Yon kesyon moun ki gen enterè atravè mond lan deba anpil se si sistèm evalyasyon rechèch aktyèl yo efikas nan idantifye bon jan kalite rechèch ak nan sipòte avansman syans. Pandan dènye ane yo, enkyetid yo te ogmante sou limit yo ak prejije potansyèl nan mezi evalyasyon tradisyonèl yo ki souvan fè yo pran tout seri enpak rechèch la ak bon jan kalite. Kontinwe, te gen yon demann ogmante pa moun ki gen enterè yo pou refòm sistèm evalyasyon rechèch aktyèl yo.
Deba yo sou refòm evalyasyon rechèch la konsantre sou divès aspè nan evalyasyon ki gen ladan bezwen pou kritè evalyasyon diferan ak enklizif, wòl revizyon kanmarad ak itilizasyon syans ouvè. Gen kèk ki fè remake nesesite pou chanje soti nan konsantre sou mezi jounal yo nan yon evalyasyon pi konplè ak kalitatif nan enpak rechèch ki gen ladan kolaborasyon, pataje done, angajman kominote a ...
Future of Research Evaluation bay yon revizyon sou eta aktyèl sistèm evalyasyon rechèch la epi diskite sou aksyon, repons ak inisyativ ki pi resan yo pran pa diferan moun ki gen enterè atravè plizyè egzanp ka atravè mond lan. Objektif papye diskisyon sa a se pou kontribiye nan deba k ap kontinye ak kesyon ouvè sou avni evalyasyon rechèch la.
Ou ka jwenn yon rezime pwoblèm yo idantifye, aksyon yo te pran ak kesyon ki rete yo ki baze sou rapò a nan enfografi a:
Sèvi ak plugin tradiksyon nou an pou li papye a sou entènèt oswa nan lang ou prefere.
Rezime ekzekitif
Yon sistèm rechèch dinamik ak enklizif enpòtan anpil pou tou de syans ak sosyete a avanse konesans fondamantal ak konpreyansyon ak adrese defi mondyal de pli zan pli ijan. Men, sistèm rechèch la anba presyon akòz ogmante atant nan men plizyè aktè (ki gen ladan finansè yo, gouvènman yo ak endistri piblikasyon an), tansyon ant dinamik konpetisyon ak koperasyon, yon sistèm kominikasyon savan k ap evolye, yon endistri agresif - pafwa - piblikasyon ak analiz done. ak resous limite. Antrepriz rechèch la dwe jere demann ak tansyon sa yo pandan l ap kenbe bon jan kalite rechèch la, kenbe entegrite rechèch la, li dwe enklizif ak divès epi pwoteje rechèch debaz ak rechèch aplike.
Pandan dènye deseni ki sot pase yo, presyon sa yo sou sistèm syans lan, ak bezwen pou repons sistèm syans lan te akonpaye pa plis refleksyon kritik sou sistèm evalyasyon rechèch ak mezi pèfòmans. Byenke metodoloji ki apwopriye, ki sansib nan kontèks pou evalye kalite rechèch ak enpak yo enpòtan, deba yo te entansifye sou efè lajè, konplèks ak anbigwi nan kritè evalyasyon aktyèl ak mezi sou kalite ak kilti rechèch la, kalite prèv ki enfòme fè politik, priyorite nan rechèch ak finansman rechèch, trajectoire karyè endividyèl ak byennèt chèchè yo. Nan kèk pati nan mond lan, gen yon rekonesans k ap grandi ke yon seri etwat ak senplist nan mezi evalyasyon ak endikatè pa satisfezan kaptire a bon jan kalite, sèvis piblik, entegrite ak divèsite nan rechèch. Yo itilize regilyèman – souvan ki baze sou jounal – mezi yo pa pran mezi enpòtan adisyonèl nan rechèch bon jan kalite tankou sa yo jwenn nan konsèy, pataje done, angaje ak piblik, nouri jenerasyon kap vini an nan entelektyèl ak idantifye ak bay opòtinite pou gwoup ki pa reprezante yo. Anplis de sa yo twò etwat nan sijè ki abòde lan, pwoblèm nan move aplikasyon nan mezi ak endikatè yo wè tou defòme ankourajman pou reyisit, dezavantaj kèk disiplin (ki gen ladan rechèch entèdisiplinè ak transdisiplinè vital) ak gaz pratik piblikasyon predatè ak san etik.
Kanpay pou kwape move aplikasyon metrik yo, elaji kritè bon jan kalite ak transfòme kilti rechèch pi sistematik atravè manifès ak deklarasyon, prensip ak refòm yo te prepare etap pou yon deba mondyal sou nesesite pou refòm evalyasyon rechèch la. Vwa sa yo kounye a ap mande pou yon mouvman soti nan manifeste nan aksyon. Sa k ap pase sou background nan chanjman transfòmasyon nan fason rechèch yo ap antreprann ak kominike. Ogmantasyon nan kad rechèch ouvè ak nan medya sosyal, yon chanjman nan misyon oryante ak syans transdisiplinè, kwasans lan nan revizyon kanmarad ouvè ak potansyèl transfòmasyon nan entèlijans atifisyèl (AI) ak aprantisaj machin mande nouvo panse sou fason rechèch ak chèchè yo evalye. .
Kont twal sa a, la Global Young Academy (GYA), An Patenarya InterAcademy (IAP) ak nan Konsèy Syans Entènasyonal (ISC) te mete tèt yo ansanm pou fè yon bilan sou deba ak devlopman nan evalyasyon rechèch atravè lemond, sou baz yon gwoup syantifik ak yon seri konsiltasyon rejyonal yo. Nouvo apwòch yo ap devlope ak pilote pa enstitisyon edikasyon siperyè ak finansman rechèch nan kèk pati nan mond lan, ak plizyè yo enkli nan papye sa a. Nan lòt pati nan mond lan, deba ak aksyon sa yo ap navan oswa menm absan. Avèk sistèm rechèch k ap evolye nan diferan pousantaj, gen yon risk pou yo divèjans ak fwagmantasyon. Divèjans sa yo ka konpwomèt omojèn ki nesesè pou pèmèt kolaborasyon rechèch ak fasilite mobilite chèchè atravè diferan jewografi, sektè ak disiplin. Sepandan, yon sèl gwosè pa ka adapte tout e gen yon bezwen pou efò kontèks sansib pou refòm evalyasyon, rekonèt defi lokal yo.
Avèk yon konsantre sou rechèch sektè piblik ak evalyasyon rechèch ak chèchè yo, papye diskisyon sa a se mondyal nan pèspektiv li, ki kouvri yon ajanda ki se tipikman domine pa devlopman nan Ewòp ak Amerik di Nò: pèspektiv rejyonal yo ak egzanp devlopman nasyonal ak refòm enstitisyonèl yo. make. Manm mondyal ak kolektif GYA, IAP ak ISC reprezante yon gwo koup transvèsal nan ekosistèm rechèch la ki gen plizyè manda ki kapab fasilite chanjman sistemik otantik. Papye sa a fè efò pou sèvi kòm yon estimilis pou GYA, IAP ak ISC - kòm platfòm pou aprantisaj mityèl, eksperimantasyon ak inovasyon - pou travay avèk manm yo, lòt enstitisyon syans yo ak sikonskripsyon kle atravè lemond, pou kòmanse ak pwogrese konvèsasyon, epi mobilize plis enklizif. ak aksyon ansanm.
Rekòmandasyon pou GYA, IAP ak ISC ak manm yo (gade seksyon 5) yo estriktire sou wòl yo kòm defansè, egzanplè, inovatè, finansman, piblikatè, evalyatè ak kolaboratè, ak delè indicatif pou aksyon. Pi imedyatman, aksyon sa yo gen ladan kreye espas pou pataje leson ak rezilta nan inisyativ ki enpòtan jiska dat (pou bati yon kominote pratik); nan mwayen tèm, ko-konvoke fowòm plizyè moun ki gen enterè ak sikonskripsyon kle yo pou redesign ak aplike evalyasyon rechèch nan fason pratik, ki sansib nan kontèks ak enklizif; epi, alontèm, ankouraje etid roman ki kontribye nan panse avni, sansib a devlopman rapid nan teknoloji AI, metodoloji revizyon kanmarad ak refòm, ak medya kominikasyon.
Prefas
The Global Young Academy (GYA), Patenarya InterAcademy (IAP) ak nan Konsèy Syans Entènasyonal (ISC) te mete tèt yo ansanm an 2021 pou fè yon bilan sou defi, deba ak devlopman nan evalyasyon/evalyasyon rechèch atravè lemond, atravè divès kilti ak sistèm rechèch, epi pou eksplore fason yo ta ka patisipe ak enfliyanse re-imajine evalyasyon/evalyasyon rechèch pou la. 21yèm syèk la, nan yon fason ouvè ak enklizif.
Yo te konvoke yon gwoup entènasyonal (Apendis A) pou fè sondaj sou teren an epi konseye twa òganizasyon yo sou fason yo ta ka ranfòse efò ki egziste deja pou refòme evalyasyon rechèch la. Santral nan travay sa a te site ke (1) yon inisyativ konsète, ki te dirije pa chèchè ta bay kominote rechèch mondyal la yon vwa pi fò nan fòme avni nan evalyasyon rechèch ak (2) gen benefis nan 'evalyasyon ak evalye a'; konsa, ede trase yon chemen nan chanjman soutni, sistemik nan kilti evalyasyon ak pratik.
Sipleman rechèch biwo, yon seri konsiltasyon rejyonal ak ekspè idantifye pa gwoup la ak patnè yo te fèt nan fen 2021. Papye diskisyon an se pwodiksyon prensipal travay sa a. Li gen entansyon sèvi kòm yon prospectus pou konvèsasyon eksplorasyon ak plizyè moun ki gen enterè, pa pi piti kominote rechèch mondyal la li menm.
1. Poukisa evalyasyon rechèch bezwen refòme
Pratik evalyasyon rechèch yo sèvi plizyè objektif epi yo fè pa plizyè moun ki gen enterè. Yo itilize yo pou evalye pwopozisyon rechèch pou desizyon finansman, papye rechèch pou piblikasyon, chèchè pou rekritman oswa pwomosyon ak pèfòmans enstitisyon rechèch ak inivèsite yo. Papye sa a konsantre sitou sou evalyasyon chèchè yo ak rechèch, epi li pa kouvri evalyasyon enstitisyonèl oswa klasman, byenke tout domèn evalyasyon sa yo gen yon lye endisosyable. Pratik aktyèl yo depann anpil sou mezi quantitative ak lajman ki baze sou jounal, tankou Journal Impact Factor (JIF), kantite piblikasyon, kantite sitasyon, endèks h ak Score Enfliyans Atik (AIS). Lòt mezi yo enkli objektif revni sibvansyon, mezi opinyon (tankou finansman rechèch oswa gwosè ekip rechèch), kantite patant ki anrejistre epi, pi resamman, mezi medya sosyal (ansyen 'altmetrics') tankou pataje medya sosyal oswa telechaje. Ansanm, mezi sa yo enfliyanse pwofondman enstitisyonèl, gwoup rechèch ak repitasyon endividyèl, ajanda rechèch endividyèl ak kolaborasyon, trajectoire karyè ak alokasyon resous.
Pandan de deseni ki sot pase yo, envestisman mondyal nan rechèch ak devlopman (R&D) te triple - nan anviwon USD 2 billions yon ane. Ane ki sot pase yo poukont yo te pote kwasans ki pi rapid nan depans R&D depi mitan ane 1980 yo, yon ogmantasyon anviwon 19% (UNESCO, 2021) [1]. Envestisman siplemantè sa a nan rechèch pote avèk li yon kilti responsablite ki mete presyon sou enstitisyon rechèch ak moun, epi li ka jenere aberasyon, oswa ankourajman perverse, an repons. Li te mennen tou nan pi gwo aspirasyon: kenbe bon jan kalite epi redwi fatra rechèch, erè ak ensifizans; maksimize enklizyon ak divèsite; optimize rechèch kòm yon byen piblik mondyal; epi ankouraje plis bousdetid ouvè ak angaje. San refòm, kalite rechèch, entegrite, divèsite ak sèvis piblik yo anba menas.
1.1 Kenbe bon jan kalite rechèch ak pwoteje entegrite rechèch la
Paramèt yo ka fòme yon pati enpòtan nan evalyasyon rechèch la, nan tranzisyon an nan yon sistèm rechèch ki pi ouvè, ki responsab e ki fè fas a piblik la (Sosyete wayal la, 2012) [2]. Men, yo responsab tou an pati pou ankouraje kilti rechèch 'pibliye oswa peri' ki egziste atravè lemond, ak efè delete sou kalite rezilta rechèch yo, entegrite ak fyab nan sistèm rechèch ak divèsite kominote rechèch yo (egzanp. Haustein ak Larivière, 2014) [3]. Sa a se paske mezi yo itilize kòm proxy pou bon jan kalite rechèch pa enstitisyon, mizisyen politik yo ak finansman rechèch sanble, men yo se yon mezi rezilta yo epi yo pa nan bon jan kalite rechèch oswa enpak per se. Kòm sa yo, aktè sa yo fè anpil pou mete kontèks sosyal ak kiltirèl kote rechèch la fèt, epi sistèm rekonpans ak pwomosyon akademik yo fòme chwa syantifik yo nan tout etap karyè yo (Macleod et al., 2014) [4].
"Itilizasyon endis bibliyometrik yo... kòm mezi prokurasyon pou pèfòmans chèchè yo se yon endis evalyasyon pratik men pwofondman defo. Pifò mete yon konsantre inplakabl sou siksè endividyèl, mens soti sipò rechèch atravè enterè yon inivèsite nan mezi enpak segondè, presyon tout nan 'tick bwat yo' ak konfòme, pandan y ap jwe yon wòl enpòtan nan defòme mache piblikasyon jounal la. Gen yon bezwen ijan pou refòm."
Ouvèti Dosye Syans (2021), Konsèy Syans Entènasyonal la
Lòt kominote moun ki gen enterè ki genyen gwo pouvwa ak enfliyans sou kominikasyon rechèch ak pwodiksyon konesans se sektè piblikasyon an. Metri ki baze sou jounal yo te vin tounen yon ankourajman pwisan pou pibliye nan jounal komèsyal yo epi yo ka ankouraje konpòtman ki ka gen efè segondè grav. Olye ke yo jije rezilta rechèch yo sou baz byenfonde syantifik li yo, se bon jan kalite a konnen nan jounal kote li pibliye ki regilyèman aksepte kòm prèv bon jan kalite syantifik, kondwi yon mache piblikasyon trè komèsyal ki baze sou repitasyon olye ke sou syans. Depans aksè ouvri yo lajman fèt atravè chaj pwosesis otè (APCs): sa yo ka prohibitif wo, patikilyèman nan kèk pati nan mond lan, kreye baryè nan piblikasyon rechèch pou chèchè ki pòv resous ak potansyèlman riske ka zo kase nan kominote syans entènasyonal la. Risk ki genyen nan vin pi plis ak plis depann sou founisè komèsyal yo ak kondisyon yo nan itilizasyon nan tout etap nan pwosesis rechèch la kreye yon ka solid pou altènativ ki pa pou pwofi yo. Anplis de sa, kòm endikatè bibliyometrik yo te bay sous prensipal ankourajman nan inivèsite yo, yo te diminye valè edikasyon ak lòt fòm travay syantifik (tankou ansèyman ak konsèy politik). Ak sistèm evalyasyon rechèch ki gen tandans favorize moun ki jwenn gwo sibvansyon epi pibliye nan jounal ki gen gwo enpak faktè, gen prèv ki sijere ke chèchè ki te deja reyisi gen plis chans pou yo reyisi ankò ('efè Matye a', Bol et al., 2018) [5].
Lè piblikasyon savan yo vin tounen yon mwayen evalyasyon olye ke kominikasyon, sa dezavantaj moun ki chwazi kominike rechèch yo nan lòt fason ki gen sans (Rapò 2021 ISC) [6]. Sa a gen ladan rezilta komen (epi ditou lajan prensipal la) nan Global Young Academy (GYA), InterAcademy Partnership (IAP) ak Konsèy Syans Entènasyonal (ISC): rapò, papye travay, deklarasyon konjwen, editoryal opinyon, atik nouvèl ak webinar. . Gen kèk disiplin ki defavorize tou: pou egzanp, chèchè nan jeni ak syans enfòmatik kote (anjeneral pi vit) kominikasyon atravè konferans ak pwosedi yo enpòtan; ak moun ki nan syans imanitè ak syans sosyal ki tipikman itilize monografi, liv ak magazin pwofesyonèl.
Gen lòt ki chwazi pibliye nan jounal rechèch espesifik oswa lokal, oswa yo pa kapab peye pibliye rechèch yo (sepandan bon jan kalite segondè) nan jounal aksè louvri ki gen gwo enpak faktè (ak koncomitan APCs segondè); lèt la dezavantaj moun ki nan peyi ki pa gen anpil revni, sitou chèchè bonè karyè (ECRs). Menm chèchè sa yo anba presyon entans pou pòs akademik permanent epi konpòtman yo se kondisyone fòtman pa kritè quantitative yo itilize pa ajans finansman rechèch ak anbochaj enstitisyonèl ak konsèy pwomosyon. Tantasyon pou panse ak endikatè (Muller ak de Rijcke, 2017) [7], e menm 'jwèt' sistèm nan, se yon reyalite pou tout chèchè toupatou nan mond lan (egzanp Ansede, 2023) [8].
