Malgre ke Entèlijans Atifisyèl (IA) ka jwe yon wòl enpòtan nan rechèch, itilizasyon li dwe rete transparan, trasabl, epi entegre yon fason responsab nan pratik akademik yo. Ede nou idantifye bezwen pou divilgasyon IA nan rechèch epi pwodui yon estanda rapò mondyal.
Transparans sou itilizasyon IA nan atik rechèch ak lòt rezilta akademik se yon aspè enpòtan nan entegrite rechèch la.
Kounye a, règleman ak pratik pou kouman Modèl pou divilge itilizasyon IA yo varye anpil selon disiplin yo, rejyon yo ak kilti piblikasyon yo. Anpil editè te kòmanse prezante pwòp egzijans divilgasyon yo. Devlopman sa yo souliye nesesite pou yon konpreyansyon pataje ak mondyal sou fason yo ta dwe divilge kontribisyon IA yo nan rechèch.
Pou adrese bezwen sa a, Fondasyon Konferans Mondyal sou Entegrite Rechèch (WCRIF)Konsèy Entènasyonal Syans lan (ISC), la Komite sou Etik Piblikasyon (COPE), An Asosyasyon Editè Syantifik, Teknik ak Medikal (STM) ak nan Global Young Academy (GYA) te pran inisyativ ansanm pou travay nan direksyon yon Nòm Rapò Mondyal pou Divilgasyon IA nan Rechèch.
Inisyativ sa a fòme aspè prensipal la Konferans Mondyal sou Entegrite Rechèch nan Vancouver, 3–6 me 2026. Objektif pwogram sa a se devlope yon estanda rapò ki lajman sipòte e ki ka itilize nan tout disiplin rechèch, kilti piblikasyon ak kontèks òganizasyonèl.
Menm jan ak zouti rapò etabli yo, tankou Taksonomi Wòl Kontribitè (CRediT), yon estanda konsa ta ede aliyen atant yo atravè ekosistèm rechèch la, fè pratik divilgasyon yo pi konsistan e konparab, epi fasilite aplikasyon pa editè, enstitisyon ak chèchè yo.
Lè nou armonize divilgasyon sou IA, nou espere sipòte transparans, diminye ensètitid pami otè yo, epi finalman ranfòse entegrite rechèch la.
Pou asire ke devlopman estanda rapò sa a reflete yon pakèt pèspektiv, ISC, WCRIF, COPE, STM ak GYA envite manm yo ak kominote rechèch la an jeneral pou kontribye atravè twa seri konsiltasyon:
Apwòch patisipatif sa a reyini pèspektiv editè, manm akademi, lidèchip enstitisyon rechèch, finansman, bibliyotèk, kò etik, editè ak ekspè nan entegrite rechèch.
Inisyativ sa a te pwopoze pa Kari D. Weaver (Manadjè Pwogram, IA ak Aprantisaj Otomatik ak Aprantisaj, Ansèyman, ak Bibliyotekè Design Enstriksyonèl, Konsèy Bibliyotèk Inivèsite Ontario a) ak Bert Seghers (Prezidan ENRIO, Rezo Ewopeyen Biwo Entegrite Rechèch yo), epi li resevwa sipò nan men anplwaye ENRIO yo.
Pou kontakte nou, Bert Seghers nan [imèl pwoteje] oubyen Felix Dijkstal nan [imèl pwoteje].