon ti tan kèk enkyetid fondamantal ke mwen panse yo ta dwe adrese nan lavni imedya si yo ta dwe amelyore pwojè transdisiplinè yo epi yo gen yon pi gwo enpak sosyete a.

Premyèman, transdisciplinarite se yon aktivite imen kreyatif ki kiltive. Kiltivasyon vle di aktivite kognitif ak konpòtman moun ak gwoup yo nan sitiyasyon presi ki defini ak mityèlman defini pa kwayans ak lide, konesans ak konesans, lang ak siyifikasyon, nòm ak règ, ak opinyon ak valè ki chanje sou tan. Kiltivasyon pwojè transdisiplinè yo ta dwe anbrase predispozisyon kiltirèl sa yo. Sa a mande pou echafodaj ki fasilite dyalòg entèpèsonèl konplèks ant patisipan yo ak divergen pwen de vi pafwa konfli. [5] Sepandan, syantis yo raman resevwa fòmasyon pou pilòt pwojè ki gen ladan plizyè moun ki gen enterè nan diferan sektè. Sèvi ak konpetans yo ak ladrès, fasilitatè ki resevwa fòmasyon yo bezwen pilòt pwojè transdisiplinè. 

Dezyèmman, transdisciplinarite enklizif ak transkiltirèl. Li rekonèt divèsite ak diferans kontrèman ak mwayèn kalkile ak medyàn. Pwojè transdisiplinè enkòpore espesyalizasyon disiplinè ak kolaborasyon entèdisiplinè. Panse transdisiplinè mande pou patisipan yo ouvè-espri olye de prizon entelektyèl ki chita sèlman nan panse ak metòd ki baze sou disiplin. Kad transdisiplinè konpleman ak anrichi konesans syantifik ak diferan kalite konesans fondamantalman ak lòt fason pou konnen.[6]

Twazyèmman, pwojè transdisiplinè yo enfliyanse pa pozisyon nan tout patisipan yo. Pozisyonalite vle di ki jan moun wè, entèprete ak atribi siyifikasyon yo nan mond lan.[7] Li gen ladann pèsepsyon nou, entansyonèl, ak valè ki enfliyanse sans nou nan objektif yo nan mond lan. Pozisyonalite rekonèt dezekilib enfliyans ak pouvwa ant moun ak gwoup diferan etnisite, sèks, edikasyon, nasyonalite, relijyon, ak vizyon lemonn. Pozisyon chèchè a nan relasyon ak kontèks kiltirèl ak politik yon pwojè ta dwe klè epi fè konnen paske li enfliyanse chak faz nan pwosesis rechèch la.

Finalman, mwen te pwopoze si transdisciplinarite pral vin prensipal nan rechèch ak pratik pwofesyonèl depann sou fason li pral pozisyone nan yon kontèks filozofik ak sosyete laj ki enfliyanse entèkoneksyon ki genyen ant rechèch, politik piblik, ak pratik pwofesyonèl.[8] Sa mande repanse kontribisyon syans pou reponn efektivman nan sitiyasyon pwoblèm ak pwoblèm ki pèsistan nan mond konplèks nou an.

Kontak:
Imèl: [imèl pwoteje]

Referans

  • [1] Kaiser, M., & Gluckman, P. Looking at the Future of Transdisciplinary Research. Sant pou avni syans 2023.
  • [2] Lawrence, RJ Oecumene: Repositioning Ourselves in Our Habita. Mond, 4 (1), 2023: 95–109. https://www.mdpi.com/2673-4060/4/1/7/pdf
  • [3] Doherty, P. Lagè Konesans yo. Melbourne University Press, 2015.
  • [4] Lawrence, RJ. (ed.) Manyèl Transdisciplinarity: Global Perspectives. Edward Elgar, 2023. https://www.e-elgar.com/shop/gbp/handbook-of-transdisciplinarity-global-perspectives-9781802207828.html
  • [5] Andersson, P. & Palmer, H. The Promise of Scaffolding: Yon metafò ak pratik k ap viv pou ankèt transdisiplinè. Nan Lawrence, RJ. (ed.) Handbook of Transdisciplinarity: Global Perspectives, pp 28-43. Edward Elgar, 2023.
  • [6] Brown, V. Collective inquiry and its wicked problems. Nan Brown, VA, Harris JA, & Russell, JY (eds), Tackling wicked problems through the transdisciplinary imagination, pp. 61-83. Routledge, 2010.
  • [7] Holmes, AGD Researcher Positionality — Yon konsiderasyon sou enfliyans li ak plas nan rechèch kalitatif — Yon nouvo gid chèchè. Shanlax International Journal of Education, 2020, 8, 1–10. http://www.shanlaxjournals.in/journals/index.php/education/article/view/3232
  • [8] Lawrence, RJ Transdisciplinarity: Syans pou byen piblik la. Annals of the New York Academy of Science, 1519, 2023: 5-6. https://doi.org/10.1111/nyas.14940