Enskri

Pwoteje ak amelyore kolaborasyon syantifik entènasyonal pou aksyon klimatik

Kominote syantifik mondyal la mande pou yo kontinye sipòte rechèch syantifik ak kolaborasyon pou reponn a chanjman klimatik, youn nan kriz mondyal ki pi konplèks e ijan nan epòk nou an.

Deklarasyon Konsèy Entènasyonal Syans lan (ISC) ak Kò ki afilye* atire atansyon sou sitiyasyon difisil aktyèl la pou rechèch ki gen rapò ak chanjman klimatik, make pa rediksyon finansman ak bezwen ijan pou pwoteje pwodiksyon syantifik yo, respekte entegrite syantifik la epi bati konfyans nan syans ak enstitisyon syantifik yo atravè apwòch enklizif ak kolaboratif.

ISC a ak òganizasyon afilye li yo angaje yo pou yo travay avèk yon seri moun ki gen enterè, tankou finansman, gouvènman, enstitisyon miltilateral, kominote syantifik la an jeneral, ak piblik la pou pwoteje ak amelyore kolaborasyon syantifik entènasyonal pou siveyans ak aksyon klima.

Deklarasyon

Chanjman klimatik antropojèn se youn nan kriz ki pi konplèks e ki pi ijan k ap fè fas ak limanite. Li karakterize pa enpak ki lye youn ak lòt, vilnerabilite inegal, ak bezwen pou aksyon inifye nan nivo mondyal la, konplete pa solisyon espesifik nan kontèks la pou pran an kont divèsite jewografik, istorik, sosyo-ekonomik ak kiltirèl.1Kolaborasyon syantifik entènasyonal esansyèl pou reponn a defi kolektif sa yo. Li fasilite mete resous finansye ak imen an komen, amelyore pataj done, epi ankouraje pwogrè syantifik atravè enkòporasyon done ak pèspektiv ki soti nan divès kontèks. Pa egzanp, Panel Entègouvènmantal sou Chanjman Klima (IPCC) la te yon fasilitatè enpòtan nan rechèch sou chanjman klimatik, politik ak negosyasyon entènasyonal yo. Kolaborasyon ranfòse konsansis syantifik epi kreye kondisyon pou pèmèt transfè teknoloji, koperasyon politik ak diplomasi syantifik. Kominote syantifik mondyal la mande pou yo kontinye sipòte rechèch syantifik ak kolaborasyon pou adrese defi alontèm ki gen yon enpak enpòtan sou byennèt nou.   

Syans klima ki fyab e ki ajou nesesè pou sipòte estrateji adaptasyon ak mitigasyon, pèmèt devlopman teknoloji, enfòme planifikasyon alontèm, epi delivre benefis laj pou devlopman dirab. Lè nou febli kapasite ak mwayen pou kolekte ak pataje done soutni, sa menase kapasite nou pou reponn a enpak klima yo jodi a ak nan lavni. Pa egzanp, si nou diminye obsèvasyon klima yo anpil, sa diminye kapasite nou pou predi evènman metewolojik ekstrèm epi bay avètisman bonè. San konesans pataje ak avètisman bonè, ogmantasyon ekspozisyon ak vilnerabilite a evènman sa yo ap ogmante pri rekiperasyon ak rekonstriksyon an. 

Peyizaj difisil ak konplèks aktyèl la lakòz gwo obstak pou rechèch ak kolaborasyon ki gen rapò ak klima, osi byen ke pou tradui konesans syantifik an aksyon mitigasyon ak adaptasyon espesifik nan kontèks la. Nou ap fè eksperyans yon rediksyon siyifikatif nan finansman pou pwogram kolaborasyon syans ak devlopman nan plizyè rejyon nan mond lan.2Mank resous egi ki soti nan rediksyon sa yo poze risk pou rezo ak enstitisyon ki la depi lontan ki te sèvi kominote mondyal la kòm platfòm pou devlopman konesans kowòdone epi ki rekonèt pou enpak pozitif yo nan nivo nasyonal ak rejyonal.  

Sitiyasyon sa a ofri yon opòtinite pou nou repanse kijan syans ki gen rapò ak chanjman klimatik yo jwenn resous, kijan yo fè li epi kijan yo entegre li nan politik yo. Responsablite pou kontinye finanse rechèch sou klima a dwe pataje yon fason ki pi ekitab paske envestisman sa yo pote benefis pou kominote yo atravè lemond.  

Genyen tou yon bezwen pou pwoteje rezilta syantifik yo, ki gen ladan done yo (tankou done istorik pou siveyans), epi asire ke yo devlope epi pataje yon fason ki pi enklizif epi ke yo aksesib, transparan e endepandan.  