Manifestasyon nan jwèt sa a gen ladan chèchè (konnen oswa inadvèrtans) ki itilize jounal predatè ak konferans pou ogmante kantite piblikasyon yo. (IAP, 2022 [9]; Elliott et al., 2022 [10]), apresye nan pwòp tèt ou-sitasyon ak falsifye revizyon kanmarad, plagiarism, enpak faktè enflasyon ak 'salami-slicing' (partisyone yon gwo etid ki ta ka rapòte nan yon atik rechèch sèl nan pi piti atik pibliye) (Collyer, 2019) [11]. Sou presyon, chèchè yo ka tante pou yo ale nan sèvis predatè ak sèl objektif pou yo jwenn doktora yo, yo te anboche oswa pwomote, oswa pou yo gen pwojè rechèch yo finanse (egzanp Abad-García, 2018 [12]; Omobowale et al., 2014) [13]. Metrics-kondwi akademik ak sistèm piblikasyon akademik kondwi ankourajman trètr: kote yon chèchè pibliye pi enpòtan pase sa yo pibliye.
Enpak la sou bon jan kalite a ak entegrite nan rechèch se lajman konsènan. Kantite atik savan ki retire yo te ogmante dramatikman nan dènye ane yo, akòz rechèch ak piblikasyon move konduit ak seri done pòv oswa fwod. Jounal yo ka pran plizyè mwa a ane pou yo retire rechèch ki pa fyab, lè sa a li ka deja site plizyè fwa epi yo dwe nan domèn piblik la (Ordway, 2021) [14].
1.2 Maksimize enklizyon ak divèsite
Prevalans nan evalyasyon rechèch ki baze sou metrik se klè e gen tandans divèjan globalman lè li rive refòm evalyasyon, ki riske kite pati nan kominote rechèch la dèyè. Nan analiz li nan peyizaj mondyal la nan evalyasyon rechèch (Curry et al., 2020 [15]; soumèt), li parèt ke anpil rechèch ak enstitisyon finansman nan peyi/rejyon ki gen plis revni yo ap kòmanse genyen yon seri endikatè ki pi laj, tankou mezi kalitatif 'enpak', pandan y ap bibliyometrik rete dominant nan enstitisyon nan 'Sid Global' [16]. ], atravè tout disiplin. San yo pa plis aksyon enklizif, gen risk pou yo yon divergence nan sistèm evalyasyon nasyonal yo, potansyèlman entwodwi plis patipri sistemik ak potansyèl enkonpatibilite nan rechèch, evalyasyon, finansman ak piblikasyon sistèm. Sa a, nan vire, ka anpeche kolaborasyon rechèch entènasyonal ak mobilite chèchè yo. Nan kreye baryè nan kolaborasyon nò-sid, li ka anpeche tou ranfòse koncomitan ekosistèm rechèch nan Sid mondyal la - evalyasyon rechèch solid ranfòse ekosistèm rechèch ak konfyans nan yo, diminye chans pou yo koule sèvo epi ede etabli yon kapital imen solid pou dirab. devlopman. Sepandan, yon sèl-gwosè-adapte-tout vèsyon nan sa ki konstitye bon pèfòmans jenere fòm nan konpòtman pa nesesèman fezab nan ekselans, jistis, transparans ak enklizyon. Pou mezire reyalizasyon entelektyèl yo ki te pwospere nan anviwònman ki bay sipò, ki gen anpil resous kote opòtinite gen anpil, menm jan ak moun ki te goumen kont defi ak simonte obstak nan anviwònman ostil ak ki pa bay sipò se dout nan pi bon (GYA, 2022) [17]. Anpil entelektyèl santi eksklizyon istorik ak jeyografik nan kominote rechèch la, alimenté an gwo pati nan fason yo evalye yo pandan tout karyè yo. Nan eksklizyon kèk fòm rechèch ak echèk yo itilize yon divèsite nan lide globalman, gen yon risk pou pratik aktyèl evalyasyon rechèch ankouraje yon kilti endikap / disip nan modèl dominan Lwès yo vin ansent.
Chèchè nan peyi ki gen revni fèb yo ak nan premye etap nan karyè yo bezwen yon vwa pou yo ka ede fòme nouvo modèl evalyasyon yo nan fason ki sansib nan kontèks ki anfòm pou objektif yo epi ki konsidere defi yo fè fas a yon jou. baz jou. GYA ak nimewo k ap grandi nan Jèn Akademi Nasyonal bay ECR yo vwa sa a, ak la Gwoup Travay GYA sou Ekselans Syantifik [18] ofri opinyon li sou refòm nan evalyasyon rechèch (gade tèks anba a).
Opinyon ki soti nan kominote chèchè bonè karyè
Chèchè karyè bonè yo (ECRs) yo espesyalman konsène sou pratik yo nan evalyasyon rechèch paske kandida karyè yo ak pouswit ajanda rechèch yo depann anpil sou fason yo evalye yo. Sa a enfòme pratik finansman, anbochaj ak pwomosyon nan yon fason ki pa toujou konsidere kòm jis ak ekitab.
Pandan ke li evidan ke finansman ak desizyon resous imen yo afekte konpozisyon fòs travay chèchè yo, li pa toujou rekonèt ke, atravè enpak li sou finansman, evalyasyon rechèch fòme ankourajman pou enstitisyon yo ak chèchè yo pouswiv yon sèten trajectoire rechèch, travay. nan yon sèten domèn oswa rantre nan kèk rezo sou lòt. Nan fason sa a, evalyasyon rechèch fòme devlopman nan syans tèt li, e sa a se laverite espesyalman an relasyon ak enpak disproporsyone li sou kandida yo ak atant nan ECRs.
Malgre ke syans se yon antrepriz mondyal, kèk entelektyèl fè fas a pi gwo baryè pou antre ak angaje ak kominote rechèch la akòz kote yo te fèt, idantite yo oswa background sosyo-ekonomik yo. Sa a se yon pwoblèm òganizasyon nan endistri syans la epi yo pa nan evalyasyon rechèch per se, men anpil ECRs santi ke kritè evalyasyon pa ta dwe avèg nan reyalite sa a nan eksperyans chèchè yo, epi yo pa ta dwe enpoze kritè inifòm ak estanda nan diferan sitiyasyon.
Rechèch ki fèt pa Gwoup Travay Ekselans Syantifik GYA a (rapò k ap vini an) montre ke evalyasyon rechèch ta ka dirije plis pa politik rechèch yon peyi pase pa deba kiltirèl oswa syantifik. Konsantre sou kritè pwomosyon nan pwofesè konplè (oswa ekivalan) nan inivèsite, rapò a montre ke politik nasyonal ak enstitisyon yo gen tandans gen dokiman espesifik ki tabli kritè yo pou evalyasyon rechèch. Olye ke yo anglobe yon seri kritè gwo ak varye ki ta ka itilize pou fòme yon View konplè sou yon chèchè, dokiman sa yo gen tandans konsantre sou yon sèl dimansyon oswa priyorite. Pa egzanp, kèk dokiman konsantre sou evalyasyon aktivite sèvis yon chèchè (tankou ansèyman ak konseye) oswa kèk sou pwodiksyon akimile yon chèchè (pa egzanp, an tèm de kantite atik jounal) - men raman tou de.
Gen de enplikasyon prensipal nan konklizyon sa a. Premyèman, evalyasyon rechèch sa a se yerarchize ak tèt anba. Sa a kreye yon risk, nan mezi tou de metrik ak metòd kalitatif souvan inyore divèsite chèchè yo: tou de nan background yo ak chemen karyè yo, ak - egalman enpòtan - divèsite nan metòd yo ak lide yo. Kontrèman, ECR yo reprezante nan GYA a santi li ta enpòtan pou rekonèt divèsite aktivite ki nesesè pou antrepriz rechèch la, epi pou elabore plan evalyasyon rechèch ki ankouraje divèsite ak pliryèl olye ke mande konfòmite ak omologasyon.
Dezyèmman, diferans ki genyen ant disiplin yo mwens enpòtan pase diferans selon sitiyasyon ekonomik peyi kote yon chèchè ap travay. Peyi ki gen mwens revni yo sanble yo konte sou mezi quantitative ak rekonpanse 'pwodiktivite', pandan y ap peyi ki gen plis revni yo de pli zan pli ouvè a evalyasyon kalitatif nan enpak. Si divergence sa a devlope pi lwen, li ta ka konstitye yon lòt obstak nan mobilite entènasyonal entelektyèl yo - ki se espesyalman enpòtan pou ECRs.
An konklizyon, rapò GYA a ensiste ke pa gen okenn bal an ajan: evalyasyon rechèch yo ta dwe adapte nan objektif yo nan evalyasyon, epi finalman objektif yo nan yon enstitisyon oswa politik rechèch yon peyi. Evalyasyon ta dwe pèmèt pou divèsite nan pwofil chèchè ak karyè, epi adopte yon konsantrasyon diferan depann sou objektif la nan evalyasyon an. Syans kòm yon konvèsasyon mondyal ak oto-kritik, yon evalyasyon ekstèn ka pa toujou nesesè. Vreman vre, yo souvan diskite sou itilizasyon ak valè reyèl klasman endiferan (nan moun, enstitisyon, plòg oswa menm peyi antye).
1.3 Optimize rechèch kòm yon byen piblik mondyal
Defi mondyal jodi a, anpil ladan yo atikile nan Objektif Devlopman Dirab (ODG) Nasyonzini (ONU), mande pou transfòmasyon, transdisiplinè ak transdisiplinè rechèch, ki li menm mande pou nouvo modalités de livraison rechèch ak koperasyon.ISC, 2021) [19]. Ijans pou rechèch enklizif, patisipatif, transfòmatif, transdisiplinè pa matche ak fason rechèch yo sipòte, evalye ak finanse - pou rechèch reyalize pwomès li bay sosyete a, li bezwen plis sistèm evalyasyon ouvè, enklizif, ki sansib pou kontèks (Gluckman, 2022) [20]. Konpòtman entegre akademik, finansè yo ak piblikatè yo ka rann chanjman difisil, pou envestisman ka potansyèlman dirije lwen zòn ki gen pi gwo bezwen yo.
Kwasans nan rechèch entèdisiplinè ak transdisiplinè ak patisipasyon oswa syans sitwayen yo se devlopman enpòtan ak enpòtan anpil nan abòde defi mondyal yo. Kòm rechèch travèse fwontyè disiplinè ak enstitisyonèl epi angaje yon seri pi laj moun ki gen enterè - ki gen ladan kominote itilizatè a pou ko-desine kesyon rechèch ijan pou sosyete a - kritè evalyasyon rechèch akademik tradisyonèl yo ensifizan e yo ka menm kontrent devlopman ak itilizasyon rechèch transdisiplinè.Belcher et al., 2021) [21]. Prensip ak kritè ki pi apwopriye yo bezwen pou gide pratik rechèch transdisiplinè ak evalyasyon: yon premye egzanp yon kad evalyasyon kalite bati sou prensip enpòtans, kredibilite, lejitimite ak sèvis piblik (Belcher et al., 2016) [22].
1.4 Reponn a yon mond k ap chanje rapid
Fason yo komisyone, finanse, fè ak kominike rechèch yo ap evolye nan vitès epi yo mande pou akselerasyon refòm evalyasyon rechèch la. Yo enkli bagay sa yo:
(1) Tranzisyon nan syans ouvè
Mouvman syans ouvè a mande pou refòm sistèm evalyasyon rechèch yo pou amelyore ouvèti ak transparans. Anpil nan paramèt ak endikatè yo itilize pou mezire pèfòmans rechèch yo se tèt yo opak epi yo kalkile souvan dèyè pòt komèsyal fèmen. Mank transparans sa a konpwomèt otonomi kominote rechèch la - li mete restriksyon sou opsyon pou evalye, teste, verifye ak amelyore endikatè rechèch yo (Wilsdon et al., 2015 [23]). Evalyasyon rechèch responsab ap vin tounen yon aspè debaz nan mouvman mondyal nan direksyon syans ouvè, jan temwen, pou egzanp, nan Òganizasyon Nasyonzini pou Edikasyon, Syantifik ak Kiltirèl (UNESCO) Rekòmandasyon sou Syans Ouvè (UNESCO, 2021 [24]) - ki gen ladan devlopman yon Open Science Toolkit pou manm li yo pou ede yo revize ak refòme evalyasyon karyè rechèch yo ak kritè evalyasyon [25].
(2) Devlopman nan revizyon kanmarad
Kwasans revizyon parèy ouvè – kit pibliye rapò revizyon parèy yo ak/oswa idantifikasyon piblik evalè yo – se yon devlopman enpòtan pou evalyasyon rechèch (Barroga, 2020 [26]; Woods et al., 2022 [27]). Kwasans enfrastrikti done yo te pèmèt piblikatè yo jenere Idantifyan Objè Dijital (DOI) pou rapò revizyon parèy yo, lyen rapò revizyon parèy yo ak ID endividyèl Open Researcher and Contributor IDs (ORCID) epi pibliye papye kòm preprint. Kantite preprint yo te grandi anpil pandan pandemi COVID mondyal la epi li te ekspoze defi yo te poze nan evalye rechèch nan mòd repons rapid. Men, pratik revizyon parèy ouvè yo - kit anvan oswa apre piblikasyon - ka ede deranje kontwòl piblikatè komèsyal yo genyen sou kominikasyon rechèch ak pwosesis pwodiksyon konesans, diminye pouvwa jounal syantifik la ak mezi ki asosye tankou JIF yo. Dosye ouvri aktivite revizyon kanmarad yo ka bay tou enfrastrikti pou dokimante – epi alatan pou jenere pi gwo valè nan – aktivite revizyon kanmarad yo, ki se yon sèvis pwofesyonèl enpòtan anpil souvan envizib epi yo pa apresye nan evalyasyon akademik yo (Kaltenbrunner et al., 2022 [28]).
(3) Aplikasyon entèlijans atifisyèl ak aprantisaj machin
Pwogrè teknolojik nan entèlijans atifisyèl (AI) ak aprantisaj machin gen anpil chans pou gen konsekans pwofon pou evalyasyon rechèch, ki gen ladan pwosesis revizyon kanmarad ki sipòte li (egzanp Holm et al., 2022 [29]; Proctor et al., 2020 [30]). Yo deja itilize AI pou rasyonalize ak ranfòse revizyon kanmarad (Nature, 2015 [31]; Lanati, 2022 [32]), teste kalite revizyon kanmarad (Severin et al., 2022 [33]), teste kalite sitasyon yo (Gad, 2020 [34]), detekte plagiat (Foltýnek et al., 2020 [35]), trape chèchè done doktora (Quach, 2022 [36]) epi jwenn evalyatè parèy yo, ki pi piti piti paske travay sa a pa jwenn kredi li merite nan evalyasyon chèchè. 'Konvèsasyon AI', tankou ChatGPT (Chat Generative Pre-Trained Transformer), gen kapasite pou konsepsyon eksperyans, ekri ak konplete maniskri, fè revizyon parèy ak sipòte desizyon editoryal pou aksepte oswa rejte maniskri (Lanati, 2023 [37]). Genyen tou potansyèl pou AI amelyore efikasite nan revizyon kanmarad lè l sèvi avèk algoritm pou fasilite chay evalyatè kanmarad yo kòm abit pwodiksyon rechèch (Lanati, 2022 ). Itilizasyon AI deja ap pilote nan peyi Lachin pou jwenn abit (Lanati, 2019 [39]).
Tout aplikasyon AI sa yo ka diminye chay sa a epi pèmèt ekspè ki gen eksperyans konsantre jijman yo sou kalite rechèch ak evalyasyon ki pi konplèks (Thelwall, 2022 [40]). Men, yo riske pwopaje prejije tou paske yo se teknoloji prediksyon ki ranfòse done ki egziste deja yo ki ka gen patipri (pa egzanp sou sèks, nasyonalite, etnisite oswa laj): vre, itilizasyon AI li menm ta ka benefisye de yon konpreyansyon pi pwofon sou sa ki reprezante 'bon jan kalite. ' rechèch (Chomsky et al., 2023 [41]; ISI, 2022 [42]).
Vitalman, sepandan, tout fòm AI ak aprantisaj machin yo louvri pou abi (Blauth et al., 2022 [43]; Bengio, 2019 [44]). Kominote akademik ak rechèch yo pral bezwen bati preparasyon ak detèminasyon pou sa, travay ak lidèchip gouvènman, endistri ak sosyete sivil k ap dirije espas sa a.
(4) Ogmantasyon rezo sosyal yo
Mezi konvansyonèl konvansyonèl enpak rechèch yo echwe pou kont ogmantasyon nan angajman medya sosyal ak chèchè/akademisyen rezo sosyal yo (Jordan, 2022 [45]). Anpil akademisyen itilize platfòm medya sosyal pou angaje kominote yo, moun k ap fè politik yo ak piblik yo pandan tout lavi pwojè rechèch yo a; pou patisipe pozitivman ak, teste ak enfòme rechèch yo, epi pote yon divèsite lide ak entrées, olye ke senpleman pibliye pwodiksyon final la kòm yon reyalite akonpli pou yon odyans benefisyè. Angajman sa a pa pran pa fòm konvansyonèl nan evalyasyon rechèch ankò ka mennen nan pi laj enfliyans ak opòtinite kontak. Paramèt rezo sosyal yo ('altmetrics') yo ap devlope kòm yon kontribisyon nan mezi responsab (Wouters et al., 2019 [4]) epi enkli Twitter oswa Facebook mansyone ak kantite disip sou ResearchGate, pou egzanp. Sou yon bò, altmetrics sa yo ka ede louvri, kreye espas ak elaji evalyasyon (Rafols ak Stirling, 2021 [47]) men nan lòt men an - tankou lòt endikatè - kapab tou itilize irèsponsab epi/oswa wè yo enpoze yon lòt kouch mezi nan sistèm evalyasyon yo.
2. Defi yo pou refòm evalyasyon rechèch
Defi nan refòm nan evalyasyon rechèch yo anpil. Gen kèk nan pi enpòtan yo ilistre isit la.
