Enskri

Papye travay

Prepare ekosistèm rechèch nasyonal pou AI: estrateji ak pwogrè

Rapò a ofri yon analiz konplè sou entegrasyon entèlijans atifisyèl nan syans ak rechèch atravè divès peyi. Li adrese tou de pwogrè yo te fè ak defi yo fè fas nan domèn sa a, fè li yon lekti ki gen anpil valè pou lidè syans, moun ki fè politik, pwofesyonèl AI, ak akademik.

Sa a se twazyèm edisyon papye a, apre de premye edisyon yo nan 2024 ta dwe apwouve bèso tibebe w la epi 2025.

Dokiman travay sa a bay enfòmasyon fondamantal ak aksè a resous ki soti nan peyi ki soti nan tout pati nan mond lan, nan divès etap nan entegre AI nan ekosistèm rechèch yo.

Papye a pa sèlman sèvi kòm yon sous enpòtan enfòmasyon premye men, li fè yon apèl ijan pou kontinye diskisyon ak kolaborasyon ant peyi yo pandan y ap prezante AI nan priyorite rechèch yo. 

 

Ka etid

Ostrali

Takeaways kle yo

  • Prensip etik ak apwòch moun santre nan AI ap enfòme fondasyon émergentes Ostrali a pou gouvènans AI. Kantite òf edikasyon siperyè pou AI ogmante nan Ostrali epi yo konplete pa yon inisyativ pou atire ak fòme espesyalis AI ki pare travay.
  • Pandan ke pwogram aktif pou amelyore divèsite nan mendèv STEM nan Ostrali egziste, yo pa espesyalman pwepare pou adrese AI. Anplis de sa, gen yon bezwen rekonèt pou amelyore konpetans etik ak sansibilize sou dwa moun nan inisyativ syantifik ki gen rapò ak AI. Sepandan, plis resous Customized pou sektè syans yo mande yo.
  • Lòt defi rete yo dwe adrese tankou pèfòmans segondè ak enfrastrikti enfòmatik done ki nesesè pou AI ak AI-pèmèt syans ak aplikasyon an nan prensip done FAIR ak CARE.

Telechaje etid ka a:

benin

Takeaways kle yo

  • Enfrastrikti ak platfòm dijital yo te mete an plas depi 2016 kòm yon pati nan vizyon Beninèz la kòm sant pou sèvis dijital nan Afrik Lwès. Enstiti nan peyi a te inisye fòmasyon AI ak pwogram edikasyon pou jèn jenerasyon an.
  • Defi alantou koleksyon done, preparasyon, aksè, depo ak gouvènans bezwen adrese pou bon operasyon sistèm AI. Pwoteksyon done ak dwa fondamantal ansanm ak gouvènans done tou soulve defi legal, regilasyon ak etik

Telechaje etid ka a (2024)

Brezil

Takeaways kle yo

  • Bezwen pou fasilite rechèch ak devlopman AI te pouse gouvènman brezilyen an adopte refòm lejislatif ak yon reyalizasyon kle se patenarya Ministè Syans la ak finansman nasyonal ak ekspè pou kreyasyon sant rechèch AI aplike.
  • Defi nan peyi a gen ladan yon diferans nan alfabetizasyon ak edikasyon AI ansanm ak finansman pou rechèch AI. Genyen tou enkyetid sou stagnation nan estrateji nasyonal AI ak pwojè lwa ki ta ka anpeche syans ak priyorite rechèch, ankouraje ensètitid nan mitan chèchè yo ak limite kolaborasyon entènasyonal yo.