Li enpòtan tou pou nou respekte entegrite syantifik la epi ankouraje konfyans piblik la nan syans ak enstitisyon rechèch yo. Nan kontèks mondyal aktyèl la, kote move enfòmasyon, dezenfòmasyon ak move entèpretasyon done yo vin tounen gwo enkyetid, li pi enpòtan pase tout tan pou kominote syantifik yo demontre enpòtans rechèch la epi ankouraje ouvèti enfòmasyon sou fason yo fè ak kominikasyon rechèch la.3Estrikti ak resous solid ki pwoteje transparans epi ki jenere konfyans sosyal esansyèl pou sa.  

Syans ka kontribye nan rezilta sosyal, ekonomik ak anviwònmantal ki enpòtan4Pandan n ap rekonèt reyalite mezi ekonomik ak politik kout ak mwayen tèm yo, efò syantifik yo dwe pèmèt pou sèvi benefis sosyal alontèm epi travay pou rezoud gwo defi mondyal yo. Pou nou abòde defi klima a, sa mande tou yon angajman pou asire syans lan pi ouvè, enklizif, epi pratik, epi pou ranfòse yon koperasyon ak yon kolaborasyon entènasyonal solid ak sosyete a. 

Konsèy Entènasyonal Syans lan (ISC), ansanm ak òganizasyon afilye li yo, ankouraje moun ki finanse lajan yo, gouvènman yo, enstitisyon miltilateral yo, kominote syantifik la, ak piblik la an jeneral pou yo aji avèk desizyon pou pwoteje ak amelyore kolaborasyon syantifik entènasyonal pou siveyans ak aksyon klima. Nou rekonèt konfyans ak resous ke gouvènman yo ak òganizasyon finansman yo envesti jiskaprezan nan devlopman konesans.  

Avèk yon sans responsablite pataje e fas a chanjman kondisyon mondyal yo, konprann ke dyalòg ak rechèch kritik esansyèl pou gen enpak, nou angaje nou nan aksyon sa yo: 

  • Ranfòse kapasite nan kominote syans angaje yo nan pwosesis enklizif, kreye ansanm ak moun ki fè politik yo, moun ki finanse lajan yo, ak piblik la; bati pi bon entèraksyon ant syans natirèl ak sosyal ak syans imanitè; travay pou devlope mesaj klè ak aksesib sou prèv ki gen rapò ak chanjman anviwònman mondyal la ak enplikasyon li yo; asire ke depo done fyab yo disponib pou òganize, prezève ak pataje done ki gen bon kalite; epi sipòte refòm sistèm evalyasyon ak piblikasyon rechèch pou pi byen rekonèt ak ankouraje travay ki enpòtan sosyalman e ki solid sou plan syantifik. 
  • Ap travay avèk yon seri de donatè yo, ki gen ladan finansman piblik, prive ak filantropik syans ak devlopman pou asire finansman alontèm, transparan ak dirab pou syans klima nan sèvis byen piblik la, tout pandan y ap souliye nesesite pou estrikti ak finansman ki sipòte transparans, pi bon angajman sosyal ak kominikasyon kalifye, san yo syans klima rete vilnerab a tou de move enfòmasyon ak inaksyon.  
  • Sipòte mizisyen politik yo nan lye rechèch ak politik piblik nan nivo lokal, rejyonal ak nasyonal epi ankouraje kolaborasyon entènasyonal pou reponn a chanjman klimatik.   
  • Travay ak la sistèm miltilateral pou pwoteje ak amelyore wòl syans, teknoloji ak inovasyon kòm levye devlopman dirab, pèmèt yon pataj ekitab nan konesans syantifik epi ankouraje envestisman nan diplomasi syantifik pou eksplwate kolaborasyon syantifik pou byen mondyal la epi pou kontribye nan lapè, sekirite ak byennèt. 
  • Angaje ak piblik la pi laj pou sipòte ansanm envestisman nan syans ak koperasyon syantifik, epi pèmèt enfòmasyon transparan, aksesib, enpòtan, fyab ak espesifik nan kontèks la sou chanjman klimatik ak defi dirabilite ki gen rapò ak li. 

Pwoteje ak amelyore kolaborasyon syantifik entènasyonal la pa yon opsyon; se yon nesesite ijan. Kolaborasyon ale men nan men ak devlopman ak pataj konesans syantifik nan yon fason ki ouvè, enklizif e pratik. Plis pase tout tan, nou bezwen syans klima divès ak kolaboratif pou reponn a kriz klima a nan yon fason ki pi holistic e ki baze sou prèv, ki bay benefis pou kominote yo, nasyon yo ak planèt la epi pou byennèt tout moun.  


The Kò ki afilye se inisyativ ak pwogram syantifik konjwen yo kopatwone pa ISC a ak lòt òganizasyon entènasyonal ak entègouvènmantal yo. Moun sa yo ki annapre yo te andose deklarasyon sa a:


Kontakte Nou

Mega Sud

Mega Sud

Ofisye Syans Senior

Konsèy Syans Entènasyonal

Mega Sud

Rete ajou ak bilten nou yo

Image: Pwofesè Ed Hawkins (Inivèsite Reading), CC BY 4.0