Nenpòt refòm ki gen plis mezi kalitatif dwe – an menm tan – pwoteje kalite rechèch debaz ak aplike. Gen prèv anekdotik ke kèk syantis ka tèt yo opoze refòm, petèt espesyalman chèchè karyè avanse ki te pwospere nan sistèm aktyèl la, paske yo pè li riske alimante rechèch medyokri, oswa ke plis fòm kalitatif nan evalyasyon ka favorize aplike sou rechèch debaz. Refòm nan kritè evalyasyon rechèch yo gen tandans yo dwe ankadre nan mouvman nan direksyon misyon-oryante, rechèch ki gen enpak sou sosyete a ki fè apèl a sipò piblik ak politik nan yon fason ki mwens tanjib rechèch debaz oswa ble-syèl ka pa. Gen kèk diskite ke yon entèpretasyon plis nuans nan 'valè' rechèch ki nesesè pou sipòte inovasyon, kòm lavni an mande pou kontinye envestisman nan rechèch fondamantal, kiryozite kondwi ak yon apresyasyon pi laj nan wòl enpòtan li jwe nan kapasite nan reponn a defi mondyal yo.GYA, 2022 [48]).
Mank konsistans nan siyifikasyon ak itilizasyon tèminoloji rechèch la, pi jeneralman, se yon baryè pou chanje. Fondasyon konseptyèl pou evalyasyon rechèch la pa chanje anpil sou tan, ni langaj ki sipòte li a: sistèm rechèch la toujou kole nan ansyen dikotomi tankou syans 'debaz' ak syans 'aplike', ak tèm tankou 'enpak', 'kalite'. (ki pa itil egalize ak pwodiktivite) ak 'ekselans' yo pa defini klèman nan yon fason ki evite jeyografik, disiplinè, etap karyè ak patipri sèks. (Jong et al., 2021 [49]): sa a ka patikilyèman egi nan panno pou pran desizyon ki manke divèsite (Hatch ak Curry, 2020 )[50].
Menm jan ak evalyasyon ki baze sou mezi, plis fòm evalyasyon kalitatif yo enpafè tou. Fè agiman ke pwosesis revizyon kanmarad ak jijman ekspè yo omwen enpòtan menm jan bibliometrik se pa senp. Yo ka fè patipri akòz mank de klè ak transparans nan pwosesis revizyon kanmarad la. Komite revizyon parèy yo, pou egzanp, yo te kritike kòm mekanis ki prezève fòm etabli nan pouvwa ak privilèj lè yo pèmèt "rezo vye ti gason" ak omofili (evalyatè k ap chèche moun ki tankou tèt yo) yo pèsiste, pandan y ap tou vilnerab a dinamik panse gwoup. Kantite mezi, sepandan enpafè, yo wè nan kèk pati nan mond lan kòm yon defans kont nepotism ak patipri. Agiman menm jan an ka aplike nan revizyon kanmarad nan papye rechèch, ak itilizasyon plis evalyasyon kalitatif potansyèlman louvri pòt la nan lòt fòm konpòtman diskriminatwa.
Mank rekonesans pwofesyonèl ak fòmasyon pou revizyon kanmarad nan nenpòt fòm kreye dekourajman pou sèvi kòm yon evalè parèy, kidonk diminye kapasite. Anplis de sa, kòm demann depase rezèv, li ka kreye ankourajman pou koupe kwen ak diminye rijès. Ogmante transparans revizyon kanmarad (si yo totalman louvri, anonim oswa ibrid) ak fòmasyon, ankouraje ak rekonpanse bon pratik revizyon kanmarad yo tout obligatwa; menm jan ak plis rechèch sou modèl pou evolisyon li kòm rezilta rechèch divèsifye (IAP, 2022 [51]) ak teknoloji AI avanse.
Deba sou refòm evalyasyon rechèch yo konplèks epi yo pa binè. Enfòmasyon kalitatif ak quantitative yo te souvan konbine nan kontèks revizyon kanmarad: deklarasyon tankou Manifès Leiden pou Rechèch Metrics (Hicks et al., 2015 [52]) mande pou 'revizyon kanmarad enfòme' nan ki jijman ekspè sipòte – men li pa dirije pa – endikatè quantitative byen chwazi ak entèprete ak enfòmasyon kalitatif. Deba sou evalyasyon rechèch la se pa yon chwa binè 'kalitatif kont quantitative' nan zouti evalyasyon, men kijan pou asire pi bon konbinezon plizyè fòm enfòmasyon.
Finalman, nenpòt refòm dwe tou pratik ak pratik. Sistèm rechèch la deja montre siy efondre anba tèt li, kòm volim piblikasyon yo ap monte yon fason eksponansyèl epi fado revizyon an ap tonbe yon fason inegal atravè antrepriz rechèch la (egzanp Publons, 2018 [53]; Kovanis et al., 2016 [54]; Lanati, 2023 [55]). Paramèt ki baze sou jounal ak endèks h a, ansanm ak nosyon kalitatif prestij piblikatè ak repitasyon enstitisyonèl, ka bay rakoursi pratik pou evalyatè ki okipe yo epi prezante obstak pou chanjman ki vin byen anrasinen nan evalyasyon akademik yo.Hatch ak Curry, 2020 [56]). Metris kantitatif yo salué nan kèk peyi kòm bay wout relativman klè ak san anbigwite pou randevou ak pwomosyon. Nan 'Global South', faktè enpak mwayèn yo itilize regilyèman pou lis aplikan yo, epi nenpòt altènatif dwe egalman aplike epi kapab tire sou resous adisyonèl yo inevitableman ki nesesè pou elaji dimansyon evalyasyon an. Konvenyans nan itilize mezi quantitative senp nan evalyasyon rechèch gen anpil chans pou yo yon gwo obstak pou chanjman, ak entwodiksyon nan nouvo sistèm evalyasyon ka menm kreye plis inegalite mondyal akòz mank de kapasite oswa konpetans nan kèk peyi.
3. Efò enpòtan pou refòme evalyasyon rechèch la
Pandan dis dènye deseni ki sot pase yo, te gen yon seri manifès ak prensip wo-pwofil sou evalyasyon rechèch pou adrese defi sa yo, tankou Manifès Leiden (devlope pa yon gwoup ekspè entènasyonal), Prensip Hong Kong yo.Moher et al., 2020 [57]) (devlope nan 6yèm Konferans Mondyal sou Entegrite Rechèch nan 2019) ak Mare nan metrik [58] ak Exploiter mare metrik la [59] rapò (devlope nan kontèks yon revizyon nan rechèch ak evalyasyon kad UK a, REF). Gen omwen 15 efò diferan ki ankouraje moun ki gen enterè kle yo – kit moun k ap fè politik yo, moun ki bay finansman yo oswa chèf enstitisyon edikasyon siperyè yo (HEI) – pou minimize domaj potansyèl sistèm evalyasyon aktyèl yo. Tout inisyativ sa yo te rive nan yon odyans lajè epi yo pwogresif nan konsantre yo sou mezi responsab kòm yon avantou pou amelyore kilti rechèch ak pote egalite, divèsite, enklizyon ak fè pati nan kominote rechèch la. Men, gen yon enkyetid k ap grandi nan men kèk achitèk nan inisyativ sa yo ki, byenke yo itil, yo detounen aksyon pratik byen mèb: zak la pou yo te yon siyatè se efikas sèlman si yo swiv ak aplikasyon pratik (Lanati, 2022 [60]).
Gen plis sipò pou 'evalyasyon rechèch responsab oswa evalyasyon' ak 'mesrik responsab' (DORA, 2012 [61]; Hicks et al. NAN [62]; Wilsdon et al., 2015) ki deplase soti nan mezi piman quantitative yo nan yon pi gran varyete mezi pou pèmèt chèchè yo dekri enpak ekonomik, sosyal, kiltirèl, anviwònman ak politik rechèch yo; pou rann kont pwoblèm kominote rechèch la valè: 'done pou byen' oswa 'endikatè ki gen valè' ki adrese atribi pi laj yo (Curry et al., 2022 [63]). Nan dènye ane yo, kèk HEI ak finansè rechèch yo te devlope ak pilote apwòch inovatè ak pwogresis pou evalyasyon responsab rechèch nan rejyon ak peyi atravè mond lan. Gen kèk ki make isit la.
3.1 Manifest, prensip ak pratik mondyal
Nan inisyativ mondyal yo mansyone pi wo a, 2013 San Francisco '.Deklarasyon sou Evalyasyon Rechèch' [64] (DORA) se petèt inisyativ mondyal ki pi aktif. Li te katalòg pwoblèm ki te koze lè yo itilize endikatè ki baze sou jounal pou evalye pèfòmans chèchè endividyèl yo epi li bay 18 rekòmandasyon pou amelyore evalyasyon sa yo. DORA dekouraje kategorikman itilize mezi ki baze sou jounal pou evalye kontribisyon yon chèchè oswa lè w ap chèche anboche, ankouraje oswa finanse. Nan mitan mwa avril 2023, deklarasyon an te siyen pa 23,059 siyatè (enstitisyon ak moun) nan 160 peyi, angaje nan refòm. Avèk yon konsantre sou navige defi intrinsèques yo ak prejije natirèl nan evalyasyon kalitatif, DORA ap devlope. Zouti pou Avanse Rechèch Evalyasyon (TARA) [65] pou ede mete deklarasyon an an pratik: zouti sa yo gen ladann yon tablodbò pou endèks ak klasifye politik inovatè ak pratik nan evalyasyon karyè ak yon seri zouti nan resous pou ede konpozisyon komite de-patipri ak rekonèt diferan, fòm kalitatif nan enpak rechèch.
Anplis de sa, DORA ap finanse dis pwojè – nan Ajantin, Ostrali, Brezil, Kolonbi (2), Lend, Japon, Netherlands, Uganda ak Venezyela – pou teste diferan fason pou ankouraje refòm nan evalyasyon rechèch nan kontèks lokal yo. konpile egzanp bon pratik: pa egzanp, sansibilizasyon, devlope nouvo politik oswa pratik, fòmasyon ak konsèy pratik pou aplikan travay yo (Dora [66]). Demann pou sibvansyon nan kalite sa a te wo - plis pase 55 aplikan ki soti nan 29 peyi - ki endike yon rekonesans k ap grandi nan bezwen an pou refòm.
Asosyasyon pwofesyonèl jesyon rechèch tankou Rezo Entènasyonal Sosyete Jesyon Rechèch (INORMS) yo te devlope aktivman resous pou gide chanjman òganizasyonèl yo, tankou SCOPE chapant rechèch gwoup evalyasyon | INORMS – kad INORMS SCOPE pou evalyasyon rechèch [67] ki kòmanse pa defini sa ki gen valè, ki moun y ap evalye ak poukisa (yon afich eksplikasyon itil isit la [68]).
Sektè devlopman entènasyonal la ofri nouvo pèspektiv sou evalyasyon rechèch, se yon premye egzanp Rechèch Kalite Plus | IDRC – Sant rechèch pou devlopman entènasyonal [69], ki mezire sa ki enpòtan pou moun nan fen rechèch la. Zouti Research Quality Plus (RQ+) la rekonèt merit syantifik nesesè men li pa ase, li rekonèt wòl enpòtan nan kominote itilizatè a nan detèmine si rechèch enpòtan ak lejitim. Li rekonèt tou ke aktyalizasyon rechèch ak enfliyans kòmanse pandan pwosesis rechèch la. Aplikasyon rechèch yo souvan evalye pa panèl trè entèdisiplinè, tou ki gen ekspè nan devlopman ki soti nan inivèsite deyò (egzanp yon depatman gouvènman an oswa òganizasyon non-gouvènmantal (ONG)), pratikan ak reprezantan nan peyi a: sa ranfòse enpòtans kominote itilizatè a / ekspè ki pa sijè a. bezwen konprann rechèch la ak ki jan li ka aplike nan pratik. Rechèch nan anviwònman konplèks, ki gen revni fèb oswa ki frajil ka akonpaye pa yon zouti oswa kad etik, ki fèt pou enfòme ak sipòte chwa etik nan sik lavi rechèch la, depi kòmansman jiska difizyon ak enpak, pa egzanp. Reid et al., 2019 [70]. Apwòch 'Teyori Chanjman' yo lajman itilize nan rechèch devlopman entènasyonal pa donatè yo, ONG yo ak ajans miltilateral yo, kote aplikan yo dwe atikile chemen pou enpak, sipòte pa siveyans, evalyasyon ak kad aprantisaj, pa egzanp. Valters, 2014 [71]. Kominote rechèch akademik la kapab potansyèlman aprann nan men kominote devlopman an.
Rekonèt wòl finansè yo nan fòme estrateji HEI yo, la Global Research Council (GRC) Evalyasyon Responsab Rechèch (RRA) inisyativ [72] te ankouraje gwo finansman rechèch nan tout mond lan pou yo travay nan direksyon pou anbisyon RRA yo nan pwòp kontèks rejyonal ak nasyonal yo epi pou yo devlope kad evalyasyon efikas pou evalye enpak (videyo eksplikasyon isit la [73]). Komisyone yon papye travay sou RRA (Curry et al., 2020 [74]), GRC te mande pou manm li yo entegre prensip RRA yo epi pran aksyon konkrè pou akonpli yo, epi aprann youn nan men lòt atravè kolaborasyon ak pataje bon pratik. Yon gwoup travay entènasyonal [75] ap bay konsèy ak sipò pou manm GRC, ede yo tranzisyon soti nan mouvman an aksyon.
An gwo pati nan efò GYA yo, ECR yo ap kòmanse mobilize tèt yo tou sou ajanda sa a. Li Gwoup Travay sou Ekselans Syantifik [76] ap travay pou idantifye anviwònman rechèch ki fezab pou 'debouche kiryozite ak kreyativite nan syans ak ankouraje devlopman potansyèl imen atravè divèsite ak enklizyon'. Travay yo mande pou kominote ECR a defye definisyon 'ekselans' òganizasyon yo itilize, pou patisipe nan inisyativ pou refòme evalyasyon rechèch ak rantre nan mouvman Young Academies. Li mande tou pou finansman ak anbochaj kò yo pou yo enplike ECR yo nan deba evalyasyon rechèch ak rekonèt yon divèsite pi laj nan kontribisyon ak karyè nan rechèch.
Malgre ke kèk inivèsite ak lòt HEI se siyatè DORA ak/oswa rantre nan mouvman Ewopeyen an (ki dekri anba a), yo pa sanble yo ap òganize tèt yo kolektivman alantou evalyasyon rechèch nan fason ke lòt sikonskripsyon kle yo ye.
3.2 Pèspektiv ak devlopman rejyonal yo
Pwoblèm ki kreye pa sistèm evalyasyon ki prèske sèlman quantitative yo lajman wè ak dyagnostike nan yon pèspektiv 'Global North', ak 'Global Sid la' nan risk pou yo jwe ratrape. Nan risk pou yo gen twòp jeneralizasyon, gen gwo pwoblèm sistemik nan 'Nò mondyal la' alantou mank divèsite, ekite ak enklizyon ke sistèm evalyasyon yo vin pi grav. Nan 'Global Sid la', gen yon mank de definisyon lokal ak rejyonal nan sa ki konstitye 'bon jan kalite' ak 'enpak', sistèm evalyasyon lajman varye (menm atravè depatman nan menm inivèsite), ak relativman ti kras nan fason defi a. sitiyasyon an. Nan mond lan, pwoblèm yo soti nan twòp anfaz sou endikatè quantitative, lyen ki genyen ant evalyasyon ak alokasyon resous, sistèm nan finansman trè konpetitif ak presyon pibliye, ak neglijans pou lòt dimansyon, mwens kwantifye nan rechèch ak lavi akademik.
Literati ki revize kanmarad yo sou etid konparatif sou refòm evalyasyon rechèch la pa gen anpil. Yon eksepsyon ki ra se yon konparezon nan entèvansyon evalyasyon rechèch nan sis jewografi diferan (Ostrali, Kanada, Almay, Hong Kong, New Zeland ak UK), ki obsève ke pèfòmans nan endèks nan tout sis parèt amelyore apre plizyè kalite entèvansyon (omwen itilize endikatè bibliyometrik konvansyonèl yo) (ISI, 2022 [77]). DORA bay etid ka (lajman enstitisyonèl) sou paj wèb li a (Dora [78]) ak nan yon rapò (DORA, 2021 [79]) ki fèt pou enspire lòt moun yo aji, men sa yo se egzanp prensipalman Ewopeyen an.
Isit la, otè yo bay apèsi rejyonal yo ak egzanp nasyonal nan eksperimantasyon ak refòm pou plis insight - sa yo pa gen entansyon yo dwe konplè oswa konplè.
3.2.1 Ewòp
The Kowalisyon Inyon Ewopeyen sou Refòm Rechèch Evalyasyon [80], oswa CoARA, ki te apwouve an Jiyè 2022, se pi gwo inisyativ sou refòm evalyasyon rechèch nan mond lan. Kat ane nan fè a ak devlope pa òganizasyon 350 nan 40 (lajman Ewopeyen an) peyi, Asosyasyon Inivèsite Ewopeyen an ak Syans Ewòp (yon rezo nan finansman syans kontinan an ak akademi), an konsè ak Komisyon Ewopeyen an, te devlope yon akò oswa mete nan prensip (yon 'vwayaj refòm'), pou evalyasyon rechèch ki pi enklizif ak responsab (CoARA, 2022 [81]). Akò a konsantre sou twa nivo evalyasyon: enstitisyon, chèchè endividyèl ak rechèch nan tèt li. Pandan ke yo gouvène pa patnè Ewopeyen yo, kowalisyon an gen anbisyon yo vin mondyal epi tou de DORA ak GYA yo deja siyen. Siyatè yo angaje yo pou angaje resous pou amelyore evalyasyon rechèch la, devlope nouvo kritè ak zouti pou evalyasyon, epi fè konesans ak bay fòmasyon sou evalyasyon rechèch (egzanp pou evalyatè parèy yo). Devlopman sa a te dekri kòm 'siy ki gen plis espwa ankò nan chanjman reyèl' (Lanati, 2022 [82]).