Telechaje etid ka a (2025)

Kanbòdj

Takeaways kle yo

  • Efò kolektif yo nan devlope sèvis ki baze sou nwaj nan peyi a te sipòte pa aktè lokal nan diferan sektè. Agenda Nasyonal Rechèch 2025 la te idantifye defi nasyonal yo e li te mete yon plan pou adrese defi sa yo.
  • Gen finansman limite ak kapasite pou rechèch nan Kanbòdj osi byen ke aliyman fèb ant travay rechèch ak defi nasyonal yo. Prekosyon kiltirèl alantou teknoloji ensèten fè yon pati nan poukisa edikasyon se sitou priyorite pou jeni ak kontablite.
  • Pami priyorite imedya yo se ranfòse enfrastrikti pou done ak
    pouvwa enfòmatik kòm byen ke amelyore konpetans ak ekspansyon nan pratik AI.

Telechaje etid ka a (2024)

Chili

Takeaways kle yo

  • Defi nan Chili alantou AI pou syans gen plizyè aspè; prensipalman gen yon mank de finansman, resous, enfrastrikti ak kapasite ak konpetans pou AI.
  • Priyorite pou AI pa te idantifye nan echèl nasyonal la ak inivèsite yo ka travay nan silo. Si yon vizyon inifye pou AI pou syans pral egziste nan fiti prè nan Chili poko klè.

Telechaje etid ka a (2024)

Lachin

Takeaways kle yo

  • Gouvènman an nan Lachin ap sipòte entegrasyon AI atravè diferan domèn syans atravè pwogram ak enfrastrikti.
  • Lachin aktif sou devan entènasyonal konsènan teknoloji AI e li reyalize devlopman platfòm ak lojisyèl ki sipòte AI.

Telechaje etid ka a:

Kolonbi

Takeaways kle yo

  • Kolonbi se yon lidè rejyonal nan AI nan Amerik Latin nan, men fè fas a defi enpòtan nan devlope enfrastrikti apwopriye, disponiblite done ak ladrès dijital.
  • Gouvènman Kolonbi an konsidere AI kòm yon zouti kle nan abòde defi ki pi ijan nan peyi a.
  • Plizyè pwogram ak inisyativ ap fèt pou elaji koneksyon, amelyore alfabetizasyon dijital ak avanse devlopman AI ak yon enpak sosyal.

Telechaje etid ka a (2025)

Repiblik Dominikèn

Takeaways kle yo

  • Estrateji Nasyonal entèlijans atifisyèl (ENIA) nan Repiblik Dominikèn se yon motè devlopman nasyonal – fasilite kreyasyon enfrastrikti AI ki travay nan enterè piblik la, epi ankouraje kwasans biznis pou jenere plis opòtinite ak pwosperite pou sitwayen yo.
  • ENIA kouvri tout bagay soti nan talan imen ak devlopman teknoloji rive nan kolaborasyon rejyonal ak gouvènans etik AI, asire aplikasyon efikas ak responsab.
  • Repiblik Dominikèn ap parèt kòm yon lidè nan adopsyon ak devlopman AI nan Amerik Latin ak Karayib la, ankouraje kolaborasyon rejyonal ak etabli estanda etik.

Telechaje etid ka a (2025)

peyi Lejip

Takeaways kle yo

  • Peyizaj jeneral IA peyi Lejip la, estrateji li yo ak reyalizasyon li yo montre preparasyon li pou
    deplwaye IA nan syans ak rechèch.
  • Yon kad konplè pou gouvènans IA, yon kad pwoteksyon done ak yon sistèm etik
    Yo nesesè pou gen kad travay pou deplwaman IA pou diminye move itilizasyon IA epi evite enpak negatif sou syans ak rechèch.
  • Yo ta dwe adopte yon gid pou itilizasyon IA nan syans ak rechèch, avèk yon seksyon espesifik ki konsantre sou itilizasyon IA nan newoteknoloji.