Inyon Ewopeyen an ap finanse tou kèk nouvo inisyativ enteresan ki fèt pou sipòte refòm evalyasyon rechèch: sitou, Open and Universal Science (opus [83]) - pou devlope yon 'swit konplè' nan endikatè atravè plizyè pwosesis rechèch ak rezilta, epi kidonk ankouraje chèchè Ewopeyen yo pratike syans ouvè - ak espas done evalyasyon syans ouvè. GraspOS [84] – pou konstwi yon espas done louvri pou sipòte refòm politik pou evalyasyon rechèch.
Konsèy Rechèch Ewopeyen an (ERC), ki sipòte rechèch fwontyè nan tout domèn (ak yon bidjè € 16 milya dola pou 2021-2027) te siyen CoARA e li te amande fòm evalyasyon li yo ak pwosesis yo bati nan plis deskripsyon naratif, ki gen ladan kontablite pou mwens. chemen karyè konvansyonèl ak 'kontribisyon eksepsyonèl' nan kominote rechèch la. Pwopozisyon yo pral jije plis sou merit yo pase sou reyalizasyon sot pase yo nan aplikan an epi yo pral kontinye evalye pa panèl revizyon kanmarad ki konpoze de entelektyèl dirijan ki itilize sèl kritè ekselans syantifik la (ERC, 2022 [85]).
Gen kèk akademi Ewopeyen yo angaje tou. Komisyon Konsèy la nan ALLEA [86], Federasyon Ewopeyen Akademi Syans ak Syans Imanitè yo, ki reprezante nèf nan plis pase 50 akademi nasyonal nan 40 peyi Ewopeyen yo, te andose mouvman CoARA a. ALLEA te antreprann pou etabli yon gwoup travay dedye pou kolekte, echanje epi ankouraje bon pratik pou admèt nouvo Akademi yo. Fellows epi pou kontribye nan yon 'echanj kiltirèl ki gen sans' nan evalyasyon rechèch, ki baze sou prensip kalite, entegrite, divèsite ak ouvèti. Nan li Deklarasyon 2022 oktòb , ALLEA mande akademi manm yo pou yo fè bagay sa yo:
1. Rekonèt divèsite kontribisyon ak karyè nan rechèch an akò ak bezwen ak nati rechèch la; nan ka bousye Akademi an, pwosedi seleksyon yo ta dwe (1) pran an konsiderasyon balans sèks ak defi inik chèchè yo nan kòmansman karyè yo, (2) sipòte divèsite kilti ak disiplin, (3) bay valè yon varyete domèn konpetans ak talan, ak (4) ankouraje entèdisiplinarite ak miltilinguism.
2. Baz evalyasyon rechèch prensipalman sou evalyasyon kalitatif pou ki revizyon kanmarad se santral, sipòte pa itilizasyon responsab endikatè quantitative; evalyasyon ekselans ak enpak konsènan travay kanmarad kandida yo ta dwe baze sou revizyon kanmarad kalitatif ki satisfè prensip fondamantal rigor ak transparans epi ki pran an konsiderasyon nati espesifik disiplin syantifik la.
3. Abandone itilizasyon ki pa apwopriye nan metriz ki baze sou jounal ak piblikasyon nan evalyasyon rechèch la; an patikilye, sa vle di deplase lwen itilize mezi tankou Journal Impact Factor (JIF), Atik Enfliyans Score (AIS) ak h-index kòm proxy dominan pou bon jan kalite ak enpak.
Deklarasyon Allea sou refòm evalyasyon rechèch nan akademi Ewopeyen yo
Nan yo repons jwenti [87] nan Akò Inyon Ewopeyen an ak Kowalisyon CoARA, kominote ECR nan GYA a te akeyi tou angajman sa a epi yo ofri fason pou aplike prensip li yo. Sa yo enkli pratik ki enklizif epi ki reflete divèsite espesifik nasyonal ak karakteristik disiplin yo, ak chèchè nan tout etap karyè k ap resevwa fòmasyon, ankourajman ak rekonpans, ak fòmasyon obligatwa sou syans ouvè pou chèchè yo, anplwaye yo ak manm komite yo enpòtan anpil.
Rechèch-entansif inivèsite nan Ewòp te tou te resevwa dèyè refòm nan evalyasyon rechèch kòm yon chemen pou karyè rechèch 'multidimansyon' (Overlaet, B., 2022 [88]). Yo devlope yon kad komen pou enspire ak sipòte inivèsite yo rekonèt yon divèsite kontribisyon nan rechèch, edikasyon ak sèvis nan sosyete a.
Nan nivo nasyonal la, plizyè peyi kounye a ap pilote diferan modèl evalyasyon: pou egzanp, ajans finansman nasyonal nan Bèljik, Netherlands, Swis ta dwe apwouve bèso tibebe w la epi UK yo tout ap itilize 'narrative CVs'. CV naratif yo gade plis holistik nan siksè akademik: kontribisyon nan jenerasyon an nan konesans, nan devlopman nan moun, nan kominote rechèch la pi laj ak nan sosyete a pi laj.Royal Sosyete [89]). Pandan ke gen sipò elaji pou kalite CV sa yo, gen tou kèk enkyetid ke yo fòse akademik yo dwe bon nan tout bagay, epi konsa riske konpwomèt ekspètiz gwo twou san fon nan pouswit estati tout-rounder (Grove, J., 2021 [90]).
Kat egzanp sistèm rechèch nasyonal k ap kowòdone refòm nan tout peyi a nan evalyasyon akademik oryante karyè yo enkli nan kare tèks sa yo.
Egzanp nasyonal: UK a
UK Research Evaluation Framework (REF) mezire enpak rechèch la atravè de dimansyon: 'siyifikatif' (diferans tanjib lan yon pwojè fè) ak 'rive' (mesi ki ka kwantifye li fè sa) (UKRI). Enpak isit la defini kòm 'yon efè sou, chanjman oswa benefis nan ekonomi an, sosyete a, kilti, politik piblik oswa sèvis, sante, anviwònman an oswa kalite lavi, pi lwen pase inivèsite a' men pi lwen pase sa a li trè ouvè, disiplin- varyab ak joui anbigwi, li pa rann kont adekwat pou angajman piblik, pou egzanp.
REF UK a ap evalye nan 2022-2023 anba la Pwogram Evalyasyon Rechèch Future yo eksplore posib nouvo apwòch nan evalyasyon an nan UK pèfòmans rechèch edikasyon siperyè, epi li gen ladan konpreyansyon pratik evalyasyon rechèch entènasyonal. Pwochen iterasyon REF a pral pètèt kont pou yon seri plis divès kalite pwodiksyon e petèt menm diminye enpòtans ki tache ak yo. Modèl aktyèl la bay 60% enpòtans pou rezilta yo, 25% pou rechèch enpak ak 15% pou rechèch kilti/anviwònman. Si sa yo te gen plis egalite pondere, Lè sa a, REF a ta sanble trè diferan, ak plis enpòtans tache ak kilti rechèch, entegrite rechèch ak travay ekip (Grove, 2020).
Egzanp nasyonal: Fenlann
An 2020, Federasyon Fenlann Sosyete Aprantisaj yo te kowòdone yon gwoup travay ki fè rechèch finansè, inivèsite ak sendika ki te pibliye deklarasyon an. Bon Pratik nan Evalyasyon Rechèch. Sa a tabli konsèy pou swiv yon pwosesis responsab pou evalyasyon endividyèl akademik yo, ki gen ladan senk prensip jeneral nan evalyasyon: transparans, entegrite, jis, konpetans ak divèsite. Bon Pratik nan Evalyasyon Rechèch mande entegrite rechèch, edikasyon ak konsèy, ak sèvis syantifik (egzanp revizyon kanmarad) pou pi byen rekonèt nan evalye kontribisyon akademik moun yo. Deklarasyon an wè evalyasyon yo pa senpleman sou pwodwi jijman sumatif: li ankouraje tou evalyatè yo pataje fidbak ak moun k ap evalye yo pou fasilite fidbak ak aprantisaj.
Òganizasyon ki fè rechèch ak òganizasyon finansman rechèch yo tout angaje pou aplike Bon Pratik nan Evalyasyon Rechèch ak jenere pwòp varyasyon lokal yo sou konsèy la, epi y ap devlope yon modèl CV pòtfolyo chèchè nasyonal. Bon Pratik nan Evalyasyon Rechèch angaje nan revizyon regilye ak rafineman.
Egzanp nasyonal: Netherlands
Nan Netherlands, pwogram nasyonal rekonesans ak rekonpans yo te kòmanse an 2019, ak piblikasyon deklarasyon pozisyon an. Chanm pou talan tout moun. Kolaborasyon sa a nan tout peyi ant Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW - yon manm IAP ak ISC), finansè rechèch, inivèsite ak sant medikal deklare ke modènizasyon nan tout sistèm nan kilti evalyasyon rechèch bezwen rive. Nan fè sa, li mete senk anbisyon pou chanjman nan pwosedi evalyasyon yo: pi gwo divèsite nan chemen karyè, rekonèt pèfòmans endividyèl ak ekip, priyorite kalite travay sou endikatè quantitative, syans ouvè ak lidèchip akademik.
Depi 2019, inivèsite Olandè yo te deplase pou adopte pwòp tradiksyon lokal yo nan deklarasyon vizyon nasyonal la. An menm tan, ajans finansman yo te inisye plis fòm 'narrative CV' epi yo sispann mande enfòmasyon bibliyometrik, yo site San Francisco DORA kòm yon enspirasyon. Konsèy Rechèch Olandè a dènyèman demenaje ale rete nan yon CV 'ki baze sou prèv' kote yo ka itilize kèk enfòmasyon quantitative. KNAW la tou devlope pwòp li yo plan twazan pou aplike ajanda Rekonesans ak Rekonpans entèn. Yo te nonmen yon manadjè pwogram ak ekip aplentan pou fasilite pwogram refòm rekonesans ak rekonpans yo, epi yon 'Festival rekonesans ak rekonpans' fèt chak ane pami gwo pati konsène refòm yo pou sipòte aprantisaj nan tout kominote a.
Finalman, finanse pa yon sibvansyon DORA Community Engagement, the Inisyativ Young Syantis nan Tranzisyon pou elèv PhD, ki baze nan Utrecht, te devlope yon nouvo gid evalyasyon pou doktora, nan yon efò chanje kilti rechèch.
Egzanp nasyonal: Nòvèj
Nan 2021, Nòvèj, Inivèsite Nòvèj ak Konsèy Rechèch Nòvejyen pibliye NOR-CAM – Yon bwat zouti pou rekonesans ak rekonpans nan evalyasyon akademik yo. NOR-CAM bay yon kad matris pou amelyore transparans ak elaji evalyasyon rechèch ak chèchè yo lwen endikatè etwat bibliyometrik enfòme. NOR-CAM la vle di Nòvejyen Karyè Evalyasyon Matris, e li te adapte de yon 2017. rapòte pa Komisyon Ewopeyen an ki te prezante Open Science Career Assessment Matrix la. Menm jan ak predesesè Ewopeyen li a, NOR-CAM tou poze fason pou pi byen entegre pratik syans ouvè nan evalyasyon yo. Matris la gen pou objaktif pou gide evalyatè ak kandida pou pozisyon akademik, aplikasyon pou finansman rechèch ak evalyatè nasyonal yo evalye rechèch ak edikasyon Nòvejyen. Li fèt tou pou aji kòm yon gid jeneral pou devlopman karyè endividyèl.
Matris la gen ladan sis domèn prensipal konpetans: rezilta rechèch, pwosesis rechèch, konpetans pedagojik, enpak ak inovasyon, lidèchip ak lòt konpetans. Lè sa a, matris la bay sijesyon pou pèmèt planifikasyon karyè ak rekonesans evalyasyon alantou chak kritè yo - egzanp rezilta ak konpetans, mwayen dokiman ak envit pou refleksyon sou chak kritè. Yo pa atann pou kandida yo pèfòme egalman sou tout kritè yo.
NOR-CAM te kreye pa yon gwoup k ap travay nan rechèch pèfòmans ak òganizasyon finansman moun ki gen enterè, kowòdone pa Inivèsite Nòvèj, sa vle di nan prensip li te achte nan men manm nan tout inivèsite Nòvejyen. Atelye ki enplike inivèsite Nòvejyen yo te fèt imedyatman pou ko-devlope fason pou entegre NOR-CAM nan pwosedi evalyasyon randevou ak pwomosyon, epi y ap devlope yon sistèm CV 'otomatik' pou rekipere done ki soti nan plizyè sous nasyonal ak entènasyonal yo ap devlope pou diminye administratif. chay. Koòdonatè ki soti nan twa plan refòm nan nivo nasyonal yo te rankontre regilyèman pou fè echanj eksperyans yo epi pataje aprantisaj yo.
3.2.2 Amerik Latin ak Karayib la
Amerik Latin ak Karayib la (LAC) diferansye nan plizyè fason ak lòt pati nan mond lan. Isit la, syans konsidere kòm yon byen piblik mondyal ak rechèch ak sistèm piblikasyon akademik li yo ak enfrastrikti yo posede piblik (finanse) epi yo pa komèsyal: men fòs ak tradisyon rejyonal sa yo poko reflete nan sistèm evalyasyon yo. Moun ki gen enterè kle ki ka fè chanjman yo se konsèy rechèch nasyonal yo, ministè syans yo ak inivèsite rechèch prensipal yo - wòl HEI yo enpòtan anpil, paske plis pase 60% chèchè yo sitiye nan inivèsite yo.RiCyT, 2020 [91]). Gen potansyèl pou fè aliman sistèm evalyasyon pi byen ak SDG yo ak mouvman syans ouvè ak syans sitwayen yo, ki gen yon tradisyon florissante nan rejyon an.
Kounye a, gen gwo fwagmantasyon nan sistèm evalyasyon rechèch nasyonalman, lokalman ak enstitisyonèl, mete rechèch nan konpetisyon ak lòt fonksyon, tankou ansèyman, ekstansyon ak koproduksyon. Evalyasyon rechèch ak sistèm prim chèchè nan LAC jeneralman favorize yon nosyon de ekselans ancrage nan metodoloji nan 'Global North', ki baze sèlman sou faktè enpak jounal yo ak klasman inivèsite yo.CLACSO, 2020 [92]). Rekonesans diferan fòm pwodiksyon konesans ak kominikasyon, ak plizyè karyè akademik (egzanp ansèyman, fòmasyon ak konseye, syans sitwayen ak kominikasyon piblik nan syans) yo lajman absan nan pratik evalyasyon rechèch. Sa a se sitou pwoblèm pou chèchè nan syans sosyal ak imanite, kote monografi ak lang lokal yo itilize anpil (CLACSO, 2021 [93]). Jounal rejyonal yo ak endikatè yo devalorize oswa yo pa rekonèt nan pwosesis evalyasyon sa yo. Tout bagay sa yo vin pi grav pa sistèm enfòmasyon ki fèb ak entèoperabilite fèb nan enfrastrikti (espesyalman posede kominote a), ki pa gen anpil finansman paske lajan ra yo dirije nan peman APC pou jounal aksè ouvè.
Men, kèk inivèsite nan rejyon an ap kòmanse aplike pratik evalyasyon ki deplwaye yon konbinezon de metodoloji kalitatif ak quantitative, espesyalman nan evalyasyon chèchè yo ak rechèch oryante misyon yo (Gras, 2022 [94]). Tranzisyon an nan plan evalyasyon rechèch ki pi konplè pral mande pou ko-konsepsyon nan plis kritè kalitatif; itilizasyon responsab done quantitative ak ranfòse pwosesis revizyon parèy yo; chanjman incrémentielles ki amoninize ak kowòdone politik ak metodoloji nan direksyon prensip pataje sou evalyasyon rechèch responsab ak syans ouvè; nouvo metodoloji ak done pou pi byen evalye syans entè/transdisiplinè, pwoblèm anviwonmantal ak lokal; pataje, entèoperab, dirab, enfrastrikti federasyon ki sipòte bibliyodivèsite ak miltilinguism; ak patisipasyon, konsepsyon anba-up ki elaji patisipasyon sitwayen yo ak mouvman sosyal ak enklizyon gwoup rechèch ki pa reprezante yo.
Pou adrese defi sa yo, rejyon an te adopte yon seri prensip ak direktiv pou evalyasyon rechèch. La CLACSO-FOLEC Deklarasyon Prensip pou Evalyasyon Rechèch [95], ki te apwouve nan mwa jen 2022, mete deyò pou garanti ak pwoteje bon jan kalite ak syans sosyalman ki enpòtan, epi anbrase prensip DORA ak syans ouvè, divèsite rezilta rechèch ak karyè rechèch, valè jounal rejyonal yo ak sèvis endèks, ak nan entèdisiplinite, lang lokal ak konesans endijèn. Jiska dat, li gen plis pase 220 aderan e deja gen tandans pozitif nan evalyasyon responsab rechèch ak egzanp refòm. Gen kèk egzanp nasyonal yo bay nan kare tèks sa yo.
Egzanp nasyonal: Kolonbi
Finanse pa yon Prim Angajman Kominotè DORA, Asosyasyon Inivèsite Kolonbyen yo, Piblikatè Inivèsite yo, Manadjè Rechèch ak yon rezo jesyon syans ak teknoloji, pami lòt moun, yo te travay ansanm sou opòtinite ak defi mezi responsab nan Kolonbi. Atravè yon seri atelye ak konsiltasyon, ki gen ladan òganizasyon entènasyonal kòm referans, yo te devlope yon ribrik pou ede enstitisyon Kolonbyen yo desine pwòp REF yo. Ribrik sa a fè efò pou rann kont defi yo idantifye nan nivo lokal la, ki - pou HEIs - gen ladan mank de konesans sou altènativ evalyasyon rechèch, nati a nan ekosistèm evalyasyon rechèch nasyonal la ak rezistans nan chanjman. A dedye sit entènèt yo te devlope, ansanm ak enfografik pou ede chèchè yo, ak difizyon ak aprantisaj kontinye ap pataje atravè peyi a.
Plis enfòmasyon: Pwojè metrik responsab Kolonbyen an: nan direksyon pou yon enstriman metodolojik enstitisyonèl Kolonbyen pou evalyasyon rechèch | DORA (sfdora.org)
Egzanp nasyonal: Ajantin
Yon tantativ enteresan nan refòm nan la Konsèy Nasyonal pou Rechèch Syantifik ak Teknik (Consejo Nacional de Investigaciones Scientíficas y Técnicas – CONICET) se kreyasyon yon rezolisyon espesyal pou syans sosyal ak imen ki mete jounal ki endis nan kous prensipal la nan menm nivo ak jounal ki endis nan baz rejyonal yo. SciELO, redalyc or Latindex-Catálogo. Aktyèlman règleman an ap revize, pou klarifye kèk anbigwite nan aplikasyon li epi elaji kritè li yo. An 2022, Konsèy Direktè CONICET te respekte DORA San Francisco, li te rekonèt piblikman angajman li pou amelyore rechèch nan ranfòse evalyasyon ak amelyorasyon kontinyèl pwosesis li yo.
The Ajans Nasyonal pou Pwomosyon Rechèch, Devlopman Teknolojik ak Inovasyon (Agencia Nacional de Promoción de la Investigación, el Desarrollo Tecnológico y la Innovación – AGENCIA I+D+i), anba Ministè Syans, Teknoloji ak Inovasyon, se prensipal finansman rechèch nan peyi a akòz divèsite ak dimansyon apèl trè konpetitif li yo. Kounye a, AGENCIA ap aplike yon progranm ranfòse pwosesis evalyasyon rechèch nan fon finansye prensipal yo. Amelyorasyon aktyèl yo enkli salè evalyatè kanmarad yo pou ankouraje angajman yo ak pwosesis sa yo, ankourajman pou aksè louvri kòm rezilta pwojè yo ta dwe destine nan domèn piblik la atravè piblikasyon oswa dokiman nan sikilasyon ouvè (an akò ak obligasyon yo nan 'Aksè ouvri depo dijital enstitisyonèl yo' Lwa Nasyonal 26.899) ak enkòporasyon dimansyon ekite ak enklizivite atravè sèks, gwoup jenerasyon ki pa reprezante yo ak/oswa mekanis egalizasyon ranfòsman enstitisyonèl nan pwosesis evalyasyon rechèch. Men, nan divès komite disiplinè, kamarad yo toujou evalye background nan kourikoulòm chèchè dirijan yo ki responsab pwopozisyon yo ak itilizasyon endikatè enpak sitasyon yo.
Finalman, ki te finanse pa yon Sibvansyon Angajman Kominotè DORA, Fakilte Sikoloji nan Universidad Nacional de la Plata te òganize yon evènman vityèl an septanm 2022 sou evalyasyon nan sikoloji ak syans sosyal ki te atire plis pase 640 (lajman bakaloreya) soti nan 12 peyi yo, demontre enterè a nan jèn moun sou kontinan an. Evènman an te ede fòme plan jesyon kat ane fakilte a epi li pral enfòme yon liv sou refòm evalyasyon akademik nan kontèks ki pale Panyòl.
Egzanp nasyonal: Brezil
Evalyasyon rechèch se deba cho nan Brezil nan mitan enstitisyon rechèch ak chèchè, si se pa gouvènman eta ak federal. Sepandan, malgre pi gwo kantite siyatè enstitisyonèl DORA nan mond lan, egzanp refòm evalyasyon rechèch yo etonanman kèk. Apre yon sondaj sou siyatè DORA nan peyi a, konsiltasyon enstitisyonèl ak yon evènman piblik, ki finanse pa yon Sibvansyon Angajman Kominotè DORA, yon gide yo te prepare pou lidè inivèsite yo eksplore pratik evalyasyon responsab.
Gid la konsantre sou twa aksyon prensipal: (1) ogmante konsyantizasyon sou evalyasyon responsab sou tout fòm li yo; (2) fòmasyon ak devlopman kapasite evalyatè yo ak moun k ap evalye yo; epi (3) aplikasyon ak evalyasyon. Pwochen etap yo se bati yon rezo pratikan - oswa dis biwo entèlijans inivèsite - pou fè chanjman nan pratik evalyasyon ak modèl pilòt ki sansib pou kontèks, epi finalman devlope yon plan pou enstitisyon brezilyen ki vle pote chanjman.
3.2.3 Amerik di Nò
Gen yon chanjman kontinyèl lwen endikatè piman quantitative nan Amerik di Nò, akselere pa ajanda syans ouvè a. Syans ouvè ak revizyon ouvè ap ede fè pratik evalyasyon yo pi transparan, bay yon opòtinite pou refleksyon pwòp tèt ou ak sifas pwoblèm, egzanp oto-sitasyon ak zanmitay sou anbochaj, pwomosyon ak panèl revizyon kanmarad, osi byen ke sèks natirèl ak lòt prejije. Deba ap kontinye sou nesesite pou devlope endikatè pi entelijan, entèlijan ak metòd evalyasyon melanje, ak potansyèl pou yon modèl evalyasyon ibrid, konvèjan ki sèvi syans debaz (avanse konesans) ak syans aplike (enpak sosyete).
Genyen tou yon rekonesans ke inivèsite yo bezwen espas akademik ak libète pou sevre tèt yo ak zouti yo kounye a itilize pou evalyasyon yo, san okenn 'dezavantaj premye moun ki deplase', e ke kominote itilizatè a ta dwe fè pati pwosesis evalyasyon an pou ede mezire itilizasyon an nan. konesans, absorption ak enpak li. Men, gen tou yon rezistans kontenjan nan chanjman (yon 'avèg volontè') soti nan tèt ak anba nan ekosistèm rechèch la - soti nan moun ki benefisye de sitiyasyon an ak moun ki fèk antre nan li. Trè kèk inivèsite ameriken te siyen DORA epi yon nouvo pwojè DORA ap fè efò pou konprann poukisa sa a se ka a (TARE). Men, nan Kanada ak nan Etazini gen kèk egzanp enteresan nan inisyativ nasyonal ak enstitisyon ki fèt pou pote chanjman sistemik (gade kare tèks sa yo).
Egzanp nasyonal: USA
Ozetazini, National Science Foundation se yon vwa dirijan pou chanjman atravè li Avanse enpak rechèch nan sosyete a pwogram ak akonpayman twous zouti enpak pi laj pou chèchè ak evalyatè. Ekite, divèsite ak enklizyon, ki gen ladan angaje kominote endijèn ak tradisyonèlman majinalize yo, se faktè kle. Yon manm IAP ak ISC, Akademi Nasyonal Syans Etazini yo ap chèche tou ankouraje refòm laj, bay yon platfòm pou echanj enfòmasyon ak aprantisaj sou refòme CV chèchè tradisyonèl la (Konsèy Estratejik NAS, 2022). Li fèt nan travay akademi ameriken yo, la Inisyativ Lidèchip Edikasyon siperyè pou Bousdetid Ouvè se yon kòwòt ki gen plis pase 60 kolèj ak inivèsite ki angaje nan aksyon kolektif pou avanse bousdetid ouvè, ki gen ladan repanse evalyasyon rechèch pou rekonpanse ouvèti ak transparans.
Enstiti Nasyonal pou Lasante, pou egzanp, te fèt yon nouvo biosketch (SciENcv) pou pèsonèl ki nan aplikasyon pou sibvansyon pou minimize patipri sistemik ak fado rapò, epi an menm tan gen plis enpak sou kondwi.
Egzanp nasyonal: Kanada
Nan Kanada, gen plizyè konvèsasyon sou refòm nan evalyasyon rechèch la, kondwi pa DORA; tout twa konsèy rechèch federal yo se siyatè. Syans Natirèl ak Konsèy Jeni genyen kritè redefini pou kalite rechèch, dispanse ak bibliyometri, sitasyon ak h-endèks la, nan liy ak prensip DORA: mezi bon jan kalite kounye a gen ladan done rechèch bon ak jesyon aksè done, ekite, divèsite ak enklizyon, ak responsablite fòmasyon. De lòt konsèy rechèch yo gen anpil chans pou yo swiv.
Chèchè Kanadyen yo gen tandans konsantre sou 'mobilizasyon konesans', yon efò entansyonèl pou avanse enpak sosyete a nan rechèch, atravè ko-pwodiksyon ak kominote itilizatè yo.ISI, 2022). Rechèch enpak Kanada se yon rezo plis pase 20 inivèsite ki vize pou konstwi kapasite enstitisyonèl atravè alfabetizasyon enpak, oswa kapasite pou 'idantifye objektif ak endikatè enpak apwopriye, evalye ak optimize chemen enpak yo, epi reflechi sou ladrès ki nesesè pou adapte apwòch atravè kontèks' pou maksimize enpak rechèch pou byen piblik la.
Li enpòtan pou remake ke trè kèk inivèsite Kanadyen te siyen DORA. Motivatè prensipal la nan nenpòt chanjman gen anpil chans yo dwe anbrase bousdetid endijèn: sa a te vin tounen yon enperatif moral nan Kanada.
3.2.4 Lafrik
Rechèch ankourajman ak rekonpans sistèm nan Afrik gen tandans reflete 'entènasyonal', prensipalman Lwès, nòm ak konvansyon. Enstitisyon Afriken yo eseye swiv sa yo lè yo devlope apwòch yo nan 'bon jan kalite' ak 'ekselans' nan rechèch men yo pa toujou apwopriye pou konesans ak bezwen lokal yo. Rechèch 'bon jan kalite', 'ekselans' ak 'enpak' yo pa byen defini sou kontinan an, ak kèk chèchè yo pa abitye ak yon kilti nan 'enpak rechèch'.
Sistèm evalyasyon nan Afrik yo gen tandans pa konte pou rechèch pou benefis sosyete a, ansèyman, bati kapasite, administrasyon rechèch ak jesyon. Modèl piblikasyon yo pa kontèks-sansib, ak APC yo kreye baryè nan pwodiksyon rechèch Afriken yo. Refòm nan sistèm evalyasyon rechèch yo ta ka ede korije asimetri nan kontribisyon rechèch Afriken an ka fè nan defi sosyete a, osi byen ke amelyore aksè a resous pou ede kominote rechèch Afriken an fè sa. Li enpòtan pou elimine baryè ki genyen nan koperasyon trans-sektoryèl ak kwa-disiplinè pou pèmèt yon divèsite opinyon ak sistèm konesans pwospere epi ede entèprete sa ki reprezante bon jan kalite rechèch pou Lafrik. Mekanis ki entegre opinyon mondyal lokal, endijèn ak 'konvansyonèl' sou evalyasyon kalite rechèch ak ekselans bezwen konsidere nan nenpòt refòm.
Yo bati patenarya solid alantou RRA sou kontinan an. Finanse pa yon consortium entènasyonal nan ajans devlopman, la Inisyativ Konsèy Sibvansyon Syans (SGCI) [96], angaje 17 peyi Afriken, te fè yon etid sou ekselans rechèch nan Lafrik, gade nan ajans finansman syans ak evalyasyon chèchè nan yon pèspektiv Global Sid (Tijssen ak Kraemer-Mbula, 2017 [97], [98]). Li te eksplore pwoblèm ekselans rechèch nan Lafrik di Sub-Saharan ak bezwen pou yon apwòch ki elaji nosyon ekselans pi lwen pase piblikasyon yo.Tijssen ak Kraemer-Mbula, 2018 [99]); pwodwi yon dokiman direktiv, ki aktyèlman ap mete ajou, sou bon pratik nan aplikasyon konpetisyon rechèch (SGCI [100]). Nan Forum Syans Mondyal la nan 2022, anba ejis SGCI ak GRC, Lafrik di sid la. Fondasyon Rechèch Nasyonal (NRF) ak Depatman Syans ak Inovasyon te reyini patnè entènasyonal ak lokal yo pou diskite sou wòl ajans finansman yo nan avanse RRA, epi pataje eksperyans, avanse bon pratik ak evalye pwogrè nan devlopman kapasite ak kolaborasyon (NRF, 2022 [101]).
The Rezo Prèv Afriken [102], yon rezo pan-Afriken, trans-sektoryèl ki gen plis pase 3,000 pratikan te fè kèk travay sou evalyasyon rechèch transdisiplinè (Rezo Prèv Afriken [103]) men nan ki pwen sa a te entegre nan sistèm evalyasyon nasyonal ak rejyonal yo poko klè. La Lafrik di rechèch ak enpak rezo [103] ap travay sou yon nòt ki gen ladann yon koleksyon endikatè pou evalye kalite evalyasyon syans, teknoloji ak inovasyon (STI) an Afrik, ke li espere devlope nan yon zouti pou pran desizyon sou entènèt pou gide desizyon envestisman STI. .
Nan nivo nasyonal la, chanjman incrémentielles yo te kòmanse – kèk egzanp yo bay nan kare tèks sa yo. Lòt peyi kote ajans finansman rechèch ap pran plon an gen ladan Tanzani (COSTECH), Mozanbik (FNI) ak Burkina Faso (FONRID). Inisyativ RRA GRC a se yon platfòm enpòtan pou chanjman sou kontinan an, menm jan ak aprann nan sektè devlopman entènasyonal la, sitou, IDRC a. Rechèch Quality Plus (RQ+) Evalyasyon kad [104], ak distenksyon ke li te deja aplike, etidye ak amelyore. Lafrik ki baze sou Akademi Evalyasyon Entènasyonal [105] kapab tou bay yon opòtinite enteresan.
Egzanp nasyonal: Côte d'Ivoire
Nan kè Côte d'Ivoire a Pwogram Appui Stratégique à la Recherche Scientifique (PASRES) (Pwogram Sipò Estratejik pou Rechèch Syantifik) se kwayans ke ekselans nan rechèch dwe depase kantite piblikasyon rechèch ak enkli dimansyon 'rechèch absòpsyon'. Adapte ak kontèks nasyonal la, pwosesis evalyasyon rechèch la baze sou kritè ki gen rapò ak enpòtans syantifik ak sosyal, patisipasyon patnè yo, fòmasyon elèv yo, mobilizasyon konesans ak posibilite. Panno evalyasyon yo enplike ekspè syantifik (pou jije kalite rechèch ki fèt la), sektè prive a (pou jije anrichisman ekonomik) ak lòt enstitisyon (pou mezire potansyèl kiltirèl ak sosyal rechèch la).
PASRES te etabli de jounal lokal (yonn pou syans sosyal ak lengwistik ak lòt la pou anviwònman ak divèsite biyolojik) ak satisfè tout pri a nan pibliye nan sa yo. Finalman, PASRES finanse aktivite pou ranfòse kapasite ak konferans tematik pou pèmèt chèchè yo prezante rechèch yo bay sektè prive a ak sosyete sivil la.
Plis enfòmasyon: Ouattara, A. and Sangaré, Y. 2020. Sipòte rechèch nan Côte d'Ivoire: pwosesis pou chwazi ak evalye pwojè yo. E. Kraemer-Mbula, R. Tijssen, ML Wallace, R. McLean (eds.), African Minds, pp 138–146
PASRES || Program d'Appui Stratégique Recherche Scientifique (csrs.ch)
Egzanp nasyonal: Lafrik di sid
Evalyasyon rechèch nan Lafrik di sid (SA) se sitou konsantre sou bibliyometrik. Depi 1986, lè Depatman Edikasyon siperyè (DHET) te entwodwi yon politik pou peye sibvansyon nan inivèsite pou piblikasyon rechèch ki te pibliye nan jounal endèks akredite yo, pwodiksyon piblikasyon rechèch inivèsite a te grandi ansanm ak valè Rand yo te bay pou chak piblikasyon. Nan yon efò pou jwenn finansman rechèch ak avanse karyè yo, chèchè SA pibliye anpil atik osi vit ke yo te kapab, kreye konsekans perverse ak envolontè.
Akademi Syans Lafrik di sid la (ASSAf) te komisyone yon rapò sou piblikasyon savan nan peyi a (2005–2014) epi li te jwenn endikasyon sou pratik editoryal dout ak piblikasyon predatè (ASSAf, 2019). Lè l sèvi avèk yon sistèm nuans nan kategorizasyon, yo te jije yon figi estime 3.4% nan atik total sou dis ane ki sot pase yo se predatè, ak figi k ap monte pi fò depi 2011. Jounal yo jije kòm predatè yo te enkli nan DHET 'aksepte pou finansman'. yo te jwenn lis ak akademik nan tout inivèsite SA yo patisipe (Mouton and Valentine, 2017).
Rapò ASSAf la te fè rekòmandasyon nan nivo sistemik, enstitisyonèl ak endividyèl ak kont-mezi DHET, NRF ak kèk inivèsite sanble te anpeche pratik predatè nan SA ak ensidans piblikasyon predatè pa akademik SA yo (nan jounal DHET akredite) ki te monte nan pik nan ane 2014–. 2015 ak apre sa dekline. Te gen tou enkyetid pami chèchè yo ke politik DHET nan SA dekouraje kolaborasyon ak echwe pou rekonèt kontribisyon an nan moun ki nan ekip rechèch gwo, ki mande yon revizyon nan evalyasyon pèfòmans / rapid evalyasyon rechèch. Kounye a, yo rekonèt itilizasyon sistèm inite piblikasyon an kòm yon pòv proxy pou evalyasyon kalite rechèch ak pwodiktivite ak pou seleksyon ak pwomosyon akademik yo.