Telechaje etid ka a (2026)

Fidji

Takeaways kle yo

  • Lansman IA Hub la an 2024 (Australia Fiji Business Council, 2024) ak apwobasyon Estrateji Dijital Nasyonal 2025–2030 la (Gouvènman Fiji, 2025) siyal ke Fiji ap deplase soti nan pwojè dirije pa donatè yo nan yon apwòch sistemik, dirije pa peyi a pou transfòmasyon dijital.
  • Penetrasyon entènèt relativman wo nan Fiji (85 pousan nan peyi a sou entènèt) pozisyone li byen pou adopsyon entèlijans atifisyèl ogmante. Sepandan, twou vid ki genyen nan enfrastrikti nan informatique pèfòmans wo ak depo done an sekirite rete baryè.
  • Angajman gouvènman an pou devlope yon kad pwoteksyon itilizatè IA (Fidji
    Times, 2024a) ak aliyman avèk estrateji ekonomi dijital rejyonal yo souliye rekonesans li ke etik ak responsablite dwe akonpaye inovasyon teknolojik.

Telechaje etid ka a (2026)

Ongri

Takeaways kle yo

  • Kominote rechèch Ongwa a rekonèt enpòtans estratejik IA epi li angaje aktivman nan kolaborasyon syantifik ak endistriyèl entènasyonal yo, li reyalize rezilta siyifikatif ni nan rechèch teyorik ni nan rechèch aplike.
  • Youn nan objektif estrateji IA Ongri a pou 2025-2030 se fè peyi a vin yon lidè rejyonal nan devlopman ak aplikasyon IA.
  • Inivèsite yo te adopte mezi pou adrese defi ke IA ak aprantisaj otomatik poze nan edikasyon siperyè ak rechèch. Yo te devlope estrateji enstitisyonèl ak kad regilasyon entèn ki gouvène itilizasyon responsab IA.
  • Rezo Rechèch Ongwa a (HUN-REN) jwe yon wòl santral nan kowòdinasyon ak pwogrè rechèch sou entèlijans atifisyèl an Ongri.
  • Sistèm Laboratwa Nasyonal la jwe yon wòl esansyèl nan kowòdinasyon ak finansman rechèch sou entèlijans atifisyèl (IA) nan Ongri, ansanm ak nan pwomosyon itilizasyon ekonomik ak sosyal rezilta li yo.

Telechaje etid ka a (2026)

peyi Zend

Takeaways kle yo

  • Devlopman platfòm sou entènèt ak zouti lojisyèl ki sipòte AI nan peyi Zend se yon pati nan vizyon li pou l vin sant lojisyèl nan Sid mondyal la. Reyalizasyon nan peyi a gen ladan etablisman Sant Ekselans ak inisyativ amelyore konpetans pou avanse kapasite pou AI.
  • Rasyonalizasyon ak kowòdinasyon travay Sant Ekselans ki fèk etabli ansanm ak mank patenarya prive-piblik se defi nan peyi a ki aktyèlman ap adrese.

Telechaje etid ka a (2024)

Kenya

Takeaways kle yo

  • Sistèm syans nasyonal Kenya a gen ladan l Depatman Deta pou Syans, Rechèch ak Inovasyon, avèk ajans kle yo (Komisyon Nasyonal pou Syans, Teknoloji ak Inovasyon, Fon Nasyonal pou Rechèch, ak Ajans Nasyonal pou Inovasyon Kenya), enstitisyon rechèch espesyalize, edikasyon siperyè, sektè prive a ak patnè devlopman yo.
  • Estrateji Nasyonal Kenya pou Entèlijans Atifisyèl 2025–2030 an gen pou objektif transfòme
    peyi a soti nan yon konsomatè teknoloji IA rive nan yon ekspòtatè nèt solisyon lokal yo.
  • Kenya ap chanje konsantrasyon li konsyaman, li pa sèlman itilize IA kòm yon metodoloji, men li ap sèvi avè l tou.
    adrese pwoblèm ki genyen nan rechèch fondamantal sou IA ak devlopman zouti.
  • Pi fò nan finansman rechèch sou IA nan Kenya toujou depann sou sibvansyon etranje yo ak
    kòporasyon miltinasyonal yo.
  • Politik enstitisyonèl yo ap evolye nan direksyon yon kad etik ki ankouraje
    itilizasyon responsab zouti IA yo tout pandan y ap kenbe entegrite akademik la.
  • Kounye a, Kenya pa gen yon sèl lwa espesyal sou IA, li apiye pito sou Lwa sou Pwoteksyon Done 2019 la.