Plis enfòmasyon:
Akademi Syans nan Lafrik di sid (ASSAf). 2019. Douz ane: Dezyèm Rapò ASSAF sou Piblikasyon rechèch nan ak soti nan Lafrik di sid. Pretoria, ASSaf.
Mouton, J. ak Valentine, A. 2017. Lajè a nan atik Sid Afriken otè nan jounal predatè. South African Journal of Science, Vol. 113, Nimewo 7/8, pp 1–9.
Mouton, J. et al. 2019. Kalite Piblikasyon rechèch Lafrik di sid la. Stellenbosch.
2019_assaf_collaborative_research_report.pdf
Egzanp nasyonal: Nijerya
Inivèsite nan Nijerya evalye chèchè nan twa domèn prensipal: ansèyman, pwodiktivite rechèch ak sèvis kominotè. Nan sa yo, pwodiktivite rechèch gen plis pondere, ak yon anfaz sou atik rechèch ki te pibliye revize parèy yo epi pran an konsiderasyon kantite ak wòl otè yo (premye patènite ak/oswa patènite korespondan) nan piblikasyon sa yo. Nan yon efò pou yo vin pi konpetitif globalman, pifò inivèsite bay plis enpòtans nan jounal Indexing Syantifik Entènasyonal oswa SCOPUS, pou mete plis aksan sou kalite ak kolaborasyon entènasyonal; epi sèvi ak pousantaj atik nan jounal sa yo kòm kritè pwomosyon.
Yon malere konsekans sa a se ke anpil chèchè, espesyalman moun ki nan syans imanitè yo, manke adekwat finansman ak/oswa kapasite pou pibliye nan jounal sa yo. Olye de sa, yo pibliye plis revizyon olye ke atik rechèch, oswa yo santi yo oblije mete kòlèg enfliyan, ansyen kòm ko-otè, grasa kontribisyon finansye yo olye ke entelektyèl. Plagiarism leve, menm jan ak piblikasyon predatè. Sepandan, klasman mondyal jeneral inivèsite Nijeryen yo ogmante, kidonk satisfè gouvènman an ak ajans finansman yo, epi yo konsidere yo kòm yon siksè. Nijerya pa poukont li nan sans sa a.
Akademi Syans Nijeryen an te re-etabli pwòp jounal parèy li yo kòm yon jounal prensipal kote akademik yo ka pibliye (kounye a gratis) epi enstitisyon yo konsidere kòm trè byen.
Nasyonzini Pasifik-Azi
Sistèm evalyasyon ki trè konpetitif, ki baze sou mezi quantitative yo domine rejyon an, ak peyi Anglofòn yo anjeneral fòme kad evalyasyon yo ak lòt peyi yo swiv sa. Nan Ostrali, pa egzanp, gen yon sistèm finansman konpetitif ki baze sou bibliyometrik ak klasman inivèsite: 'menm SDG yo ap tounen endikatè pèfòmans'. Defi menm jan an egziste nan Malezi ak Thailand, ak lòt peyi ASEAN gen chans rive nan swiv. Yon eksepsyon enpòtan se Lachin kote gouvènman an ap jwe yon wòl enpòtan nan kreye gwo chanjman sistemik epi ki ta ka gen enplikasyon pwofon globalman (gade kare tèks la).
Ankourajan, gen yon konsyans k ap grandi ak enkyetid pami kominote rechèch la nan rejyon an sou limit yo nan sistèm evalyasyon rechèch aktyèl yo ak menas yo nan entegrite rechèch. Malgre ke ECR yo, ki gen ladan National Young Academies ak rezo ASEAN Jèn Syantis yo, ansanm ak mouvman rasin yo, ap angaje yo de pli zan pli sou pwoblèm sa a, yo ap lite pou yo tande. Gouvènman ak kominote finansman, ki gen ladan lidèchip inivèsite, yo lajman absan nan deba a: yo tache enpòtans nan mezi quantitative men yo pa apresye enplikasyon yo pou rechèch. Vreman vre, konsilte yo rapòte ke plis kritè quantitative yo te ajoute, nan limit ke enstitisyon ak chèchè yo ap kòmanse jwe sistèm nan, alimante move kondwit rechèch.
Men, gen anpil opòtinite pou chanjman, jan sa montre nan kare tèks sa yo.
Egzanp nasyonal: Lachin
Koulye a, peyi ki pi pwodiktif rechèch nan mond lan (Tollefson, 2018; Statista, NAN), ak dezyèm lan an tèm de envestisman rechèch (OCDE, 2020), sa k ap pase nan Lachin gen potansyèl pou efè reyèl chanjman sistemik. Yon nouvo politik nan nivo eta a gen pou objaktif pou retabli 'espri syantifik la, kalite inovasyon ak kontribisyon sèvis' nan rechèch ak 'ankouraje retounen nan inivèsite nan objektif akademik orijinal yo' (PLUS, 2020). Endikatè WEB Syans yo p ap yon faktè prensipal nan evalyasyon oswa desizyon finansman ankò, ni kantite piblikasyon ak JIF yo. Piblikasyon nan bon jan kalite jounal Chinwa yo pral ankouraje ak devlopman yo sipòte. 'Piblikasyon reprezantan' - 5-10 papye chwa olye ke lis konplè - yo ap chèche nan panèl evalyasyon, ansanm ak kritè ki evalye kontribisyon rechèch la te fè nan rezoud kesyon syantifik enpòtan yo, bay nouvo konesans syantifik oswa entwodwi inovasyon ak avansman otantik. nan, yon jaden an patikilye.
Nan devlopman yon sistèm evalyasyon kalite rechèch ak ekselans ki pi adapte a pwòp bezwen li yo, pi gwo ajans finansman Lachin nan pou rechèch debaz, National Natural Science Foundation of China (NSFC), te fè refòm sistematik depi 2018 pou reflete chanjman nan syans: chanje mondyal. peyizaj syans, enpòtans transdisciplinarite, konbinezon rechèch aplike ak rechèch debaz ak entèraksyon ant rechèch ak inovasyon (Manfred Horvat, 2018), deplase lwen bibliyometrik nan yon sistèm ki ranfòse enpòtans lokal rechèch la nan Lachin (Zhang ak Sivertsen, 2020). Li te amelyore sistèm revizyon parèy li yo pou evalyasyon pwopozisyon pou pi byen adapte rechèch kiryozite ki deranje, pwoblèm boule nan fwontyè rechèch yo, syans ekselan aplike nan demand ekonomik ak sosyal, ak rechèch transdisiplinè ki fè fas ak gwo defi. Nan 2021, 85% pwopozisyon yo te soumèt ak revize lè l sèvi avèk kategori sa yo. Dènyèman, nan Novanm 2022, yo te anonse yon plan refòm pilòt dezan pou evalyasyon talan syans ak teknoloji, ki angaje uit ministè, douz enstiti rechèch, nèf inivèsite ak sis gouvènman lokal yo. Objektif li pral eksplore endikatè evalyasyon ak metòd pou talan syans ak teknoloji ki angaje nan diferan pati nan sistèm inovasyon an.
Egzanp sourejyonal: Ostrali ak Nouvèl Zeland
Tou de Ostrali ak New Zeland yo kounye a nan moman enpòtan. Nan Ostrali, revizyon kontinyèl nan Konsèy Rechèch Ostralyen an, Ekselans nan Rechèch nan Ostrali ak negosyasyon Gold Open Access kimilatif prezante yon fenèt opòtinite (Ross, 2022).
Apre konsiltasyon piblik sou avni finansman syans, New Zeland ap devlope yon nouvo pwogram sistemik pou lavni nan rechèch nasyonal li yo ak sistèm inovasyon. Tou de Ostrali ak New Zeland te kontribye nan devlopman yon sistèm metrik pou gwoup rechèch endijèn yo (Prensip CARE).
Egzanp nasyonal: peyi Zend
Sant Depatman Syans ak Teknoloji pou rechèch politik (DST-CPR) te fè etid resan sou evalyasyon rechèch ak refòm li nan peyi Zend, ki mennen atelye ak moun ki gen enterè kle (ajans finansman nasyonal, enstitisyon rechèch ak akademi), entèvyou ak sondaj. Li te jwenn ke, pandan ke inivèsite ak anpil enstitisyon ki gen enpòtans politik nasyonal (tankou agrikilti) konsantre prèske sèlman sou mezi quantitative, kèk ajans finansman ak enstitisyon tankou Endyen Enstiti Teknoloji yo te adopte plis mezi kalitatif tou. Apwòch plis kalitatif sa a nan enstitisyon ki pi wo yo deja sèvi pou detounen plis finansman nan direksyon rechèch sou priyorite nasyonal yo, byenke li twò bonè pou nou di si li gen yon efè ki ka kwantifye sou kalite rechèch ak enpak.
Referans prensipal pou evalyasyon an se revizyon kanmarad ki baze sou opinyon komite ekspè, men sèlman apre premye tès depistaj aplikasyon yo ki baze nèt sou mezi quantitative. Defi fondamantal genyen tou ak komite sa yo: mank divèsite ak konpreyansyon sou pratik syans ouvè, ti konsiderasyon sou enpak rechèch sosyete a, ak kapasite pòv ak patipri. Pwoblèm sa yo, ak metodoloji pou evalyasyon an jeneral, yo mal konprann epi gen yon mank de direktiv ak literati sou sijè a.
Men, gen yon konsyans k ap grandi sou nesesite pou refòm evalyasyon rechèch la. Finanse pa yon sibvansyon angajman kominotè DORA, Ameriken National Young Academy of Sciences te fè patenarya ak Enstiti Syans Endyen an (IISc) ak DST-CPR pou eksplore fason yo ka amelyore evalyasyon rechèch la - yo te pataje deliberasyon yo ak pati konsène kle yo ak yon vi pou ankouraje yon konvèsasyon nasyonal sou nesesite pou refòme epi finalman chanje kilti rechèch peyi Zend pou rechèch li yo pi inovatè ak/oswa enpòtan pou sosyete a. DST-CPR prevwa devlope yon fondasyon pou ekselans rechèch ki ta ka entegre nan kad klasman nasyonal li a.
Plis enfòmasyon:
Battacharjee, S. 2022. Èske fason peyi Zend evalye rechèch li fè travay li? – Syans fil la
DORA_IdeasForAction.pdf (dstcpriisc.org).
Suchiradipta, B. ak Koley, M. 2022. Evalyasyon rechèch nan peyi Zend: Ki sa ki ta dwe rete, ki sa ki ta ka pi bon? DST-CPR, IISc.
Egzanp nasyonal: Japon
Pwotokòl evalyasyon rechèch yo trè devolue nan Japon: alòske gen 'National Guidelines for Evaluating R&D', ki pibliye pa Konsèy Biwo Kabinè a pou Syans, Teknoloji ak Inovasyon, Ministè Edikasyon, Kilti, Espò, Syans ak Teknoloji (MEXT) ak lòt. ministè yo tou devlope pwòp gid pa yo. Anplis de sa, inivèsite ak enstiti rechèch yo gen pwòp sistèm evalyasyon rechèch yo an plas pou rechèch ak chèchè, ki - tankou nan anpil pati nan mond lan - te vin lye ak pèfòmans enstitisyonèl ak alokasyon bidjè.
Te gen enkyetid k ap grandi sou depandans twòp sou evalyasyon quantitative. Kòm repons, Konsèy Syans nan Japon te prepare yon rekòmandasyon sou avni evalyasyon rechèch nan Japon (2022) mande pou mwens anfaz sou kantite ak plis sou mezi kalitatif, plis rekonesans nan divèsite rechèch ak responsablite nan evalyasyon rechèch ak siveyans nan tandans entènasyonal nan refòm nan pratik evalyasyon rechèch. Alafen, enterè rechèch ak pwomosyon yo ta dwe nan kè evalyasyon rechèch la, ak tout efò yo fèt pou anpeche fatig, demotivasyon ak presyon twòp sou chèchè yo.
Yon sondaj MEXT sou endikatè evalyasyon yo te jwenn ke JIF a se youn nan anpil endikatè e, kòm sa yo, pa te gen yon gwo enpak nan rechèch Japonè, byenke sa a depann de disiplin: pou egzanp, itilizasyon JIF se pi wo nan syans medikal yo - ak aktivite rechèch mwens tradisyonèl yo, tankou done louvri, gen mwens chans pou yo evalye.
An konklizyon, gen yon momantòm k ap grandi pou refòm nan evalyasyon rechèch nan kèk rejyon, peyi ak enstitisyon. Egzanp yo montre isit la gen ladan refòm nan tout peyi a, bati konsòsya oswa kowalisyon nan enstitisyon ki gen menm lide k ap chèche chanjman, vize/direksyon nan sektè espesifik ak entèvansyon pou atake ankourajman ak konpòtman perverse.
Sa a se poko yon konvèsasyon mondyal ki aderan ak enklizif, ni pratik ak konesans yo nesesèman pataje ouvètman. Gen kèk manm GYA, IAP ak ISC ki deja aktif nan espas sa a epi yo ka jwenn opòtinite itil pou ede yo pataje aprantisaj yo ak bon pratik youn ak lòt epi ak manm yo pi laj. Lansman Obsèvatwa Global Evalyasyon Responsab Rechèch (AGORRA) pa Research on Research Institute (RoRI) pita nan 2023 pral bay yon platfòm plis pou pataje aprantisaj, pou analiz konparatif nan sistèm refòm nasyonal ak entènasyonal ak akselere de- fason echanj ak tès bon lide atravè sistèm sa yo.
4. Konklizyon yo
Papye sa a te etabli pi gwo chofè, opòtinite ak defi pou refòm evalyasyon rechèch ak rasanble egzanp ilistrasyon chanjman k ap pase nan nivo mondyal, rejyonal, nasyonal ak enstitisyonèl. Objektif sa a se mobilize GYA, IAP ak ISC ak manm respektif yo, kòm sikonskripsyon enpòtan nan ekosistèm rechèch mondyal la.
Bati sou deseni ki sot pase a nan literati syantifik ak travay defans, gen senk konklizyon prensipal yo.
1. Enperatif pou repanse fason moun yo, enstitisyon yo ak rezilta rechèch yo evalye yo klè e ijan. Kenbe entegrite rechèch ak bon jan kalite, maksimize syans divès, enklizif ak ki pa diskriminatwa, ak optimize syans pou byen piblik mondyal la se gwo chofè, ki mete nan yon kontèks yon mond k ap chanje rapid.
2. Fason rechèch yo komisyone, finanse, delivre ak kominike a ap evolye ak vitès. Deplase nan direksyon syans oryante misyon ak transdisiplinè, fondasyon syans ouvè, modèl evolye revizyon kanmarad, itilizasyon AI ak aprantisaj machin ak ogmantasyon rapid nan medya sosyal yo ap chanje fason tradisyonèl yo fè ak kominike rechèch, ki mande nouvo panse sou sistèm evalyasyon rechèch. ak mezi yo ak pwosesis revizyon kanmarad ki soutni li. Plis, ak ijan, rechèch ki nesesè pou lavni prèv sistèm sa yo.
3. Gen yon enperatif pou sistèm evalyasyon rechèch ki pi ekilibre ak endikatè quantitative ak kalitatif ki bay anpil valè rezilta rechèch, pwosesis ak aktivite. Sepandan, deklare ke pwosesis kalitatif revizyon parèy yo omwen enpòtan menm jan ak bibliyometrik se pa senp epi li pi plis konplike paske diferan pati nan mond lan nan diferan etap nan devlope sistèm evalyasyon yo: nan kèk, deba sou refòm evalyasyon rechèch yo byen avanse, nan lòt moun yo naissant oswa absan.
4. Yon inisyativ konsèté ak vrèman mondyal ak enklizif obligatwa pou mobilize kominote prensipal moun ki gen enterè yo pou devlope ak aplike fason koyeran pou evalye ak finanse rechèch; aprann youn nan men lòt ak nan men lòt sektè (sitou finansè rechèch yo ak ajans devlopman). Aksyon kolektif, enklizif nan direksyon pou chanjman transfòmatif yo pral bezwen rekonèt entèkonekte olye ke entènasyonalizasyon oswa inivèsèlizasyon, sa vle di yo dwe sansib nan kontèks, konsyan diferan defi diferan pati nan mond lan fè fas ak etewojenite rich nan ekosistèm rechèch, pandan y ap asire ase. omojeneite pou pèmèt rechèch konpatib ak sistèm finansman ak mobilite chèchè, pou minimize divèjans ak fwagmantasyon. Yon konvèsasyon pasyèl, eksklizif riske plis patipri ak dezavantaj moun ki istorikman yo te eskli.
5. Chanjman obligatwa nan tout nivo – mondyal, rejyonal, nasyonal ak enstitisyonèl – paske paramèt yo kase nan tout ekosistèm rechèch la epi tout nivo sa yo konekte. Tout moun ki gen enterè yo bezwen jwe wòl yo kòm patnè pa advèsè - ki gen ladan finansman, inivèsite, inivèsite ak asosyasyon enstiti rechèch, òganizasyon entègouvènmantal (IGO), gouvènman ak rezo gouvènman, akademi, mizisyen politik syans, manadjè rechèch ak inovasyon ak chèchè endividyèl. Manm GYA, IAP ak ISC, ansanm, kouvri yon gwo pati nan peyizaj rich sa a (Figi 1, Apendis C).
Figi 1: Kat moun ki gen enterè yo anrapò ak manm GYA, IAP ak ISC (Klike sou pou wè)
5. Rekòmandasyon pou aksyon
Pouvwa asanble òganizasyon tankou GYA, IAP ak ISC la ka ede rasanble yon divèsite opinyon ak eksperyans atravè anpil nan ekosistèm rechèch la: fè eksperyans, aprann nan, ak bati sou inisyativ ki deja egziste ak nouvo. Kritikman, yo ka konekte ak moun ki gen enterè kle yo nan pwovoke chanjman - gouvènman, finansè rechèch ak inivèsite, ak mouvman mondyal vital tankou DORA - ede mobilize yon achitekti nan aktè. Ansanm, yo ka sèvi kòm:
● defansè – ogmante konsyantizasyon sou deba evalyasyon rechèch, devlopman ak refòm nan rekonesans ke manm yo sèvi kòm (i) konseye ak sipèvizè nan kòlèg jinyò yo, (ii) lidè nan HEI, (iii) manm konsèy nan finansman ak piblikasyon kò gouvènans ak ( iv) konseye pou moun k ap fè politik;
● inovatè – eksplore diferan apwòch pou bay valè rechèch debaz ak aplike nan fason enklizif ak inovatè;
● egzanplè – chanje pwòp kilti enstitisyonèl yo – rafrechi manm yo, rekonpans yo, pratik piblikasyon ak konferans yo, epi dirije pa egzanp;
● evalyatè – kapitalize sou wòl manm nan nivo enstitisyonèl ak endividyèl ki gen biznis se evalye chèchè, rechèch ak enstitisyon, ak moun ki gen wòl piblikasyon, editoryal ak revizyon parèy yo;
● finansè yo – sou baz ajans finansman yo reprezante nan ISC, an patikilye, ak manm ki jere ak dispèse gwo sibvansyon nasyonal ak entènasyonal;
● kolaboratè – sipòte kanpay ki deja etabli pou refòm, pa egzanp DORA, CoARA Inyon Ewopeyen an ak angajman syans ouvè UNESCO.
Otè papye sa a ankouraje GYA, IAP ak ISC, ak òganizasyon tankou yo, angaje yo nan fason sa yo:
AKSYON 1: Pataje aprantisaj ak bon pratik
Papye sa a mete aksan sou egzanp entèvansyon ak inovasyon atravè mond lan. Espas pou pataje eksperyans ak bati yon 'kowalisyon volonte yo' solid ak enklizif enpòtan anpil.
1.1: Bay yon platfòm pou manm ki deja pwoaktif nan espas sa a pou pataje aprantisaj yo epi konstwi koneksyon estratejik, sitou nan nivo nasyonal la. Sèvi ak egzanp sa yo pou ede peple tablodbò DORA a [106] nan aprantisaj ak bon pratik.
1.2: Sondaj ak kat devlopman manm yo te dirije nan refòm evalyasyon rechèch pou idantifye apwòch enstitisyonèl, nasyonal ak rejyonal, epi jwenn ak pataje bon pratik. Konvoke moun ki te deja dirije/angaje nan gwo inisyativ nasyonal ak entènasyonal yo bati defans ak aprantisaj atravè manm yo.
AKSYON 2: Pran egzanp
Manb GYA, IAP ak ISC kouvri anpil pati nan ekosistèm rechèch la, epi yo chak ka jwe yon wòl enpòtan nan fòme ki siksè kòm yon syantis sanble.
2.1: Tranzisyon nan metodoloji evalyasyon rechèch ki pi pwogresif atravè tout manm yo. Dirije pa egzanp epi ede chanje kilti evalyasyon rechèch la atravè pwòp filozofi ak pratik manm yo, pandan y ap tire sou aprann nan DORA ak GRC. Akademi yo, kòm òganizasyon tradisyonèlman elit, gen yon wòl patikilye yo jwe isit la - yo ta dwe ankouraje yo elaji pwòp kritè yo pou eleksyon ak seleksyon yo reflete konpreyansyon pi laj ak plis pliryèl sou kalite rechèch ak enpak, yo nan lòd yo reflete pliryèl sa a (ak ak li plis enklizyon ak divèsite) nan manm yo.
2.2: Ankouraje koperasyon ak lidèchip rejyonal yo. Ankouraje rezo rejyonal manm GYA yo ak Jèn Akademi Nasyonal yo, rezo akademi rejyonal IAP yo ak Pwen Fokal Rejyonal ISC yo pou yo konsidere imite Komisyon Konsèy ALLEA yo. inisyativ, pwepare nan pwòp kontèks yo.
AKSYON 3: Bati patenarya estratejik ak sikonskripsyon kle yo.
Twa aktè prensipal yo ki responsab pou kondwi refòm evalyasyon rechèch yo se gouvènman yo, finansè rechèch ak inivèsite yo. GYA, IAP ak ISC ka chak ede mennen kominote rechèch la nan efò yo pou refòme ak ponjé dekonekte ki egziste kounye a.
3.1: Angaje ak lidèchip GRC pou eksplore fason pou travay ansanm - esansyèlman pou ankouraje manm yo ak reprezantan nasyonal GRC yo pou eksplore fason kominote rechèch yo ka patisipe.
3.2: Angaje ak rezo mondyal ak rejyonal inivèsite yo, tankou Asosyasyon Entènasyonal Inivèsite (IAU), pou devlope nouvo zouti fòmasyon pou kominote rechèch la; sèvi ak lidèchip HEI nan manm kolektif GYA, IAP ak ISC kòm defansè.
3.3: Konekte enstitisyon manm nan peyi sibvansyon DORA (Ajantin, Ostrali, Brezil, Kolonbi, peyi Zend, Japon, Netherlands, Uganda ak Venezyela) ak dirijan sibvansyon DORA pou pataje lide ak potansyèlman ogmante inisyativ lokal sa yo.
3.4: Bati relasyon ak dirijan ajans devlopman entènasyonal ki deja deplwaye estrateji inovatè ak enpak pou evalyasyon rechèch nan peyi ki gen revni ba ak mwayen ak peyi ki pi piti devlope yo.
3.5: Travay ak UNESCO pou ede fòme angajman nasyonal evalyasyon rechèch anba li Rekòmandasyon sou Open Science.
AKSYON 4: Bay lidèchip entelektyèl sou avni evalyasyon rechèch la.
Konsantre sou defi espesifik ak ijan pou refòm evalyasyon rechèch se enperatif. GYA, IAP ak ISC, ak rezo entènasyonal tankou yo, kapab tire sou pouvwa konvokasyon respektif yo, pwa entelektyèl ak enfliyans manm yo ak koneksyon ak sikonskripsyon kle yo.
4.1: Konvoke ansanm ak sikonskripsyon kle yo yon seri fowòm diskisyon plizyè moun ki gen enterè oswa 'laboratwa transfòmasyon' pou repanse epi aplike refòm evalyasyon rechèch – angaje lidè HEIs ak rezo mondyal yo (egzanp IAU ak IARU) ak rezo rejyonal yo (egzanp LERU ak AAU [107). ]), finansè rechèch (ki gen ladan reprezantan nasyonal GRC), ajans devlopman entènasyonal yo ak dirijan piblikatè, pami lòt moun. Ogmante nouvo resous oswa deplwaye resous ki egziste deja pou finanse travay sa a (gade Anèks D pou kèk ide preliminè).
4.2: Devlope yon etid roman sou yon aspè enpòtan nan devlopman nan lavni nan evalyasyon rechèch tankou (1) enpak la nan pwogrè teknolojik sou evalyasyon rechèch ak revizyon kanmarad (ki gen ladan tou de itilizasyon ak abi), ak ki jan sa yo ta ka evolye nan lavni ak ( 2) refòme sistèm revizyon parèy la pi lajman (an tèm de transparans, ouvèti, kapasite li, rekonesans ak fòmasyon). Tou de pwoblèm yo se entegral nan fyab nan konesans ak konfyans nan syans.
Nan kè tout efò sa yo ta dwe gen twa bagay fondamantal:
• Elaji kritè evalyasyon pou rechèch syantifik ak chèchè yo pi lwen pase mezi akademik tradisyonèl yo pou yo enkli plizyè fòm pwodiksyon ak fonksyon rechèch, ki gen ladan kritè quantitative ki ka mezire enpak sosyal rechèch la.
• Ankouraje lidè HEI yo ak finansè rechèch yo pou yo adopte ak ankouraje nouvo kritè evalyasyon sa yo kòm mezi kalite ak valè rechèch.
• Travay ak lidè sa yo sou nouvo fòm sansibilizasyon ak fòmasyon pou jenerasyon chèchè k ap vini yo pou ekipe yo ak ladrès ki nesesè pou kominike ak angaje efikasman ak moun k ap fè politik, piblik yo ak lòt sikonskripsyon kle yo; ak ankouraje divèsite ak enklizyon nan antrepriz rechèch la.
Otè yo nan papye sa a konkli ke rezo tankou GYA a, IAP ak ISC, ansanm ak ak sipòte lòt sikonskripsyon kle yo, ka ede bati yon inisyativ aderan, patisipatif, mondyal pou mobilize kominote rechèch, inivèsite ak lòt HEI alantou ajanda sa a, epi yo konsidere kijan pou operasyonalize nouvo fason pou evalye ak finanse rechèch pou rann li pi efikas, jis, enklizif ak enpak.
Apandis yo
Otè ak rekonesans
Se manm GYA-IAP-ISC Scoping Group ki te ekri papye sa a, ki te travay tanzantan ant Me 2021 ak Fevriye 2023 (plis detay nan Anèks A):
• Sarah de Rijcke (Prezidan, Netherlands)
• Clemencia Cosentino (USA)
• Robin Crewe (Lafrik di sid)
• Carlo D'Ippoliti (Itali)
• Shaheen Motala-Timol (Moris)
• Noorsaadah Binti A Rahman (Malezi)
• Laura Rovelli (Ajantin)
• David Vaux (Ostrali)
• Yao Yupeng (Lachin)
Gwoup Travay la remèsye Tracey Elliott (Konsiltan Senior ISC) pou travay kowòdinasyon ak redaksyon li. Mèsi tou ale nan Alex Rushforth (Sant pou Syans ak Teknoloji Etid (CWTS), Leiden University, Netherlands) ak Sarah Moore (ISC) pou plis opinyon ak sipò.
Gwoup Travay la rekonesan tou ak tout moun ki te konsilte nan preparasyon papye sa a (Apendis B), ki te bay tan yo epi pataje pèspektiv yo sou evalyasyon rechèch nan peyi yo ak rejyon respektif yo, ak evalyatè yo nominasyon pa GYA a, IAP ak ISC:
• Karina Batthyány, Direktè Egzekitif, Konsèy Syans Sosyal nan Amerik Latin nan (CLACSO) (Irugway)
• Richard Catlow, Pwofesè rechèch, University College London (UK)
• Sibel Eker, Asistan Pwofesè, Radbound University (Pays-Bas)
• Encieh Erfani, Chèchè Syantifik, Sant Entènasyonal pou Fizik Teyorik (Iran, Itali)
• Motoko Kotani, Vis-Prezidan Egzekitif, Riken (Japon)
• Pradeep Kumar, Pwofesè ak Chèchè Senior, University of Witwatersrand (Lafrik di Sid)
• Boon Han Lim, Pwofesè Asosye, University of Tinku Abdul Rahman (UTAR) (Malezi)
• Priscilla Kolibea Mante, Pwofesè Senior, Kwame Nkrumah University of Science and Technology (KNUST) (Gana)
• Alma Hernández-Mondragón, Prezidan, Asosyasyon Meksiken pou Avansman Syans (AMEXAC) (Meksik)
• Khatijah Mohamad Yusoff, Pwofesè Senior, University of Putra Malezi (UPM) (Malezi)
Referans
1. UNESCO. 2021. Rapò Syans UNESCO: Ras la kont tan pou yon devlopman pi entelijan (Chapit 1). UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377250
2. Sosyete wayal la. (2012). Syans kòm yon antrepriz louvri. Sant politik Syans Royal Society. https://royalsociety.org/~/media/policy/projects/sape/2012-06-20-saoe.pdf
3. Haustein, S. and Larivière, V. 2014. Itilizasyon bibliyometrik pou evalye rechèch: posiblite, limit ak efè negatif. I. Welpe, J. Wollersheim, S. Ringelhan, M. Osterloh (eds.), Ankourajman ak Pèfòmans, Cham, Springer, pp 121–139.
4. Macleod, M., Michie, S., Roberts, I., Dirnagi, U., Chalmers, I., Ioadnnidis, J., Al-Shahi Salman, R., Chan., AW ak Glasziou, P. 2014 . Rechèch byomedikal: ogmante valè, diminye fatra. The Lancet, Vol. 383, Nimewo 9912, paj 101–104.
5. Bol, T., de Vaan, M. ak van de Rijt, A. 2018. Efè Matye a nan finansman syans. Pwosedi Akademi Nasyonal Syans nan Etazini nan Amerik, Vol. 115, Nimewo 19, pp 4887–4890.
6. Konsèy Syans Entènasyonal. 2021. Ouvèti Dosye Syans: Fè Piblikasyon Syans travay pou Syans nan epòk dijital la. Paris, Frans, ISC. https://doi.org/10.24948/2021.01
7. Müller, R. and de Ricke, S. 2017. Panse ak endikatè. Eksplore enpak epistemik endikatè pèfòmans akademik yo nan syans lavi yo. Evalyasyon rechèch, Vol. 26, Nimewo 3, paj 157–168.
8. Ansede, M. 2023. Youn nan syantifik ki pi site nan mond lan, Rafael Luque, sispann san peye pou 13 ane. El Paίs. https://english.elpais.com/science-tech/2023-04-02/one-of-the-worlds-most-cited-scientists-rafael-luque-suspended-without-pay-for-13-years. html
9. IAP. 2022. Konbat jounal akademik predatè ak konferans. Trieste, Itali, IAP. https://www.interacademies.org/publication/predatory-practices-report-English
10. Elliott, T., Fazeen, B., Asrat, A., Cetto, AM., Eriksson, S., Looi, LM and Negra, D. 2022. Pèsepsyon sou prévalence ak enpak jounal akademik predatè ak konferans: yon sondaj mondyal chèchè yo. Aprann Piblikasyon, Vol. 3, Nimewo 4, pp 516–528.
11. Collyer, TA 2019. 'Salami tranche' ede karyè men mal syans. Nature Human Behaviour, Vol. 3, pp 1005–1006.
12. Abad-García, MF 2019. Plagiarism ak jounal predatè: yon menas pou entegrite syantifik. Anales De Pediatría (Edisyon Angle), Vol. 90, nimewo 1, paj 57.e1–57.e8.
13. Omobowale, AO, Akanle, O., Adeniran, AI ak Adegboyega, K. 2013. Bousdetid periferik ak kontèks piblikasyon etranje peye nan Nijerya. Sosyoloji aktyèl, Vol. 62, nimewo 5, paj 666–684.
14. Ordway, D.-M. 2021. Jounal akademik yo, jounalis perpétuer move enfòmasyon nan manyen retraksyon rechèch. Resous Jounalis la. https://journalistsresource.org/home/retraction-research-fake-peer-review/
15. Curry, S., de Rijcke, S., Hatch, A., Pillay, D., van der Weijden, I. ak Wilsdon, J. 2020. The Changing Role of Funders in Responsible Research Assessment: Progress, Obstacles and wout la devan. London, UK, Research on Research Institute.
16. Nò Global la jeneralman refere a ekonomi endistriyalize oswa devlope, jan Nasyonzini (2021) defini, alòske Sid Global, refere a ekonomi ki fèk endistriyalize oswa ki nan pwosesis endistriyalize oswa nan devlopman, epi ki souvan aktyèl. oswa ansyen sijè nan kolonyalis.
17. Patenarya InterAcademy. Sesyon 12: Genyen nan pi gwo enklizyon: Relasyon ant divèsite ak kilti akademik. IAP. https://www.interacademies.org/page/session-12-winning-greater-inclusion-relation-between-diversity-and-academic-culture
18. Global Young Academy. Gwoup Travay Ekselans Syantifik. Bèlen, Almay, GYA. https://globalyoungacademy.net/activities/scientific-excellence/
19. ISC. 2021. Deklanche Syans: Livre misyon pou Dirab. Paris, Frans, ISC. Doi: 10.24948/2021.04
20. ISC. 2022. Yon ekstrè nan Peter Diskou Gluckman nan Senpozyòm Endless Frontier la. Pari, Frans. ISC. https://council.science/current/blog/an-extract-from-peter-gluckmans-speech-to-the-endless-frontier-symposium/
21. Belcher, B., Clau, R., Davel, R., Jones, S. ak Pinto, D. 2021. Yon zouti pou planifikasyon rechèch transdisiplinè ak evalyasyon. Entegrasyon ak Aplikasyon Insights. https://i2insights.org/2021/09/02/transdisciplinary-research-evaluation/
22. Belcher, BM, Rasmussen, KE, Kemshaw, MR ak Zornes, DA 2016. Defini ak evalye kalite rechèch nan yon kontèks transdisiplinè. Evalyasyon rechèch, Vol. 25, nimewo 1, paj 1–17.
23. Wilsdon, J. et al. 2015. The Metric Tide: Rapò sou Revizyon Endepandan Wòl Metrics nan Evalyasyon Rechèch ak Jesyon. HEFCE.
24. UNESCO. Rekòmandasyon UNESCO sou Syans Ouvè. Paris, Frans, UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949
25. Yon sous UNESCO te revele ke travay sa a ap sispann kounye a paske se sèlman kèk domine deba a epi li pa nesesèman rezone ak anpil: dyalòg vaste dwe anvan devlopman rekòmandasyon yo.
26. Barroga, E. 2020. Estrateji inovatè pou revizyon kanmarad. Journal of Korean Medical Science, Vol. 35, nimewo 20, pp e138.