Telechaje etid ka a (2026)

Malezi

Takeaways kle yo

  • Malezi gen pou objaktif pou vin yon nasyon gwo teknoloji pa 2030 atravè entegrasyon estratejik AI, jan sa endike nan politik kle ki gen ladan politik nasyonal syans, teknoloji ak inovasyon 2030-2021 ak plan nasyonal entèlijans atifisyèl 2021-2025. Politik sa yo ankouraje adopsyon AI nan sektè tankou swen sante, edikasyon, agrikilti ak finans, pou ranfòse devlopman ekonomik ak byennèt sosyete a.
  • Gwo konpayi teknoloji mondyal tankou Oracle, Google, Microsoft, NVIDIA ak Amazon Web Services te envesti plizyè milya dola nan Malezi pou amelyore AI ak enfrastrikti cloud computing, ki montre wòl Malezi nan peyizaj AI mondyal la.
  • Yon Biwo Nasyonal AI, ki fèk etabli an 2024, gen pou objaktif pou pozisyon Malezi kòm yon jwè AI kle nan Asosyasyon Nasyon Sidès Azyatik (ASEAN) ak globalman, e li demontre angajman Malezi nan inovasyon AI.

Telechaje etid ka a:

Meksik

Takeaways kle yo

  • Mete sou pye yon estrateji nasyonal AI nan Meksik te otorize atravè kreyasyon yon Ajans Meksiken pou Devlopman entèlijans atifisyèl an 2023. An menm tan, inisyativ miltisektoryèl anvan yo nan peyi a ap konvoke diskisyon sou ak devlopman nan teknoloji AI ak yon wòl enpòtan. nan inivèsite yo.
  • Defi nan Meksik se nan dirije pwochen etap yo nan ajans ki fèk fonde a ak konsantre sou devlopman lokal AI teknoloji olye ke konte sou teknoloji etranje.

Telechaje etid ka a (2024)

Namibi

Takeaways kle yo

  • Namibi ap devlope yon estrateji nasyonal pou IA atravè Komisyon Nasyonal li sou Rechèch, Syans ak Teknoloji (NCRST) – pou trase yon trase kijan pou itilize IA pou devlopman sosyo-ekonomik, epi adrese twou ak defisyans nan règleman, done, enfrastrikti, finansman ekspètiz lokal ak sekirite sibernetik.
  • Namibi fin fè yon evalyasyon preparasyon pou IA, li bay priyorite a alfabetizasyon dijital atravè Estrateji Dijital Nasyonal li a 2025–2028 ak Sizyèm Plan Devlopman Nasyonal li a, li elaji chemen akademik pou IA, epi li konsantre efò nasyonal IA yo sou sante, agrikilti, sekirite alimantè, dlo ak enèji, ki gen ladan sektè idwojèn vèt la.
  • NCRST a ap dirije devlopman IA nan Namibi – li bay sibvansyon rechèch ak
    asire entegrasyon IA nan tout domèn rechèch yo.
  • Namibi ap ranfòse sistèm syantifik li a avèk enstitisyon rechèch espesyalize ak pwosesis evalyasyon adapte pou sipòte entegrasyon IA.
  • Kolaborasyon an entegre atravè gwoup travay milti-aktè NCRST a ak komite konsiltatif teknik yo, epi nan yon enstiti nasyonal IA ki pwopoze a k ap travay avèk inivèsite yo, gouvènman an, sektè prive a ak kominote yo.