27. Woods, HB, et al. 2022. Inovasyon nan revizyon kanmarad nan piblikasyon savan: yon meta-rezime. SocArXiv, doi: 10.31235/osf.io/qaksd
28. Kaltenbrunner, W., Pinfield, S., Waltman, L., Woods, HB and Brumberg, J. 2022. Innovating peer review, reconfiguring Scholarly communication: An analyse overview of peer review innovation activity. SocArXiv, doi: 10.31235/osf.io/8hdxu
29. Holm, J., Waltman, L., Newman-Griffis, D. ak Wilsdon, J. 2022. Bon Pratik nan Itilize Machine Learning & AI pa Research Funding Organizations: Insights from a Workshop Series. London, UK, Research on Research Institute. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.21710015.v1
30. Procter, R., Glover, B. and Jones, E. 2020. Research 4.0 Research in the Age of Automation. London, UK, DEMOS.
31. Baker, M. 2015. Smart lojisyèl tach erè estatistik nan papye sikoloji. Lanati, https://doi.org/10.1038/nature.2015.18657
32. Van Noorden, R. 2022. Chèchè yo itilize AI pou analize revizyon kanmarad. Nati 609, 455.
33. Severin, An., Strinzel, M., Egger, M., Barros, T., Sokolov, A., Mouatt, J. ak Muller, S. 2022. Arxiv,
34. Gadd, E. 2022. Zouti evalyasyon sitasyon ki baze sou AI: bon, move oswa lèd? Bibliomajisyen an. https://thebibliomagician.wordpress.com/2020/07/23/ai-based-citation-evaluation-tools-good-bad-or-ugly/
35. Foltýnek, T., Meuschke, N. ak Gipp, B. 2020. Deteksyon plagiarism akademik: yon revizyon literati sistematik. ACM Computing Surveys, Vol. 52, Nimewo 6, pp 1–42.
36. Quach, K. 2022. Piblikatè sèvi ak AI pou trape move syantifik done doktora. Rejis la. https://www.theregister.com/2022/09/12/academic_publishers_are_using_ai/
37. Van Dis, E., Bollen, J., Zuidema., van Rooji, R ak Bockting, C. 2023. ChatGPT: senk priyorite pou rechèch. Nature, Vol. 614, paj 224–226.
38. Chawla, D. 2022. Èske AI ta dwe gen yon wòl nan evalye kalite rechèch? Lanati, https://doi.org/10.1038/d41586-022-03294-3
39. Cyranoski, D. 2019. Entèlijans atifisyèl ap chwazi revizyon sibvansyon nan Lachin. Nature, Vol. 569, paj 316–317.
40. Mike, T. 2022. Èske yo ka evalye kalite atik jounal akademik pibliye ak aprantisaj machin? Etid Syans Kantitatif, Vol. 3, nimewo 1, paj 208–226.
41. Chomsky, N., Roberts, I. ak Watumull, J. 2023. Fo pwomès ChatGPT la. New York Times. https://www.nytimes.com/2023/03/08/opinion/noam-chomsky-chatgpt-ai.html
42. Clarivate. 2022. Evalyasyon Rechèch: Orijin, Evolisyon, Rezilta. Clarivate. https://clarivate.com/lp/research-assessment-origins-evolutions-outcomes/
43. Blauth, TF, Gstrein, OJ ak Zwitter, A. 2022. Krim entèlijans atifisyèl: yon apèsi sou itilizasyon move ak abi AI. Aksè IEEE, Vol. 10, paj 77110–77122.
44. Castelvecchi, D. 2019. AI pyonye: 'Danger ki genyen nan abi yo trè reyèl'. Nature, doi: https://doi.org/10.1038/d41586-019-00505-2
45. Jordan, K. 2022. Pèsepsyon akademik yo sou enpak rechèch ak angajman atravè entèraksyon sou platfòm medya sosyal. Aprantisaj, Medya ak Teknoloji, doi: 10.1080/17439884.2022.2065298
46. Wouters, P., Zahedi, Z. and Costas, R. 2019. Medya sosyal yo pou nouvo evalyasyon rechèch. Glänzel, W., Moed, HF, Schmoch U., Thelwall, M. (eds.), Springer Handbook of Science and Technology Indicators. SpringerLink.
47. Rafols, I. and Stirling, A. 2020. Designing indicators for opening up evaluation. Insights soti nan evalyasyon rechèch. ResearchGate, fè: 10.31235/osf.io/h2fxp
48. Rich, A., Xuereb, A., Wrobel, B., Kerr, J., Tietjen, K., Mendisu, B., Farjalla, V., Xu, J., Dominik, M., Wuite, G. ., Hod, O. ak Baul, J. 2022. Retounen nan Basics. Halle, Almay, Global Young Academy.
49. Jong, L., Franssen, T. ak Pinfield, S. 2021. Ekselans nan ekosistèm rechèch la: yon revizyon literati. London, UK, Research on Research Institute.
50. Hatch, A. and Curry, S. 2020. Research Culture: Chanje fason nou evalye rechèch se difisil, men se pa enposib. eLife, Vol. 9, p. e58654.
51. IAP. 2022. Konbat jounal akademik predatè ak konferans. Trieste, Itali, IAP.
52. Hicks, D., Wouters, P., Waltman, L., de Rijcke, S. ak Rafols, I. 2015. Bibliometrik: Manifès Leiden pou metrik rechèch. Nature, Vol. 520, paj 429–431.
53. Publons. 2018. Global State of Peer Review. London, UK, Clarivate. https://doi.org/10.14322
54. Kovanis, M., Porcher, R., Revaud, P. ak Trinquart, L. 2016. Fado mondyal la nan revizyon kanmarad jounal nan literati byomedikal: fò dezekilib nan antrepriz kolektif la. PLoS ONE, Vol. 11, Nimewo 11, p. e0166387.
55. Forrester, B. 2023. Fed up and burnt out: 'quiet quitting' hits university. Nature, Vol. 615, paj 751–753.
56. Hatch, A. and Curry, S. 2020. Kilti rechèch: chanje fason nou evalye rechèch se difisil, men se pa enposib. eLife, Vol. 9, p. e58654.
57. Moher, D., Bouter, L., Kleinert, S., Glasziou, P., Har Sham, M., Barbour, V., Coriat, AM, Foeger, N. ak Dirnagi, U. 2020. Hong la Prensip Kong pou evalye chèchè yo: ankouraje entegrite rechèch. PLoS Biyoloji, Vol. 18, Nimewo 7, p. e3000737.
58. Wilsdon, J., Allen, L., Belfiore, E., Campbell, P., Curry, S., Hill, S., Jones, R., Kain, R. ak Kerridge, S. 2015. The Metric Tide: Rapò sou Revizyon Endepandan Wòl Metrics nan Evalyasyon Rechèch ak Jesyon. doi:10.13140/RG.2.1.4929.1363
59. Curry, S., Gadd, E. ak Wilsdon, J. 2022. Harnessing the Metric Tide: Indicators, Infrastructures & Priorities for UK Responsible Research Assessment. London, UK, Research on Research Institute.
60. Lanati Editoryal. 2022. Sipòte vizyon fonse Ewòp la pou evalyasyon rechèch responsab. Nature, Vol. 607, p. 636.
61. Deklarasyon sou Evalyasyon Rechèch (DORA). https://sfdora.org/about-dora/
62. Hicks, D., Wouters, P., Waltman, L., de Rijcke, S. ak Rafols, I. 2015. Bibliometrik: Manifès Leiden pou metrik rechèch. Nature, Vol. 520, paj 429–431.
63. Curry, S., Gadd, E. ak Wilsdon, J. 2022. Harnessing the Metric Tide: Indicators, Infrastructures & Priorities for UK Responsible Research Assessment. London, UK, Research on Research Institute. https://rori.figshare.com/articles/report/Harnessing_the_Metric_Tide/21701624
64. DORA. Deklarasyon San Francisco sou Evalyasyon Rechèch. https://sfdora.org/read/
65. DORA. Zouti pou Avanse Rechèch Evalyasyon. DORA. https://sfdora.org/project-tara/
66. DORA. Sibvansyon pou Angajman Kominotè DORA: Sipòte Refòm Evalyasyon Akademik https://sfdora.org/dora-community-engagement-grants-supporting-academic-assessment-reform/
67. Inorms. SCOPE Framework pou Evalyasyon Rechèch. https://inorms.net/scope-framework-for-research-evaluation/
68. Inorms. Chad SOPE a. https://inorms.net/scope-framework-for-research-evaluation/
69. Torfin, S. 2018. Research Quality Plus. Sant Rechèch Devlopman Entènasyonal. https://www.idrc.ca/en/rqplus
70. Reid, C., Calia, C., Guerra, C. ak Grant, L. 2019. Aksyon Etik nan Rechèch Global: Yon Toolkit. Edinburgh, Scotland, University of Edinburgh. https://www.ethical-global-research.ed.ac.uk/
71. Valters, C. 2014. Theories of Change in International Development: Communication, Learning, or Accountability? Fondasyon Azi a. https://www.alnap.org/system/files/content/resource/files/main/jsrp17-valters.pdf
72. Fraser, C., Nienaltowski, MH, Goff, KP, Firth, C., Sharman, B., Bright, M. ak Dias, SM 2021. Evalyasyon Rechèch Responsab. Konsèy Rechèch Global. https://globalresearchcouncil.org/news/responsible-research-assessment/
73. Konsèy Rechèch Global la. Evalyasyon Responsab Rechèch GRC. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=CnsqDYHGdDo
74. Curry, S., de Rijcke, S., Hatch, A., Dorsamy, P., van der Weijden, I. ak Wilsdon, J. 2020. Chanje wòl finansman yo nan evalyasyon responsab rechèch. London, UK, Research on Research Institute. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.13227914.v1
75. Global Research Council. Gwoup Travay Evalyasyon Rechèch Responsab. GRC. https://globalresearchcouncil.org/about/responsible-research-assessment-working-group/
76. Global Young Academy. Ekselans syantifik. GYA. https://globalyoungacademy.net/activities/scientific-excellence/
77. Adams, J., Beardsley, R., Bornmann, L., Grant, J., Szomszor, M. ak Williams, K. 2022. Rechèch Evalyasyon: Orijin, Evolisyon, Rezilta. Enstiti pou enfòmasyon syantifik. https://clarivate.com/ISI-Research-Assessment-Report-v5b-Spreads.pdf
78. DORA. Bibliyotèk Resous. https://sfdora.org/resource-library
79. Saenen, B., Hatch, A., Curry, S., Proudman, V. ak Lakoduk, A. 2021. Reimagining Academic Career Assessment: Stories of Innovation and Change. DORA. https://eua.eu/downloads/publications/eua-dora-sparc_case%20study%20report.pdf
80. Kowalisyon pou Avanse Evalyasyon Rechèch (CoARA). https://coara.eu/
81. CoARA. 2022. Akò sou Refòm Rechèch Evalyasyon. https://coara.eu/app/uploads/2022/09/2022_07_19_rra_agreement_final.pdf
82. Lanati Editoryal. 2022. Sipòte vizyon fonse Ewòp la pou evalyasyon rechèch responsab. Nature, Vol. 607, p. 636.
83. Syans Ouvè ak Inivèsèl. OPUS Home – Pwojè Syans Ouvè ak Inivèsèl (OPUS). https://opusproject.eu/
84. Vergoulis, T. 2023. GraspOS Moving Forward to a More Responsible Research Assessment. OpenAIRE. https://www.openaire.eu/graspos-moving-forward-to-a-more-responsible-research-assessment
85. Konsèy Rechèch Ewopeyen an. 2022. Konsèy Syantifik ERC deside Chanjman nan Fòm Evalyasyon ak Pwosesis pou Apèl 2024 yo. ERC. https://erc.europa.eu/news-events/news/erc-scientific-council-decides-changes-evaluation-forms-and-processes-2024-calls
86. Tout Akademi Ewopeyen yo. 2022. ALLEA Deklarasyon sou Refòm Evalyasyon Rechèch nan Akademi Ewopeyen yo. ALLEA. https://allea.org/wp-content/uploads/2022/10/ALLEA-Statement-RRA-in-the-Academies.pdf
87. Eurodoc, MCAA, YAE, ICoRSA ak GYA. 2022. Deklarasyon konjwen sou konklizyon Konsèy Inyon Ewopeyen an sou Evalyasyon Rechèch ak Aplikasyon Syans Louvri. Zenodo, doi: 10.5282/zenodo.7066807.
88. Overlaet, B. 2022. A Pathway to Multidimensional Academic Careers – A LERU Framework for the Assessment of Researchers. LERU, Louvain, Bèljik. https://www.leru.org/files/Publications/LERU_PositionPaper_Framework-for-the-Assessment-of-Researchers.pdf
89. Royal Society. Rezime pou chèchè yo. https://royalsociety.org/topics-policy/projects/research-culture/tools-for-support/resume-for-researchers/
90. Grove, J. 2021. Èske CV naratif rakonte bon istwa a? Times Higher Education (THE). https://www.timeshighereducation.com/depth/do-narrative-cvs-tell-right-story
91. RICYT. Chèchè pa sektè travay (FTE) 2011-2020. app.ricyt.org/ui/v3/comparative.html?indicator=INVESTEJCSEPER&start_year=2011&end_year=2020
92. CLACSO. 2020. Evalye Evalyasyon Rechèch Syantifik. Towards a Transformation of Scientific Research Assessment in the Latin America and the Caribbean Series from The Latin American Forum for Research Assessment (FOLEC). CLACSO, Buenos Aires, Ajantin. https://www.clacso.org/wp-content/uploads/2020/05/FOLEC-DIAGNOSTICO-INGLES.pdf
93. CLACSO. 2021. Nan direksyon pou yon transfòmasyon sistèm evalyasyon nan Amerik Latin ak Karayib la, zouti pou ankouraje nouvo politik evalyasyon. Seri ki soti nan Forum Amerik Latin pou Evalyasyon Rechèch (FOLEC). CLACSO, Buenos Aires, Ajantin. https://www.clacso.org/wp-content/uploads/2022/02/Documento-HERRAMIENTA-2-ENG.pdf
94. Gras, N. 2022. Fòm Evalyasyon Rechèch ki oryante nan pwoblèm devlopman. Pratik ak pèspektiv nan men òganizasyon nasyonal syans ak teknoloji ak enstitisyon edikasyon siperyè nan Amerik Latin ak Karayib la. FOLEC. CLACSO, Buenos Aires, Ajantin. 2022-07-27_Report Forms-of-research-assessment.pdf ENG.pdf (dspacedirect.org)
95. CLACSO se Konsèy pou Syans Sosyal nan rejyon an ak yon chanpyon dirijan pou syans sosyalman enpòtan ak responsab. Fowòm Amerik Latin sou Evalyasyon Rechèch (FOLEC) se yon espas rejyonal pou deba ak pataje bon pratik, epi li ap devlope gid rejyonal pou evalyasyon rechèch pou sipòte prensip sa yo. Tou de bay lidèchip rejyonal solid.
96. SGCI. Syans Granting Councils Initiative (SGCI) nan Afrik Sub-Saharan. https://sgciafrica.org/
97. SGCI. Tijssen, R. and Kraemer-Mbula, E. 2017. Policy brief: Perspectives on research excellence in the Global South - evalyasyon, siveyans ak evalyasyon nan kontèks peyi devlope yo. SGCI. https://sgciafrica.org/wp-content/uploads/2022/03/Policy-Brief-Perspectives-on-research-excellence-in-the-Global-South_-Assessment-monitoring-and-evaluation-in-developing- country-contexts.pdf
98. Tijssen, R. ak Kraemer-Mbula, E. 2018. Ekselans rechèch nan Afrik: Politik, pèsepsyon, ak pèfòmans. SGCI. https://sgciafrica.org/research-excellence-in-africa-policies-perceptions-and-performance/
99. Tijssen, R. ak Kraemer-Mbula, E. 2018. Ekselans rechèch nan Lafrik: Politik, pèsepsyon, ak pèfòmans. Syans ak Politik Piblik, Vol. 45 Nimewo 3, paj 392–403. https://doi.org/10.1093/scipol/scx074
100. SGCI. Gid Bon Pratik sou Kalite Konpetisyon Rechèch. https://sgciafrica.org/eng-good-practice-guideline-on-the-quality-of-research-competitions/
101. NRF. NRF òganize Reyinyon Estratejik pou Avanse Patenarya Rechèch nan Lafrik di - Fondasyon Nasyonal Rechèch
102. Belcher, BM, Rasmussen, KE, Kemshaw, MR ak Zornes, DA 2016. Defini ak evalye kalite rechèch nan yon kontèks transdisiplinè, Evalyasyon rechèch, Vol. 25, pp: 1–17, https://doi.org/10.1093/reseval/rvv025
103. ARIN. 2020. Syans Teknoloji ak Inovasyon (STI) Metrics - Afrik Research & Impact Network (arin-africa.org)
104. McLean R., Ofir Z., Etherington A., Acevedo M. ak Feinstein O. 2022. Research Quality Plus (RQ+) - Evalye rechèch yon fason diferan. Ottawa, Sant Rechèch Devlopman Entènasyonal. https://idl-bnc-idrc.dspacedirect.org/bitstream/handle/10625/60945/IDL-60945.pdf?sequence=2&isAllowed=y
105. Akademi Entènasyonal pou Siveyans ak Evalyasyon
106. DORA. TARA Dashboard. https://sfdora.org/tara-landing-page/
107. IARU, Asosyasyon Entènasyonal Inivèsite Rechèch Entansif; LERU, Lig inivèsite rechèch Ewopeyen an; AAU la vle di Asosyasyon Afriken Inivèsite
Imaj pa Guillaume de Germain on Unsplash