Telechaje etid ka a (2026)

Omàn

Takeaways kle yo

  • Ministè Transpò Kominikasyon ak Teknoloji Enfòmasyon ap dirije estrateji nasyonal AI ak aplikasyon li nan Omàn. Objektif ekonomik atravè Oman Vision 2040 yo se prensipal chofè devlopman teknoloji AI.
  • Yo te kreye patenarya ant ministè a ak inivèsite ak lòt sektè pou pwogram fòmasyon ak inisyativ AI.

Telechaje etid ka a (2024)

Pakistan

Takeaways kle yo

  • Pakistan ap aktivman devlope itilizasyon AI li nan plizyè sektè e li te etabli anpil inisyativ pou fasilite pwogrè.
  • Pwogram yo ap bay priyorite devlopman politik, rechèch, konpetans ak enfrastrikti ki nesesè pou gaye AI nan tout peyi a.
  • Defi nan adopsyon toupatou nan teknoloji AI rete, patikilyèman nan domèn kalite done ak disponiblite, ak itilizasyon responsab ak etik.

Telechaje etid ka a (2025)

Palestin

Takeaways kle yo

  • Entwodiksyon yon Estrateji Nasyonal AI ak itilizasyon zouti Metodoloji Evalyasyon Preparasyon UNESCO la make reyalizasyon enpòtan pou Palestine.
  • Pwogram pou ranfòse kapasite ak devlopman enfrastrikti yo sou pye, ki vize pou devlope ekspètiz lokal yo epi kreye yon anviwònman ki bay sipò pou rechèch ak aplikasyon AI.
  • Gen yon bezwen ijan pou devlope politik ak kad pou sipòte ak elaji rechèch ak devlopman AI nan Palestine.

Telechaje etid ka a (2025)

Panama

Takeaways kle yo

  • Panama fè fas a plizyè defi pou adopsyon siksè AI atravè yon seri endistri ak sektè.
  • Yon pwojè lwa pou kontwole itilizasyon, devlopman ak aplikasyon AI nan Panama, ak yon nouvo plan estratejik nasyonal pou syans ak teknoloji pou 2029–2025 ap vize abòde kèk nan defi sa yo.
  • Yon pwojè nasyonal, INDICATIC, konsantre sou pwosesis done, ak AI kòm yon eleman enpòtan, epi li anglobe rechèch, inovasyon ak fòmasyon.

Telechaje etid ka a (2025)

Woumani

Takeaways kle yo

  • Woumani, kòm yon pati nan Inyon Ewopeyen an (UE), benefisye de estrateji IA Inyon Ewopeyen an, epi li gen pwòp estrateji IA rafine li ki tire pwofi de gwo koneksyon entènèt li, epi ki enplike enstitisyon gouvènman ak rechèch kle yo.
  • Woumani te fè plizyè envestisman sinèjik nan tou de pyès ki nan konpitè ak lojisyèl avèk fon nasyonal ak fon Inyon Ewopeyen an.
  • Nan inivèsite yo osi byen ke nan kourikoulòm lekòl segondè, gen chanjman resan pou pi byen prepare pwochen jenerasyon pwofesyonèl nan entèlijans atifisyèl.

Telechaje etid ka a (2026)

Rwanda

Takeaways kle yo

  • Gouvènman Rwanda a rekonèt IA kòm yon eleman kle nan transfòmasyon sosyo-ekonomik.
  • Politik Nasyonal IA Repiblik Rwanda a idantifye syans, edikasyon, agrikilti ak sante kòm domèn priyorite pou deplwaman IA.
  • Rwanda fè gwo pwogrè nan etabli fondasyon pou yon sistèm ki mache ak entèlijans atifisyèl.
    ekosistèm syantifik.
  • Rwanda gen pou objektif pou l pase de yon konsomatè teknoloji pou l vin yon pwodiktè inovasyon syantifik ki baze sou entèlijans atifisyèl.

Telechaje etid ka a (2026)

Singapore

Takeaways kle yo

  • Vwayaj IA Sengapou a montre kijan yon ti eta ki gen enstitisyon solid ka itilize teknoloji pou avantaj nasyonal la.
  • Lansman Estrateji Nasyonal IA 2.0 Singapore a an 2023 te chanje politik IA a, li te kite pilòt ki baze sou pwojè pou l vin yon estrateji konplè ak sistemik.
  • Efò pou entegre alfabetizasyon sou IA nan tout fòs travay la, tankou fòmasyon pou travayè nan mitan karyè ak pwogram adopsyon pou ti ak mwayen antrepriz, fè Singapore youn nan nasyon ki pi pale sou IA nan mond lan.
  • Piblikasyon yon kad gouvènans sou IA jeneratif an 2024, ak lansman inisyativ sekirite IA an 2025, demontre anbisyon Singapore pou fòme nòm mondyal pou yon IA responsab.

Telechaje etid ka a (2026)

Lafrik di sid

Takeaways kle yo

  • Lafrik di sid te anbrase AI lè li tabli: Komisyon Prezidansyèl sou Katriyèm Revolisyon Endistriyèl la; Entèlijans atifisyèl pou Afrik Blueprint ak lòt kad rejyonal yo; yon pwogram fòmasyon dijital ak ladrès nan lavni pou 500,000 patisipan yo; Sant pou rechèch entèlijans atifisyèl, ak Enstiti entèlijans atifisyèl Afrik di sid; ak inisyativ pou redwi depans done yo ak amelyore pénétration entènèt, pou tout Sid Afriken yo ka benefisye de revolisyon AI.
  • Sistèm Enfrastrikti Cyber ​​Entegrasyon Nasyonal Depatman Syans ak Inovasyon an, ansanm ak rechèch supercomputer nan AI, vle di ke Lafrik di sid la pare pou exploiter gwo done ak kondwi kwasans syantifik ak endistriyèl nan lavni.
  • Yon defi kle se bezwen pou yon estrateji AI nasyonal konplè pou gide ak kowòdone efò atravè divès sektè nan Lafrik di sid.

Telechaje etid ka a (2025)

Irigwe

Takeaways kle yo

  • Roadmap pou Syans Done ak Machine Learning te devlope nan Irigwe an 2019 mete aksan sou wòl inivèsite yo, patenarya piblik-prive ak sosyete sivil la. Envestisman nasyonal ak entènasyonal sipòte pwojè AI nan peyi a depi 2017.
  • Irigwe ap dirije evènman rejyonal ak inisyativ sou AI mete li kòm yon lidè nan rejyon an.
  • Pami pwochen etap imedya yo nan peyi a se devlopman kapasite ak amelyore konpetans ak edikasyon AI.

Telechaje etid ka a (2024)

Ouzbekistan

Takeaways kle yo

  • Rezolisyon prezidansyèl ki pèmèt kad politik ak estrateji pou AI nan Ouzbekistan yo te mete an plas depi 2020. Pami objektif estratejik peyi a se fòmasyon jèn jenerasyon an, se poutèt sa li te fikse yon objektif fòme yon milyon Ouzbek atravè yon platfòm fòmasyon sou entènèt.
  • Yon nouvo ajans pou devlopman Ai te fonde pou kontwole ak aplike teknoloji AI nan tout sektè yo.
  • Rekritman jenerasyon ki fèk resevwa fòmasyon nan kodaj ak enfrastrikti pou sipòte travay AI se pwochen etap pou peyi a.

Telechaje etid ka a (2024)


Resous ki akonpaye yo:


Travay sa a te fèt ak èd yon sibvansyon ki soti nan International Development Research Center, Ottawa, Kanada. Opinyon ki eksprime nan la a pa nesesèman reprezante opinyon IDRC oswa Konsèy Gouvènè li yo.